കിം ബഹൂക്തേന വിപ്രേംദ്ര മഹോദയമഭീപ്സുനാ
വലിയ പുണ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനോട്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, കൂടുതൽ പറയേണ്ടതില്ല.
പ്രയാഗതോപി തീര്ഥേശാത്സര്വേഷു ഭുവനേഷ്വപി 4.1.22.
പ്രയാഗയിൽ നിന്നോ തിരുത്തലുകളുടെ അധിപന്മാരിൽ നിന്നോ, ഏതു ലോകങ്ങളിലും വന്നാലും,
പ്രയാഗാദപി വൈ രമ്യമവിമുക്തം ന സംശയഃ
പ്രയാഗയെക്കാളും അവിമുക്തം കൂടുതൽ മനോഹരമാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
അവിമുക്താന്മഹാക്ഷേത്രാദ്വിശ്വേശ സമധിഷ്ഠിതാത്
വിശ്വേശ്വരൻ സ്ഥാപിച്ച മഹാക്ഷേത്രം തന്നെയാണ് അവിമുക്തം.
അവിമുക്തമിദം ക്ഷേത്രമപി ബ്രഹ്മാംഡമധ്യഗമ്
ഈ അവിമുക്തക്ഷേത്രം ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിന്റെ നടുവിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.
യഥായഥാ ഹി വര്ധേത ജലമേകാര്ണവസ്യ ച
ഏകസമുദ്രത്തിലെ ജലം എങ്ങനെ ക്രമേണ വർധിക്കുമോ,
ക്ഷേത്രമേതത്ത്രിശൂലാഗ്രേ ശൂലിനസ്തിഷ്ഠതി ദ്വിജ
ഈ ക్షേത്രം ത്രിശൂലത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ, ത്രിശൂലധാരിയായവൻ നിലകൊള്ളുന്നിടത്താണ്, ദ്വിജനേ.
സദാ കൃതയുഗം ചാത്ര മഹാപര്വസദാഽത്ര വൈ
ഇവിടെ എപ്പോഴും കൃതയുഗമാണ്; ഇവിടെ എപ്പോഴും മഹോത്സവം നടക്കുന്നു.
സദാ സൌമ്യായനം തത്ര സദാ തത്ര മഹോദയഃ
അവിടെ എപ്പോഴും സുഖകരമായ മാർഗ്ഗവും, എപ്പോഴും മഹാപുണ്യവും ഉണ്ട്.
യഥാഭൂമിതലേ വിപ്ര പുര്യഃ സംതി സഹസ്രശഃ
ഭൂമിയിൽ എങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്, ദ്വിജനേ,
മയാ സൃഷ്ടാനി വിപ്രേംദ്ര ഭുവനാനി ചതുര്ദശ
ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുന്നു, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, പതിനാലു ലോകങ്ങൾ.
പുരാ യമസ്തപസ്തപ്ത്വാ ബഹുകാലം സുദുഷ്കരമ് 4.1.22.
പഴയകാലത്ത് യമൻ വളരെക്കാലം ദുർലഭമായ തപസ്സു ചെയ്തു.
ചരാചരസ്യ സര്വസ്യ യാനി കര്മാണി താനി വൈ
ചലനമുള്ളതും അചലമായതുമായ എല്ലായിടത്തെയും എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും,
പ്രവേശോ യമദൂതാനാം ന കദാചിദ്ദ്വിജോത്തമ
യമന്റെ ദൂതന്മാർക്ക് ഇവിടെ ഒരിക്കലും പ്രവേശനം ഇല്ല, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ.
സ്വയം നിയംതാ വിശ്വേശസ്തത്ര കാശ്യാം തനുത്യജാമ്
സകലത്തിന്റെയും നാഥൻ, സ്വയം നിയന്ത്രകൻ, അവിടെ കാശിയിൽ തന്റെ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു.
തത്ര പാപം ന കര്തവ്യം ദാരുണാ രുദ്രയാതനാ
അവിടെ പാപം ചെയ്യരുത്; ഭയങ്കരമാണ് രുദ്രന്റെ ശിക്ഷകൾ.
പാപമേവ ഹി കര്തവ്യം മതിരസ്തി യദീദൃശീ
അങ്ങനെയൊരു മനസ്സുള്ളവർക്ക് പാപം മാത്രമേ ചെയ്യാൻ തോന്നൂ.
അപി കാമാതുരോ ജംതുരേകാം രക്ഷതി മാതരമ്
വാശിയിൽ ആകെയുള്ള ജീവിയും തന്റെ അമ്മയെ മാത്രം സംരക്ഷിക്കും.
പരാപവാദശീലേന പരദാരാഭിലാഷിണാ
മറ്റുള്ളവരെ അപവാദം പറയാനും മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയെ ആഗ്രഹിക്കാനും ഇഷ്ടമുള്ളവൻ,
അഭിലഷ്യംതി യേ നിത്യം ധനം ചാത്ര പ്രതിഗ്രഹൈഃ
ഇവിടെ സമ്മാനങ്ങളിലൂടെ സമ്പത്ത് എപ്പോഴും ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും,
പരപീഡാകരം കര്മ കാശ്യാം നിത്യം വിവര്ജയേത്
മറ്റുള്ളവരെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന പ്രവൃത്തികൾ കാശിയിൽ എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം.
ത്യക്ത്വാ വൈശ്വേശ്വരീം ഭക്തിം യേഽന്യദേവപരായണാഃ 4.1.22.
വിശ്വേശ്വരിയിലേക്കുള്ള ഭക്തി ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റുദൈവങ്ങളിൽ മാത്രം ഭക്തി പുലർത്തുന്നവർ—
ന യോഗേന വിനാ ജ്ഞാനം യോഗസ്തത്ത്വാര്ഥശീലനമ് 4.1.22.
യോഗം ഇല്ലാതെ ജ്ഞാനം ഉണ്ടാകില്ല; യോഗം എന്നത് സത്യാർത്ഥം ആചരിക്കലാണ്.
ഉക്തേതി വിരരാമാജഃ ശൃണ്വതോര്ഗണയോസ്തയോഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അജൻ മിണ്ടാതിരുത്തു; ആ ഗണങ്ങൾ ഇരുവരും ആലോചിച്ചു.
ശിവശര്മോവാച സത്യലോകേശ്വര വിധേ സര്വേഷാം പ്രപിതാമഹ
ശിവശർമൻ പറഞ്ഞു: സത്യലോകത്തിലെ നാഥാ, സൃഷ്ടാവേ, എല്ലാവർക്കും പിതാമഹനേ,
പിപൃച്ഛിഷുസ്ത്വം നിര്വാണം ഗണൌ തത്കഥയിഷ്യതഃ
നീ ശിഷ്യനായി മോക്ഷത്തെക്കുറിച്ച് ഗണങ്ങളെ ചോദിക്കുന്നു; അവർ അതിനെക്കുറിച്ച് പറയാൻ പോകുന്നു.
നേതയോര്വിഷ്ണുഗണയോരഗോചരമിഹാസ്തി ഹി
ഈ രണ്ട് വിഷ്ണുഗണങ്ങൾക്ക് അതീതമായതൊന്നുണ്ട് ഇവിടെ.
ഇത്യുക്ത്വാ സത്കൃതാസ്തേ വൈ ബ്രഹ്മണാ ഭഗവദ്ഗണാഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആ ദൈവിക ഗണങ്ങളെ ബ്രഹ്മാവ് ആദരിച്ചു.
പുനഃ സ്വയാനമാരുഹ്യ വൈകുംഠമഭിതോ യയുഃ
പിന്നീട്, തങ്ങളുടെ വാഹനത്തിൽ കയറി, അവർ വൈകുണ്ഠത്തിലേക്ക് പോയി.
പൃച്ഛാമ്യന്യച്ച വാം ഭദ്രൌ ബ്രൂതം പ്രീത്യാ തദപ്യഹോ
നാൻ മറ്റൊന്നും ചോദിക്കുന്നു, ഭാഗ്യശാലികളേ; ദയവായി സ്നേഹത്തോടെ അതും പറയൂ.