ഭ്രാമ്യതീവ മമ സ്വാംതമാധായ തദവേക്ഷണമ്
അവളെ കണ്ടതിന്റെ ഓർമ്മയിൽ എന്റെ മനസ്സ് കറങ്ങുന്നതുപോലെ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
കലാധരകാംതിശാലിനാവൂചതുഃ അവധാരയ നിസ്താരം കഥയാവ തവാസ്യദമ്
ചന്ദ്രക്കിരീടംപോലുള്ള പ്രകാശമുള്ള ആ ഇരുവരും പറഞ്ഞു: 'നീ മനസ്സിലാക്കണം; നിന്റെ അഭ്യർത്ഥനപ്രകാരം മോക്ഷമാർഗം ഞങ്ങൾ പറഞ്ഞുതരാം.'
ജഗത്സര്ഗസ്ഥിതിധ്വംസവിധാനാനുഗ്രഹേശ്വരേ 1.3.2.23.
സൃഷ്ടി, നിലനിൽപ്പ്, ലയനം, അനുഗ്രഹം എന്നിവയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ ഈ ലോകത്തിന്റെ നാഥനാണ്.
പ്രത്യക്ഷിതം ത്വയേദാനീമസ്യ ദേവസ്യ വൈഭവമ്
ഇപ്പോൾ നിന്റെ കണ്ണുകൾക്കു മുന്നിൽ ഈ ദേവന്റെ മഹത്വം വെളിപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
കുരു പ്രദക്ഷിണാം പാദചാരീ മൃഗമദാദൃതൈഃ
കാൽനടയായി ചുറ്റി, കസ്തൂരിയുടെ സുഗന്ധം ധരിച്ച് ഭക്തിപൂർവ്വം പ്രദക്ഷിണം ചെയ്യുക.
യാവതീ തവ സംപത്തിസ്താവതീമഖിലാം വിഭോ
നിന്റെ സമ്പത്ത് എത്രയാണോ അതെല്ലാം, ഭഗവാനെ, നീ സമർപ്പിക്കണം.
അചിരാദേവ സിദ്ധിസ്തേ ഭവിഷ്യതി ഗരീയസീ
വളരെ വേഗത്തിൽ വലിയൊരു സിദ്ധി നിനക്ക് ലഭിക്കും.
നിഃസംശയേന മനസാ നിരതസ്തദാനീം ഭക്തിം ബബംധ ഭഗവത്യരുണാദ്രിനാഥേ
അവൻ സംശയമില്ലാത്ത മനസ്സോടെ അരുൺപർവതനാഥനിൽ ആഴമായ ഭക്തിയോടെ സമർപ്പിച്ചു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പ്രഥമേ മാഹേശ്വരഖണ്ഡേഽരുണാചലമാഹാത്മ്യ ഉത്തരാര്ധേ കലാധരകാംതിശാലിവൃത്താംതവര്ണനംനാമ ത്രയോവിംശതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ അശീതിസാഹസ്രം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ആദ്യ മഹേശ്വരഖണ്ഡത്തിലെ അരുൺപർവത മഹാത്മ്യത്തിന്റെ ഉത്തരാർദ്ധത്തിൽ 'ചന്ദ്രക്കിരീടപ്രഭയുള്ളവരുടെ കഥ' എന്ന ഇരുപത്തിമൂന്നാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
നംദീശ ചിത്രം ചാരിത്രം ശ്രുതം വിദ്യാഭൃതോര്ദ്വയോഃ
നന്ദീശാ, ഈ രണ്ടു പണ്ഡിതന്മാരുടെ ജീവിതം അതിശയകരമാണെന്നും അതു കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
കദാ വജ്രാംഗദഃ സിദ്ധഃ കഥം ദേവമപൂജയത്
വജ്രാംഗദൻ എപ്പോഴാണ് സിദ്ധനായത്? എങ്ങനെ ദൈവത്തെ ആരാധിച്ചു?
തസ്യൈവ പാദപര്യംതേ സ്വസ്യ വാസമരോചയത്
അവൻ ദൈവത്തിന്റെ പാദസാന്നിധ്യത്തിൽ തന്നെ താമസിക്കാൻ തീരുമാനിച്ചു.
അഥാസ്യ മഹതീ സേനാ വാഹമാര്ഗാനുസാരിണീ
അതിനുശേഷം, വലിയൊരു സൈന്യം അവന്റെ വാഹനത്തിന്റെ പാത പിന്തുടർന്നു.
സമദൃശ്യത ഭൂപാലസ്താദൃശോ ധൈര്യസാഗരഃ
അങ്ങനെയുള്ള ധൈര്യത്തിന്റെ സമുദ്രമായ രാജാവിനെ അവിടെ കണ്ടു.
തതസ്താമാഗതാം സേനാമവനീപതിരാദൃതഃ
അപ്പോൾ ഭൂമിയുടെ രാജാവ് ആ സൈന്യത്തെ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു.
സ്വകീയമഖിലം കോശം ദേശാനപി മഹാഫലാന്
അവൻ തന്റെ മുഴുവൻ ധനവും ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ ദേശങ്ങളും നൽകി.
ഗൌതമസ്യാശ്രമാഭ്യാശേ സ്വയം കൃതതപോവനഃ
ഗൗതമന്റെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം അവൻ തന്നെ ഒരു തപോവനം സ്ഥാപിച്ചു.
രത്നാംഗദാഖ്യം തനയം സ്ഥാപയിത്വാ നിജേ പദേ
രത്നാംഗദൻ എന്ന പേരുള്ള തന്റെ മകനെ തന്റെ സ്ഥാനത്ത് ഇരുത്തി,
പരിതഃ ശോണശൈലസ്യ പരിപൂര്ണജലാശയാന് 1.3.2.24.
ശോണപർവതത്തിന്റെ ചുറ്റും വെള്ളം നിറഞ്ഞ തടാകങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
തേജസാരുണനാഥസ്യ ജ്വലനസ്തംഭരൂപിണഃ
തേജസ്സിൽ അഗ്നിസ്തംഭംപോലുള്ള അരുണനാഥന്റെ പ്രകാശം കൊണ്ടു,
സൌംദര്യശാലിനീരാത്മപരിവാരവരാംഗനാഃ
അവന്റെ അനുയായികളായ സുന്ദരികളാണ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്.
അഥാഗതേനാഗസ്ത്യേന ലോപാമുദ്രാസഖേന സഃ
അപ്പോൾ അഗസ്ത്യൻ, ലോപാമുദ്രാ എന്ന സുഹൃത്തിനൊപ്പം അവിടെ എത്തി.
പ്രത്യഹം നവതീര്ഥാഖ്യേ സരസി സ്നാനമാചരന്
അവൻ ഓരോ ദിവസവും നവതീർഥം എന്ന തടാകത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തു.
മഹിഷാസുരസംഹാരകാരിണീ മാനവേശ്വരഃ
മഹിഷാസുരനെ സംഹരിച്ച മനുഷ്യരുടെ അധിപൻ,
പ്രതിക്ഷണം ബ്രഹ്മവിഷ്ണുപൂജ്യസ്യ ലിംഗരൂപിണഃ
ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ആരാധിക്കുന്ന ലിംഗസ്വരൂപത്തെ ഓരോ നിമിഷവും ആരാധിച്ചു.
പ്രത്യുഷസ്യുത്ഥിതഃ സ്നാതഃ പാദാഭ്യാമേവ പാര്ഥിവഃ
പ്രഭാതത്തിൽ രാജാവ് എഴുന്നേറ്റ്, സ്നാനം ചെയ്ത്, സ്വന്തം കാലുകളാൽ,
പൌര്ണമാസ്യാം സ കാര്ത്തിക്യാം പാര്വതീവല്ലഭപ്രിയമ്
കാർത്തിക മാസത്തിലെ പൗർണമി, പാർവതീപ്രിയനു പ്രിയമായ ദിവസം,
സുഗംധസാരകഹ്ലാരകര്പൂരജലപൂരിതഃ
സുഗന്ധമുള്ള ചന്ദനം, കഹ്ലാരപൂവ്, കർപ്പൂരജലം എന്നിവ കൊണ്ട് അവൻ നിറഞ്ഞിരുന്നു.
പ്രതിമാസധ്വജാരോഹപൂര്വം തീര്ഥോത്സവാദികമ് 1.3.2.24.
പ്രതിമാസം പതാക ഉയർത്തൽ തുടങ്ങിയ തീർത്ഥോത്സവങ്ങൾക്ക് മുമ്പായി,
അംഗം പ്രദക്ഷിണം ചാസ്യ വിദധേ വിശദാശയഃ
ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ അവൻ തന്റെ ശരീരത്തിന് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു.