ശ്രീശൈല ഹിമശൈലാദ്യാ നാനാന്യായതനാനി ച
ശ്രീശൈലം, ഹിമശൈലം തുടങ്ങിയ വിവിധ ദൈവാലയങ്ങൾ,
തപാംസി നാനാരൂപാണി വ്രതാനി നിയമാ യമാഃ
നാനാവിധ തപസ്സുകൾ, വ്രതങ്ങൾ, നിയന്ത്രണങ്ങൾ, യമങ്ങൾ,
മാനസാന്യപി ഭൌമാനി ധാരാതീര്ഥാദികാനി ച
മനസ്സിൽ ചെയ്യുന്നതും ഭൂമിയിൽ ചെയ്യുന്നതും, തുടർച്ചയായ തീർത്ഥങ്ങൾ തുടങ്ങിയവയും,
ജപശ്ചാപി മനൂനാം ച തഥാഽഗ്നിഹവനാനി ച
മന്ത്രങ്ങൾ ജപിക്കുകയും, അഗ്നിയിൽ ഹോമങ്ങൾ നടത്തുകയും ചെയ്യുന്നത്,
ത്രിരാത്രം പംചരാത്രാണി സാംഖ്യയോഗാദയസ്തഥാ 4.1.25.
മൂന്നു രാത്രിയും അഞ്ചു രാത്രിയും ഉള്ള വ്രതങ്ങൾ, സംഖ്യയും യോഗവും മറ്റും,
പുര്യശ്ചാപി സമാഖ്യാതാനൃതജംതു വിമുക്തിദാ
മുന്പ് പറഞ്ഞ ശുദ്ധീകരണക്രിയകളും, അസത്യത്തിൽ ജനിച്ച ജീവികൾക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്നവയും,
ഏതാനി യാനി പ്രോക്താനി കാശീപ്രാപ്തികരാണി ച
ഇവയെല്ലാം, കാശി പ്രാപിക്കാൻ സഹായിക്കുന്ന മാർഗ്ഗങ്ങളാണ്.
അതഏവ ഹി തത്ക്ഷേത്രം പവിത്രമതിചിത്രകൃത്
അതിനാൽ ആ സ്ഥലം വളരെ വിശുദ്ധവും അത്ഭുതകരമായതുമാണ്.
ഇദമേവ ഹി തത്ക്ഷേത്രം കുശലപ്രശ്നകാരണമ്
ഇതേ സ്ഥലം തന്നെ, നല്ല ചോദ്യങ്ങൾ ഉണർത്താനുള്ള കാരണമാണ്.
അപി കാശ്യാഃ സമാഗച്ഛത്സ്പര്ശവത്സ്പര്ശ ഇഷ്യതേ
കാശിയിൽ നിന്ന് വന്നവരുടെ സ്പർശം പോലും, ശുദ്ധമായ സ്പർശമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
ത്രിരാത്രമപിയേ കാശ്യാം വസംതി നിയതേംദ്രിയാഃ
കാഴ്ചിയില് ഇന്ദ്രിയങ്ങള് നിയന്ത്രിച്ചവരാണ് മൂന്നു രാത്രികള് പോലും താമസിച്ചാല് മതിയെന്നു പറയുന്നു.
ത്വം തു തത്ര കൃതാവാസഃ കൃതപുണ്യമഹോച്ചയഃ
നീ അവിടെ താമസിച്ച് വലിയ പുണ്യപ്രവൃത്തികള് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
തവ തത്ര തു യത്കുംഡമഗസ്തീശ്വരസന്നിധൌ
അവിടെ, അഗസ്തീശ്വരന്റെ സാന്നിധ്യത്തില് നിന്നുള്ള നിന്റെ പുണ്യകുഴിയാണ്.
പിതൄന്പിംഡൈഃ സമഭ്യര്ച്യ ശ്രദ്ധാശ്രാദ്ധവിധാനതഃ
ശ്രദ്ധയോടെയും വിധിപ്രകാരം പിതാക്കളെ പിണ്ഡം അർപ്പിച്ച് ആരാധിച്ചു.
ഇത്യുക്ത്വാ സര്വഗാത്രാണി സ്പഷ്ട്വാ കുംഭോദ്ഭവസ്യ ച 4.1.25.
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, തന്റെ ശരീരത്തെയും കുമ്പത്തില് നിന്ന് ജനിച്ചവന്റെ ശരീരത്തെയും സ്പർശിച്ചു.
ജയ വിശ്വേശ നേത്രാണി വിനിമീല്യ വദന്നപി
അവൻ കണ്ണുകൾ അടച്ചു കൊണ്ടും സംസാരിക്കവേ, 'വിശ്വേശായ ജയമാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു.
സ്കംദേ വിസര്ജിതധ്യാനേ സുപ്രസന്നമനോമുഖേ
മനസ്സ് സമാധാനത്തോടെയും മുഖം പ്രകാശത്തോടെ, സ്കന്ദനിൽ ധ്യാനം കേന്ദ്രീകരിച്ചു.
വാരാണസ്യാസ്തു മഹിമാ ഹിമശൈലഭുവേ മുദാ
ഹിമപർവ്വതത്തിൽ ജനിച്ചവനോട് വാരാണസിയുടെ മഹത്വം സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞുകൊടുത്തു.
ത്വയാ യഥാ സമാകര്ണി തദുത്സംഗനിവാസിനാ
നീ എങ്ങനെ കേട്ടുവോ, അങ്ങനെ തന്നെ അങ്ങയുടെ മടിയിൽ ഇരുന്നവനോടു പറഞ്ഞു.
തത്ക്ഷേത്രസ്യാവിമുക്തസ്യ മമ മാതുഃ പുരഃ പുരാ
അവിമുക്തം എന്ന ആ ക్షേത്രം, എന്റെ അമ്മയുടെ മുമ്പിൽ പുരാതനകാലത്ത് നിലകൊണ്ടിരുന്നതാണ്.
ശ്രുതം ച യത്തദുത്സംഗേ സ്ഥിതേന സ്ഥിരചേതസാ
അങ്ങയുടെ മനസ്സ് സ്ഥിരമായി അമ്മയുടെ മടിയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ കേട്ടതെല്ലാം അതാണ്.
ഗുഹ്യാനാം പരമം ഗുഹ്യമവിമുക്തമിഹേരിതമ്
എല്ലാ രഹസ്യങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിയ രഹസ്യമായി അവിമുക്തം പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു.
ഭൂര്ലോകേ നൈവ സംലഗ്നം തത്ക്ഷേത്രം ത്വംതരിക്ഷഗമ്
ഭൂമിയിൽ ആ ക്ഷേത്രം ചേർന്നിട്ടില്ല; അത് ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
യസ്തത്ര നിവസേദ്വിപ്ര സംയതാത്മാ സമാഹിതഃ
ബ്രാഹ്മണാ, അവിടെ ആത്മസംയമനം പാലിച്ച് ഏകാഗ്രതയോടെ ആരെങ്കിലും താമസിച്ചാൽ,
നിമേഷമാത്രമപി യോ ഹ്യവിമുക്തേഽതിഭക്തിഭാക് 4.1.25.
അവിമുക്തത്തിൽ അത്യന്ത ഭക്തിയോടെ ഒരു നിമിഷം പോലും താമസിക്കുന്നവന് പോലും,
യസ്തു മാസം വസേദ്ധീരോ ലഘ്വാഹാരോ ജിതേംദ്രിയഃ
ആയിരം ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച്, അൽപാഹാരിയായവൻ ഒരു മാസം അവിടെ താമസിച്ചാൽ,
സംവത്സരം വസംസ്തത്ര ജിതക്രോധോ ജിതേംദ്രിയഃ
കോപവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ജയിച്ചവൻ ഒരു വർഷം അവിടെ താമസിച്ചാൽ,
പരാപവാദരഹിതഃ കിംചിദ്ദാനപരായണഃ
പറയേണ്ടാത്തത് മറ്റുള്ളവരെ കുറിച്ച് പറയാതെയും, അല്പം പോലും ദാനം ചെയ്യുന്നതിൽ മനസ്സോടെ ആയവനാണ്.
യാവജ്ജീവം വസേദ്യസ്തു ക്ഷേത്രമാഹാത്മ്യവിന്നരഃ
ഈ പുണ്യഭൂമിയുടെ മഹത്വം അറിയാതെ ഒരാൾ ജീവിതം മുഴുവൻ ഇവിടെ കഴിഞ്ഞാൽ,
ന യോഗൈര്യാ ഗതിര്ലഭ്യാ ജന്മാംതരശതൈരപി
യോഗങ്ങളാൽ പോലും നൂറുകണക്കിന് ജന്മങ്ങൾക്കു ശേഷം കിട്ടാനാകാത്ത മോക്ഷം,