ത്രിരാത്രമപിയേ കാശ്യാം വസംതി നിയതേംദ്രിയാഃ
കാഴ്ചിയില് ഇന്ദ്രിയങ്ങള് നിയന്ത്രിച്ചവരാണ് മൂന്നു രാത്രികള് പോലും താമസിച്ചാല് മതിയെന്നു പറയുന്നു.
ത്വം തു തത്ര കൃതാവാസഃ കൃതപുണ്യമഹോച്ചയഃ
നീ അവിടെ താമസിച്ച് വലിയ പുണ്യപ്രവൃത്തികള് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
തവ തത്ര തു യത്കുംഡമഗസ്തീശ്വരസന്നിധൌ
അവിടെ, അഗസ്തീശ്വരന്റെ സാന്നിധ്യത്തില് നിന്നുള്ള നിന്റെ പുണ്യകുഴിയാണ്.
പിതൄന്പിംഡൈഃ സമഭ്യര്ച്യ ശ്രദ്ധാശ്രാദ്ധവിധാനതഃ
ശ്രദ്ധയോടെയും വിധിപ്രകാരം പിതാക്കളെ പിണ്ഡം അർപ്പിച്ച് ആരാധിച്ചു.
ഇത്യുക്ത്വാ സര്വഗാത്രാണി സ്പഷ്ട്വാ കുംഭോദ്ഭവസ്യ ച 4.1.25.
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, തന്റെ ശരീരത്തെയും കുമ്പത്തില് നിന്ന് ജനിച്ചവന്റെ ശരീരത്തെയും സ്പർശിച്ചു.
ജയ വിശ്വേശ നേത്രാണി വിനിമീല്യ വദന്നപി
അവൻ കണ്ണുകൾ അടച്ചു കൊണ്ടും സംസാരിക്കവേ, 'വിശ്വേശായ ജയമാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു.
സ്കംദേ വിസര്ജിതധ്യാനേ സുപ്രസന്നമനോമുഖേ
മനസ്സ് സമാധാനത്തോടെയും മുഖം പ്രകാശത്തോടെ, സ്കന്ദനിൽ ധ്യാനം കേന്ദ്രീകരിച്ചു.
വാരാണസ്യാസ്തു മഹിമാ ഹിമശൈലഭുവേ മുദാ
ഹിമപർവ്വതത്തിൽ ജനിച്ചവനോട് വാരാണസിയുടെ മഹത്വം സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞുകൊടുത്തു.
ത്വയാ യഥാ സമാകര്ണി തദുത്സംഗനിവാസിനാ
നീ എങ്ങനെ കേട്ടുവോ, അങ്ങനെ തന്നെ അങ്ങയുടെ മടിയിൽ ഇരുന്നവനോടു പറഞ്ഞു.
തത്ക്ഷേത്രസ്യാവിമുക്തസ്യ മമ മാതുഃ പുരഃ പുരാ
അവിമുക്തം എന്ന ആ ക్షേത്രം, എന്റെ അമ്മയുടെ മുമ്പിൽ പുരാതനകാലത്ത് നിലകൊണ്ടിരുന്നതാണ്.
ശ്രുതം ച യത്തദുത്സംഗേ സ്ഥിതേന സ്ഥിരചേതസാ
അങ്ങയുടെ മനസ്സ് സ്ഥിരമായി അമ്മയുടെ മടിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ കേട്ടതെല്ലാം അതാണ്.
ഗുഹ്യാനാം പരമം ഗുഹ്യമവിമുക്തമിഹേരിതമ്
എല്ലാ രഹസ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിയ രഹസ്യമായി അവിമുക്തം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു.
ഭൂര്ലോകേ നൈവ സംലഗ്നം തത്ക്ഷേത്രം ത്വംതരിക്ഷഗമ്
ഭൂമിയിൽ ആ ക്ഷേത്രം ചേർന്നിട്ടില്ല; അത് ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
യസ്തത്ര നിവസേദ്വിപ്ര സംയതാത്മാ സമാഹിതഃ
ബ്രാഹ്മണാ, അവിടെ ആത്മസംയമനം പാലിച്ച് ഏകാഗ്രതയോടെ ആരെങ്കിലും താമസിച്ചാൽ,
നിമേഷമാത്രമപി യോ ഹ്യവിമുക്തേഽതിഭക്തിഭാക് 4.1.25.
അവിമുക്തത്തിൽ അത്യന്ത ഭക്തിയോടെ ഒരു നിമിഷം പോലും താമസിക്കുന്നവന് പോലും,
യസ്തു മാസം വസേദ്ധീരോ ലഘ്വാഹാരോ ജിതേംദ്രിയഃ
ആയിരം ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, അൽപാഹാരിയായവൻ ഒരു മാസം അവിടെ താമസിച്ചാൽ,
സംവത്സരം വസംസ്തത്ര ജിതക്രോധോ ജിതേംദ്രിയഃ
കോപവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജയിച്ചവൻ ഒരു വർഷം അവിടെ താമസിച്ചാൽ,
പരാപവാദരഹിതഃ കിംചിദ്ദാനപരായണഃ
പറയേണ്ടാത്തത് മറ്റുള്ളവരെ കുറിച്ച് പറയാതെയും, അല്പം പോലും ദാനം ചെയ്യുന്നതിൽ മനസ്സോടെ ആയവനാണ്.
യാവജ്ജീവം വസേദ്യസ്തു ക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യവിന്നരഃ
ഈ പുണ്യഭൂമിയുടെ മഹത്വം അറിയാതെ ഒരാൾ ജീവിതം മുഴുവൻ ഇവിടെ കഴിഞ്ഞാൽ,
ന യോഗൈര്യാ ഗതിര്ലഭ്യാ ജന്മാംതരശതൈരപി
യോഗങ്ങളാൽ പോലും നൂറുകണക്കിന് ജന്മങ്ങൾക്കു ശേഷം കിട്ടാനാകാത്ത മോക്ഷം,
ബ്രഹ്മഹാ യോഽഭിഗച്ഛേദ്വൈ ദൈവാദ്വാരാണസീം പുരീമ്
ബ്രാഹ്മണഹത്യ ചെയ്തവൻ വിധിയാൽ വാരാണസിയിൽ പ്രവേശിച്ചാൽ,
ആദേഹപതനം യാവദ്യോവിമുക്തം ന മുംചതി
അവന്റെ ശരീരം വീഴുന്നവരെ അവിമുക്തം വിട്ടുപോകുന്നില്ല.
അനന്യമാനസോ ഭൂത്വാ തത്ക്ഷേത്രം യോ ന മുംചതി
അവിടെ മനസ്സു മറ്റൊന്നിലേക്കും തിരിയാതെ ആ ഭൂമിയിൽ സ്ഥിരമായി കഴിയുന്നവൻ,
അവിമുക്തം നിഷേവേത ദേവര്ഷിഗണസേവിതമ്
ദേവതാര്ഷിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന അവിമുക്തം ഭക്തിയോടെ സേവിക്കണം.
അവിമുക്തം ന മുംചേത സംസാരഭയമോചനമ് 4.1.25.
സംസാരഭയത്തിൽ നിന്നു മോചനം നൽകുന്ന അവിമുക്തം ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകരുത്.
കൃത്വാ പാപസഹ്സ്രാണി പിശാചത്വം വരംത്വിഹ
ആയിരക്കണക്കിന് പാപങ്ങൾ ചെയ്താലും, ഇവിടെ ഭൂതനാകുന്നത് പോലും ഉത്തമമാണ്.
അംതകാലേ മനുഷ്യാണാം ഭിദ്യമാനേഷു മര്മസു
മനുഷ്യരുടെ പ്രാണങ്ങൾ വിടുന്ന അവസരത്തിൽ,
തത്രോത്ക്രമണകാലേ തു സാക്ഷാദ്വിശ്വേശ്വരഃ സ്വയമ്
അപ്പോൾ, ആത്മാവ് പുറപ്പെടുന്ന സമയത്ത്, വിശ്വേശ്വരൻ താനെ നേരിട്ട് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു.
അശാശ്വതമിദം ജ്ഞാത്വാ മാനുഷ്യം ബഹുകില്ബിഷമ്
ഈ മനുഷ്യജീവിതം നശ്വരവും അനവധി ദോഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്,
വിഘ്രൈരാലോഡ്യമാനോപി യോഽവിമുക്തം ന മുംചതി
എത്രയോ കഷ്ടപ്പാടുകൾ അനുഭവിച്ചാലും, അവിമുക്തം വിട്ടുപോകാത്തവൻ,