ഗംഗാ ഹി സര്വഭൂതാനാമിഹാമുത്ര ഫലപ്രദാ
എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഗംഗാ ഈ ലോകത്തും പരലോകത്തും ഫലം നൽകുന്നവളാണ്.
യജ്ഞ ദാന തപോ യോഗ ജപാഃ സനിയമാ യമാഃ
യജ്ഞം, ദാനം, തപസ്സ്, യോഗം, ജപം, ആത്മനിയന്ത്രണം, ശമം എന്നിവയും
കിമഷ്ടാംഗേന യോഗേന കിം തപോഭിഃ കിമധ്വരൈഃ
എട്ടു ഘടകങ്ങളുള്ള യോഗം എന്തിനാണ്? കഠിനതപസ്സുകൾക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം? യാഗങ്ങൾക്കും എന്ത് വിലയുണ്ട്?
അപി ദൂരസ്ഥിതസ്യാപി ഗംഗാമാഹാത്മ്യവേദിനഃ
ദൂരത്ത് കഴിയുന്നവനാണെങ്കിലും ഗംഗയുടെ മഹത്വം അറിയുന്നവന്—
ശ്രദ്ധാ ധര്മഃ പരഃ സൂക്ഷ്മഃ ശ്രദ്ധാ ജ്ഞാനം പരം തപഃ
വിശ്വാസം ഏറ്റവും ഉന്നതവും സൂക്ഷ്മവുമായ ധർമ്മമാണ്; വിശ്വാസം തന്നെ പരമജ്ഞാനവും തപസ്സുമാണ്.
അജ്ഞാനരാഗലോഭാദ്യൈഃ പുംസാം സംമൂഢചേതസാമ്
അജ്ഞാനം, രാഗം, ലാലസം തുടങ്ങിയവകൊണ്ട് മനസ്സു മൂടിയ മനുഷ്യർ—
ബഹിഃ സ്ഥിതം ജലംയദ്വന്നാരികേലാംതരേ സ്ഥിതമ്
നാരങ്ങയുടെ ഉള്ളിലിരിക്കുന്ന വെള്ളം പുറത്തു കാണാത്തതുപോലെ—
ഗംഗാലാഭാത്പരോ ലാഭഃ ക്വചിദന്യോ ന വിദ്യതേ 4.1.27.
ഗംഗയെ പ്രാപിക്കുന്നതിനെക്കാൾ വലിയ ലാഭം മറ്റെവിടെയും ഇല്ല.
ശക്തസ്യ പംഡിതസ്യാപി ഗുണിനോ ദാനശീലിനഃ
ശക്തിയുള്ളവനും പണ്ഡിതനും ഗുണമുള്ളവനും ദാനശീലനും ആയാലും—
വൃഥാ കുല വൃഥാ വിദ്യാ വൃഥാ യജ്ഞാ വൃഥാതപഃ
കുലം വ്യർത്ഥം, വിദ്യ വ്യർത്ഥം, യജ്ഞം വ്യർത്ഥം, തപസ്സും വ്യർത്ഥം—
ഗുണവത്പാത്രപൂജായാം ന സ്യാദ്വൈ താദൃശം ഫലമ്
ഗുണമുള്ളവരിൽ പാത്രപൂജ ചെയ്യുമ്പോൾ അത്തരം ഫലം ലഭിക്കില്ല.
മമതേജോഗ്നിഗര്ഭേയം മമവീര്യാതിസംവൃതാ
എന്റെ തേജസ്സിന്റെ അഗ്നിയിൽ അവൾ ജനിച്ചു, എന്റെ മഹാശക്തിയിൽ പൊതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
സ്മരണാദേവ ഗംഗായാഃ പാപസംഘാതപംജരമ്
ഗംഗയെ ഓർക്കുന്നതു മാത്രം ചെയ്താലും പാപങ്ങളുടെ കൂട്ടംപോലെയുള്ള പഞ്ചരം—
ഗംഗാം ഗച്ഛതി യസ്ത്വേകോ യസ്തു ഭക്ത്യാനുമോദയേത്
ഗംഗയിലേക്കു ഒരാൾ മാത്രം പോകുകയോ ഭക്തിയോടെ മറ്റൊരാളെ പ്രേരിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താൽ—
ഗച്ഛംസ്തിഷ്ഠഞ്ജപന്ധ്യാന്ഭുംജഞ്ജാഗ്രത്സ്വപന്വദന്
നടക്കുമ്പോഴും നിൽക്കുമ്പോഴും ഇരിക്കുമ്പോഴും ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോഴും ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങുമ്പോഴും സംസാരിക്കുമ്പോഴും—
പിതൄനുദ്ദിശ്യ യോഭക്ത്യാ പായസം മധുസംയുതമ്
ആത്മാർത്ഥതയോടെ പിതാക്കൾക്കായി പാലും തേനും ചേർത്ത പായസം അർപ്പിക്കുന്നവൻ—
തൃപ്താ ഭവംതി പിതരസ്തസ്യ വര്ഷശതം ഹരേ
ഹരേ, അങ്ങനെയുള്ളവന്റെ പിതാക്കന്മാർ നൂറു വർഷം തൃപ്തരാകും.
ലിംഗേ സംപൂജിതേ സര്വമര്ചിതം സ്യാജ്ജഗദ്യഥാ 4.1.27.
ലിംഗത്തെ ആരാധിച്ചാൽ, ഈ ലോകം മുഴുവൻ ആരാധിച്ചതുപോലെയാണ്.
ഗംഗായാം തു നരഃ സ്നാത്വാ യോ ലിംഗം നിത്യമര്ചതി
ഗംഗയിൽ स्नാനം ചെയ്ത് ദിവസവും ലിംഗത്തെ ആരാധിക്കുന്ന മനുഷ്യൻ—
അഗ്നിഹോത്രം ച യജ്ഞാശ്ച വ്രതദാനതപാംസി ച
അഗ്നിഹോത്രം, യജ്ഞങ്ങൾ, വ്രതങ്ങൾ, ദാനങ്ങൾ, തപസ്സുകൾ—
ഗംഗാം ഗംതും വിനിശ്ചിത്യ കൃത്വാ ശ്രാദ്ധാദികം ഗൃഹേ
ഗംഗയിലേക്കു പോകണമെന്ന് ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്ത്, വീട്ടിൽ ശ്രാദ്ധാദി കർമ്മങ്ങൾ നടത്തി,
പാപാനി ച രുദംത്യാശു ഹാ ക്വ യാസ്യാമ ഇത്യലമ്
പാപങ്ങൾ വേഗത്തിൽ കരഞ്ഞ്, 'ഹായ്, ഇനി ഞങ്ങൾ എവിടേക്കാണ് പോകേണ്ടത്?' എന്നു വിളിച്ചു.
യഥാ ന ഗംഗാം യാത്യേഷ തഥാ വിഘ്നം പ്രകുര്മഹേ
ഈ മനുഷ്യൻ ഗംഗയിലേക്കു പോകാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, നാം അവനു തടസ്സങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.
ഗൃഹാദ്ഗംഗാവഗാഹാര്ഥം ഗച്ഛതസ്തു പദേപദേ
വീട്ടിൽ നിന്ന് ഗംഗാസ്നാനത്തിനായി പുറപ്പെടുമ്പോൾ, ഓരോ അടിയിലും,
പൂര്വജന്മകൃതൈഃ പുണ്യൈസ്ത്യക്ത്വാ ലോഭാദികം ഹരേ
മുന്ജന്മങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പുണ്യഫലത്താൽ, ലോഭം മുതലായവ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഹരിയേ,
അനുഷംഗേണ മൌല്യേന വാണിജ്യേനാപി സേവയാ
സംഗം, സമ്പത്ത്, വ്യാപാരം, അല്ലെങ്കിൽ സേവനം എന്നിവയിലൂടെ,
അനിച്ഛയാപി സംസ്പൃഷ്ടോ ദഹനോ ഹി യഥാ ദഹേത്
അവനിഷ്ടമല്ലാത്തിട്ടും സ്പർശിച്ചാൽ പോലും, അഗ്നി എങ്ങനെ കത്തിക്കുന്നു അതുപോലെ,
താവദ്ധമതി സംസാരേ യാവദ്ഗംഗാം ന സേവതേ 4.1.27.
ഗംഗയെ സേവിക്കാതെ ഒരാൾ ഈ ലോകത്തിൽ അവിവേകിയാവിയാണ് തുടരുന്നത്.
യോ ഗംഗാംഭസി നിസ്നാതോ ഭക്ത്യാ സംത്യക്തസംശയഃ
ഗംഗാനദിയിൽ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്ത്, സംശയങ്ങൾ എല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ,
ഗംഗാസ്നാനാര്ഥമുദ്യുക്തോ മധ്യേമാര്ഗം മൃതോ യദി
ഗംഗാസ്നാനത്തിനായി ഉത്സാഹത്തോടെ പുറപ്പെട്ട്, വഴിയിൽ മരിച്ചാൽ പോലും,