യൂയമേവ ന സംദേഹഃ കിം തത്ത്വം പ്രതിതിഷ്ഠത
നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് സംശയമില്ലാതെ സത്യം എന്താണെന്ന് ഉറപ്പാക്കേണ്ടത്.
ശ്രുതയ ഊചുഃ യദി മാന്യാ വയം ദേവൌ സൃഷ്ടിസ്ഥിതികരൌ വിഭൂ
വേദങ്ങൾ പറഞ്ഞു: ദേവന്മാരേ, ഈ സൃഷ്ടിക്കും നിലനില്പിനും ഞങ്ങളെ ആദരിക്കേണ്ടവരായി കരുതുന്നുവെങ്കിൽ—
ശ്രുത്യുക്തമിദമാകര്ണ്യ പ്രോചതുസ്തൌ ശ്രുതീഃ പ്രതി
വേദങ്ങൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത് കേട്ട്, ആ ഇരുവരും വേദങ്ങളെ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
ഋഗുവാച യദംതഃസ്ഥാനി ഭൂതാനി യതഃ സര്വം പ്രവര്തതേ
ഋഗ് പറഞ്ഞു: എല്ലായുള്ളവരും അതിനകത്താണ്; എല്ലാം അതിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്—
യേന പ്രമാണം ഹി വയം സ ഏകഃ സര്വദൃക്ഛിവഃ
ഞങ്ങളെ അളക്കുന്നത് ആരാണോ, അവനാണ് ഏകമായ ശിവൻ, എല്ലാം കാണുന്നവൻ.
യദ്ഭാസാ ഭാസതേ വിശ്വം സ ഏകസ്ത്ര്യംബകഃ പരഃ
ആളുടെ പ്രകാശത്തിൽ ലോകം പ്രകാശിക്കുന്നുവോ, അവനാണ് ഏകമായ പരമമായ ത്രയമ്പകൻ.
തമാഹുരേകം കൈവല്യം ശംകരം ദുഃഖതസ്കരമ്
അവനെ തന്നെയാണ് ഏകൻ, കൈവല്യം, ശങ്കരൻ, ദുഃഖം നീക്കുന്നവൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ശ്രുതീരിതം നിശമ്യേത്ഥം താവതീവ വിമോഹിതൌ
വേദങ്ങൾ പറഞ്ഞത് ഇങ്ങനെ കേട്ടപ്പോൾ, ഇരുവരും അതിയായി ആശ്ചര്യചക്കിതരായി.
കഥം പ്രമഥനാഥോസൌ രമമാണോ നിരംതരമ്
പ്രമഥകളുടെ നാഥൻ എങ്ങനെ എപ്പോഴും ആനന്ദത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു—
വിടംകവേശോ ജടിലോ വൃഷഗോവ്യാലഭൂഷണഃ 4.1.31.
ഭിക്ഷുക്കളുടെ വേഷം, ജട, കാള, പശു, പാമ്പ് എന്നിവ അലങ്കാരമായി ധരിച്ച്?
തദുദീരിതമാകര്ണ്യ പ്രണവാത്മാ സനാതനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത് കേട്ട eternal പ്രണവാത്മാവായവൻ—
പ്രണവ ഉവാച കദാചിദ്രമതേ രുദ്രോ ലീലാരൂപധരോ ഹരഃ
പ്രണവൻ പറഞ്ഞു: ചിലപ്പോഴൊക്കെ രുദ്രൻ, ഹരൻ, ലീലാവേഷം ധരിച്ച് ആനന്ദിക്കുന്നു.
അസൌ ഹി ഭഗവാനീശഃ സ്വയംജ്യോതിഃ സനാതനഃ
അവനാണ് ഭാഗ്യവാൻ, ഈശ്വരൻ, സ്വയം പ്രകാശിക്കുന്നവൻ, ശാശ്വതൻ.
ഇത്യേവമുക്തേപി തദാ മഖമൂര്തേരജസ്യ ഹി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും, അന്നത്തെ ബ്രഹ്മാവിന്റെ യജ്ഞരൂപത്തെക്കുറിച്ച്—
പ്രാദുരാസീത്തതോ ജ്യോതിരുഭയോരംതരേ മഹത്
അപ്പോൾ അവരിരുവർക്കും ഇടയിൽ ഒരു വലിയ പ്രകാശം പ്രത്യക്ഷമായി.
ജ്യോതിര്മംഡലമധ്യസ്ഥോ ദദൃശേ പുരുഷാകൃതിഃ
ആ പ്രകാശവലയത്തിന്റെ നടുവിൽ മനുഷ്യരൂപമുള്ള ഒരാൾ കാണപ്പെട്ടു.
ആവയോരംതരം കോസൌ ബിഭൃയാത്പുരുഷാകൃതിമ്
നമുക്ക് ഇടയിൽ നിന്നു മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച് നിന്നിരിക്കുന്ന ഈവൻ ആരാണ്?
സ്രഷ്ടാ ക്ഷണേന ച മഹാന്പുരുഷോ നീലലോഹിതഃ
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് നീലയും ചുവപ്പും കലർന്ന വണ്ണമുള്ള മഹത്തായ സ്രഷ്ടാവ് അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഹിരണ്യഗര്ഭസ്തം പ്രാഹ ജാനേ ത്വാം ചംദ്രശേഖരമ്
ഹിരണ്യഗർഭൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ചന്ദ്രശേഖരനേ, ഞാൻ നിന്നെ അറിയുന്നു.'
രോദനാദ്രുദ്രനാമാപി യോജിതോസി മയാ പുരാ 4.1.31.
'നീ കരഞ്ഞതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ നേരത്തെ നിന്നെ രുദ്രൻ എന്ന പേരിൽ വിളിച്ചത്.'
അഥേശ്വരഃ പദ്മയോനേഃ ശ്രുത്വാ ഗര്വവതീം ഗിരമ്
പിന്നീട്, പദ്മത്തിൽ ജനിച്ചവന്റെ അഭിമാനപൂർണ്ണമായ വാക്കുകൾ കേട്ടു, ഈശ്വരൻ—
പ്രാഹ പംകജജന്മാസൌ ശാസ്യസ്തേ കാലഭൈരവ
'പദ്മത്തിൽ ജനിച്ച ഈയാളെ നീ ശാസിക്കണം, കാലഭൈരവാ,' എന്നു പറഞ്ഞു.
വിശ്വം ഭര്തും സമര്ഥോഽസി ഭരണാദ്ഭൈരവഃ സ്മൃതഃ
'നീ ലോകം സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിവുള്ളവനാണ്; അതുകൊണ്ടാണ് നിന്നെ ഭൈരവൻ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.'
ആമര്ദയിഷ്യതി ഭവാംസ്തുഷ്ടോ ദുഷ്ടാത്മനോ യതഃ
'നീ സന്തോഷിച്ചാൽ, ദുഷ്ടഹൃദയമുള്ളവരെ കീഴടക്കും.'
യതഃ പാപാനി ഭക്താനാം ഭക്ഷയിഷ്യതി തത്ക്ഷണാത്
'ഭക്തന്മാരുടെ പാപങ്ങൾ നീ ഉടൻ തന്നെ നശിപ്പിക്കും.'
യാ മേ മുക്തിപുരീ കാശീ സര്വാഭ്യോപി ഗരീയസീ
'എന്റെ മോക്ഷനഗരം കാശി എല്ലായിടത്തേക്കാളും ഉന്നതമാണ്.'
തത്ര യേ പാപകര്താരസ്തേഷാം ശാസ്താ ത്വമേവ ഹി
'അവിടെ പാപം ചെയ്യുന്നവർക്കു നീയാണ് ഏകാധിപതി.'
ഏതാന്വരാന്പ്രഗൃഹ്യാഽഥ തത്ക്ഷണാത്കാലഭൈരവഃ
ഈ വരങ്ങൾ ഏറ്റെടുത്ത്, ആ സമയത്തുതന്നെ കാലഭൈരവൻ—
യദംഗമപരാധ്നോതി കാര്യം തസ്യൈവ ശാസനമ്
'ആർക്കെങ്കിലും തെറ്റ് സംഭവിച്ചാൽ, അവനെ ശിക്ഷിക്കേണ്ടത് നിന്റെ കടമയാണ്.'
യജ്ഞമൂര്തിധരോ വിഷ്ണുസ്തതസ്തുഷ്ടാവ ശംകരമ് 4.1.31.
യജ്ഞരൂപം ധരിച്ച വിഷ്ണു അപ്പോൾ ശങ്കരനെ സ്തുതിച്ചു.