ആമധ്യാദ്ദേവസരിത ആ ഹരിശ്ചംദ്രമഡപാത്
ദൈവീയ നദിയുടെ നടുവിൽ നിന്ന് ഹരിശ്ചന്ദ്രമണ്ഡപം വരെ,
ഏതദ്രജഃകണതുലാം ത്രിലോക്യപി ന ഗച്ഛതി
ഈ സ്ഥലത്തെ ഒരു പൊടിക്കണത്തിന്റെ ഭാരത്തേക്കാൾ മൂല്യമുള്ളതല്ല മൂന്നു ലോകവും.
കലാവതീ ചിത്രപടീം പശ്യംതീത്ഥം മുഹുര്മുഹുഃ
കലാവതിക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും വർണ്ണപ്പടം വിരിച്ചിരിക്കുന്ന തിര്ഥം കാണുമ്പോൾ,
യദംബുസതതം രക്ഷേദ്ദുര്വൃത്താദ്ദംഡനായകഃ
ജഡന്മാരിൽ നിന്ന് ശിക്ഷാധികാരി വെള്ളം നിറഞ്ഞ സ്ഥലത്തെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുമ്പോൾ,
യോഷ്ടമൂര്തിര്മഹാദേവഃ പുരാണേ പരിപഠ്യതേ
എട്ട് രൂപങ്ങളുള്ള മഹാദേവനെ പുരാണങ്ങളിൽ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
നേത്രയോരതിഥീകൃത്യ ജ്ഞാനവാപീ കലാവതീ
കലാവതി കണ്ണുകൾ കൊണ്ട് ജ്ഞാനവാപിയെ ആദരിച്ചപ്പോൾ,
അംഗാനി വേപഥും പ്രാപുഃ സ്വിന്നാ ഭാലസ്ഥലീ ഭൃശമ് 4.1.34.
അവളുടെ അവയവങ്ങൾ വിറച്ചു, നെറ്റിയിൽ കനത്ത വിയർപ്പ് പൊങ്ങി.
തസ്തംഭ ഗാത്രലതികാ മുഖവൈവര്ണ്യമാപ ച
അവളുടെ ശരീരത്തിലെ നാഴികൾ കടുപ്പമായി, മുഖം നിറംകെട്ടുപോയി.
സാക്ഷണം സ്വം വിസസ്മാര കാഹം ക്വാഹം ന വേത്തി ച
അവളത്ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ മുഴുവൻ മറന്നു, താനാരാണെന്നും എവിടെയാണെന്നും അവൾക്കു മനസ്സിലായില്ല.
അഥ തത്പരിചാരിണ്യസ്ത്വരമാണാ ഇതസ്തതഃ
അവളുടെ സേവികമാർ അതിവേഗം ഇങ്ങും അങ്ങും ഓടി തിരിഞ്ഞു.
തദവസ്ഥാം സമാലോക്യ താം താശ്ചതുരചേതസഃ
അവളെ ആ അവസ്ഥയിൽ കണ്ടപ്പോൾ, ആ സ്ത്രീകൾ മുഴുവൻ മനസ്സിൽ ആശ്ചര്യപ്പെട്ടു.
ഭവാംതരേ പ്രേമപാത്രമേതയൈക്ഷിതു കിംചന
മുന്ജന്മത്തിൽ ആരെങ്കിലും അവളെ വളരെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നതാവുമോ എന്ന് അവർ വിചാരിച്ചു.
അഥനേത്ഥം കഥമിയമകാംഡാത്പര്യമൂമുഹത്
ഈ സംഭവത്തിൽ അവൾ ഇങ്ങനെ മയങ്ങിപ്പോയത് എങ്ങനെയാണെന്ന് അവർ തമ്മിൽ ചോദിച്ചു.
തന്മോഹസ്യ നിദാനം താഃസമ്യഗേവ വിചാര്യ ച
അവളുടെ ഈ ഭ്രമത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കാരണം ശ്രദ്ധയോടെ ആലോചിച്ച് അവർ ചേർന്ന് ചർച്ച ചെയ്തു.
കാചിത്താം വീജയാംചക്രേ കദലീതാലവൃംതകൈഃ
ഒരുത്തി വാഴക്കയിലിന്റെയും പനയിലിന്റെയും ഇലകൾ കൊണ്ടു അവളെ വീശിത്തുടങ്ങി.
അമംദൈശ്ചംദനരസൈരഭ്യഷിംചദമും പരാ
മറ്റൊരുത്തി സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനപ്പൂവു അവളുടെ ശരീരത്തിൽ പുരട്ടിച്ചു.
ധാരാമംഡപധാരാംബുസീകരൈസ്തത്തനൂലതാമ് 4.1.34.
മറ്റൊരുത്തി തൂവൽപാത്രത്തിൽ നിന്ന് തണുത്ത വെള്ളം അവളുടെ ശരീരത്തിൽ തളിച്ചു.
ജലാര്ദ്രവാസസാ കാചിദേതസ്യാസ്തനുമാവൃണോത്
ഒരുത്തി വെള്ളത്തിൽ നനച്ച വസ്ത്രം അവളുടെ ശരീരത്തിൽ പൊതിഞ്ഞു.
പദ്മിനീദലശയ്യാ ച കാചിത്യരചയന്മൃദുമ്
മറ്റൊരുത്തി അവള്ക്കായി താമരയിലകളാൽ മൃദുവായ കിടക്ക ഒരുക്കി.
മുക്താകലാപം രചയാംചക്രേ വക്ഷോജമംഡലേ
ഒരുത്തി അവളുടെ നെഞ്ചിൽ അണിയിക്കാൻ മുത്തുമാല ഒരുക്കി.
സ്വാപയാമാസ തന്വംഗീം സ്രവച്ഛീതാംബുശീതലേ
അവർ തണുത്ത വെള്ളം തുളുമ്പുന്ന നിലത്ത് ആ സുന്ദരിയായവളെ കിടത്തിച്ചു.
അതിതാപപരീതാംഗീ താഃ സഖീഃ പ്രത്യഭാഷത
തീവ്രമായ ചൂടിൽ വലയുന്ന അവൾ തന്റെ കൂട്ടുകാരോടു സംസാരിച്ചു.
ഉപചാരാനിമാന്സവാര്ന്ദൂരീ കുരുത മാ ചിരമ്
'ഈ ഔഷധങ്ങൾ എല്ലാം വേഗം എടുക്കാൻ നോക്കൂ, വൈകരുത്,' എന്നു അവൾ പറഞ്ഞു.
ദൃഷ്ട്വാ ചിത്രപടീമേഷാ സദ്യോ വിഹ്വലതാമഗാത്
ചിത്രം വരച്ച വസ്ത്രം കണ്ടപ്പോൾ അവൾ ഉടനെ ഉണർന്നുപോയി.
അതശ്ചിത്രപടീസ്പര്ശാത്പരിതാപം വിഹാസ്യതി
ആ ചിത്രവസ്ത്രത്തിന്റെ സ്പർശം കൊണ്ടു അവളുടെ വേദന ഉടൻ മാറും.
നിധായ തത്പുരഃ പ്രോചുഃ പടീം പശ്യ കലാവതി
അത് അവളുടെ മുന്നിൽ വച്ചു, 'കലാവതി, ഈ ചിത്രവസ്ത്രം നോക്കൂ,' എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു.
സാപീഷ്ടദേവതാനാമ്നാ തത്പടീദര്ശനേന ച 4.1.34.
അവളും തനിക്കിഷ്ടമായ ദേവതയുടെ പേരിലും ആ വസ്ത്രം കണ്ടതിലുമൂലം,
അവഗ്രഹപരിമ്ലാനാ വര്ഷാസാരൈരിവൌഷധീഃ
അവളെ ആശങ്കയും സംശയവും വല്ലാതെ ക്ഷീണിപ്പിച്ചു, മഴയുടെ കനത്ത ഒഴുക്കിൽ ഔഷധികൾ ഉണങ്ങുന്നതുപോലെ.
സ്പൃഷ്ട്വാ കലാവതീ താം തു വാപീം ചിത്രഗതാമപി
കലാവതി ആ ചിത്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട കുളം സ്പർശിച്ചു.
പുനര്വിചാരയാംചക്രേ വാപീ മാഹാത്മ്യമുത്തമമ്
പിന്നീട് ആ കുളത്തിന്റെ മഹത്ത്വം വീണ്ടും ആലോചിക്കാൻ തുടങ്ങി.