ബ്രഹ്മശാപ വിനിര്ദഗ്ധാന്സര്വാന്രാജര്ഷിസത്തമഃ
ബ്രഹ്മയുടെ ശാപത്തിൽ ദഹിച്ച രാജർഷിമാരെല്ലാം,
ത്രയാണാമപി ലോകാനാം ഹിതായ മഹതേ നൃപഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങൾക്കും വലിയ ഉപകാരത്തിനായി ആ രാജാവ്,
ആനംദകാനനം ശംഭോശ്ചക്രപുഷ്കരിണീ ഹരേഃ
ശംഭുവിന്റെ ആനന്ദവനം, ഹരിയുടെ ചക്രപുഷ്കരിണി എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് ഗംഗയെ നയിച്ചു.
പ്രാപയാമാസ താം ഗംഗാം ദൈലീപിഃ പുരതശ്ചരന്
ദിലീപ് മുന്നോട്ട് നടന്ന് ആ ഗംഗയെ അവിടെ എത്തിച്ചു.
അവിമുക്തം മഹാക്ഷേത്രം ന മുക്തം ശംഭുനാ ക്വചിത
അവിമുക്തം എന്ന മഹാക്ഷേത്രം ശംഭു ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കുന്നില്ല.
പുനര്വാരിതരേണാപി ഹീരേണയദി സംഗതമ്
മറ്റൊന്നുമായി ചേർന്നാലും, വജ്രത്തോടുകൂടിയാലും അതിനെ മറികടക്കാൻ കഴിയില്ല.
തതഃ ശ്രേഷ്ഠതരം ശംഭോര്മണിശ്രവണഭൂഷണാത്
അതിനാൽ ശംഭുവിന്റെ മണിമുത്ത് കാതാലങ്കാരത്തേക്കാൾ അതിന് മേൽക്കൈയുണ്ട്.
പ്രാഗേവ മുക്തിഃ സംസിദ്ധാ ഗംഗാസംഗാത്തതോധികാ
മോക്ഷം മുമ്പേ ലഭിച്ചാലും, ഗംഗയെ സ്പർശിച്ചാൽ അതിന് കൂടുതൽ മഹത്വം ലഭിക്കും.
തദാപ്രഭൃതി തത്ക്ഷേത്രം ദുഷ്പ്രാപം ത്രിദശൈരപി 4.1.30.
അന്നുമുതല് ആ പുണ്യസ്ഥലം ദേവന്മാര്ക്കുപോലും എളുപ്പത്തില് എത്താന് കഴിയാത്തതായി മാറി.
താനി ക്ഷണാത്സമുത്ക്ഷിപ്യ കാശീസംസ്ഥോഽമൃതോഭവേത്
കാശിയില് സ്ഥിരമായി താമസിക്കുന്നവന്, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ഉയര്ത്തപ്പെടുമ്പോള്, അമൃതസ്വരൂപനാകുന്നു.
വിനാ സാംഖ്യേന യോഗേന കാശ്യാം സംസ്ഥോഽമൃതോ ഭവേത്
സംഖ്യയോ യോഗമോ ഇല്ലാതിരുന്നാലും, കാശിയില് താമസിക്കുന്നവന് അമൃതസ്വരൂപനാകും.
ശശിമൌലിപ്രസാദേന കാശീസംസ്ഥോഽമൃതോ ഭവേത്
ചന്ദ്രക്കുടമുള്ള മഹാദേവന്റെ കൃപയാല്, കാശിയില് താമസിക്കുന്നവന് അമൃതസ്വരൂപനാകും.
താരകസ്യോപദേശേന കാശീസംസ്ഥോഽമൃതോ ഭവേത്
താരകയുടെ ഉപദേശത്താല്, കാശിയില് താമസിക്കുന്നവന് അമൃതസ്വരൂപനാകും.
അസിസംഭേദ യോഗേന കാശീസംസ്ഥോഽമൃതോ ഭവേത്
ഖഡ്ഗസമാധിയിലൂടെ, കാശിയില് താമസിക്കുന്നവന് അമൃതസ്വരൂപനാകും.
ദേഹത്യാഗോഽത്ര വൈ യോഗഃ കാശ്യാം നിര്വാണസൌഖ്യകൃത്
ഇവിടെ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് യഥാര്ത്ഥത്തില് യോഗമാണ്; കാശിയില് അത് മോക്ഷസുഖം നല്കുന്നു.
യായാത്സ്വം ഹേലയാ ത്യക്ത്വാ തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ്
സ്വന്തം ശരീരം അലസമായി ഉപേക്ഷിച്ചവന്, വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കും.
സര്വാന്സര്വേ സമാലോക്യ രക്ഷാം ചക്രുഃ പുരാപുരഃ
എല്ലാവരും പരസ്പരം നോക്കി, ഓരോരുത്തരും നഗരത്തിന് സംരക്ഷണം ഒരുക്കി.
ദുഷ്ടപ്രവേശം ധുന്വാനാം ധുനീം ദേവാ വിനിര്മമുഃ
ദുഷ്ടരും വില്ലാളികളും കടക്കാതിരിക്കാന്, ദേവന്മാര് ഒരു നദി സൃഷ്ടിച്ചു.
ദുര്വൃത്തസുപ്രവൃത്തേശ്ച നിവൃത്തികരണീം സുരാഃ 4.1.30.
അതിയായി ദുഷ്ടരും അതിയായി സദാചാരികളും കടക്കാതിരിക്കാന് ദേവന്മാര് ഒരു തടസം ഉണ്ടാക്കി.
ക്ഷേത്രസ്യ മോക്ഷനിക്ഷേപ രക്ഷാം നിര്വൃതിമാപ്നുയുഃ
മോക്ഷം ലഭിക്കുന്ന സ്ഥലത്തിന് സംരക്ഷണം ഒരുക്കി, അതിന് ശാന്തി നിലനില്ക്കാന് ദേവന്മാര് നോക്കി.
സ്വയം വ്യാപാരയാമാസ രക്ഷാര്ഥം ശശിശേഖരഃ
ചന്ദ്രക്കുടമുള്ള മഹാദേവന് തന്നെ സംരക്ഷണത്തിനായി നേരിട്ട് ഇടപെട്ടു.
തേ പ്രവേശം പ്രയച്ഛംതി നാന്യേഷാം ഹി കദാചന ആശ്ചര്യകാരിപരമം കാശീഭക്തിപ്രവര്ധനമ്
അവര് ചിലര്ക്ക് മാത്രം പ്രവേശനം അനുവദിക്കും; മറ്റൊരാള്ക്കും ഒരിക്കലും അനുവദിക്കില്ല. അതൊരു അത്ഭുതം തന്നെയാണ്, കാശിയിലേക്കുള്ള ഭക്തി വര്ദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
വണിഗ്ധനംജയോ നാമ മാതൃഭക്തിസമന്വിതഃ
ധനഞ്ജയന് എന്നൊരു വ്യാപാരി ഉണ്ടായിരുന്നു; അവന് അമ്മയോടുള്ള ഭക്തി നിറഞ്ഞവനായിരുന്നു.
പുണ്യമാര്ഗാര്ജിത ധനോ ധനതോഷിതമാര്ഗണഃ
പുണ്യമായ വഴി വഴി സമ്പാദിച്ച ധനവും, ആ ധനത്തില് സംതൃപ്തി അന്വേഷിച്ചവനുമായിരുന്നു അവന്.
സമുന്നതോപി സംപത്ത്യാ വിനയാനതകംധരഃ
സമ്പത്ത് കൊണ്ടു ഉയര്ന്നിരുന്നെങ്കിലും, വിനയം അവന്റെ സ്വഭാവത്തില് തെളിഞ്ഞിരുന്നു.
രൂപസംപദുദാരോപി പരദാരപരാങ്മുഖഃ
സൗന്ദര്യവും സമ്പത്തും ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും, അവന് മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യമാരില് നിന്ന് മാറിനിന്നവനായിരുന്നു.
സസത്യാനൃതവൃത്തിശ്ച പ്രായഃ സത്യപ്രിയോ മുനേ
സത്യവും അസത്യവും ഒരുപോലെ അനുസരിക്കുന്നവന് കൂടുതലും സത്യത്തെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവനാണ്, മഹർഷേ.
സദാചരണഗോപ്യേഷ സുഖയാനചരഃ കൃതീ
സദാചാരം മറച്ചു വച്ച്, സുഖകരമായ വഴിയിലാണ് അവന് നടക്കുന്നത്; അവന് കാര്യസിദ്ധിയുള്ളവനുമാണ്.
തസ്യൈവം വര്തമാനസ്യ കദാചിത്കാലപര്യയാത് 4.1.30.
ഇങ്ങനെ ജീവിച്ചിരുന്ന അവന്, കുറച്ച് കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോള്
തയാ ച യൌവനം പ്രാപ്യ മേഘച്ഛായാതിചംചലമ്
അവളും യൗവനം പ്രാപിച്ചു, മേഘത്തിന്റെ നിഴൽപോലെ സ്ഥിരതയില്ലാത്തതായിരുന്നു.