യേ ച വര്ഷനിമേഷാ വൈ വര്ഷധാരാംബു തര്ഷകാഃ
ചിലർ ഒരു വർഷം മുഴുവൻ ഒരു തവണ മാത്രം കണ്ണടയ്ക്കുന്നു; മഴത്തുള്ളികൾ മാത്രം കുടിച്ച് ദാഹം സഹിക്കുന്നു.
ജടാടവീ കോടരാംതഃ കൃതനീഡാംഡജാശ്ച യേ
ചിലർ ജടകളുടെ കുരുക്കിനുള്ളിൽ പക്ഷികൾ പോലെ കൂടുണ്ടാക്കി താമസിക്കുന്നു.
ലതാപ്രതാനൈഃ പരിതോ വേഷ്ടിതാവയവാശ്ച യേ 4.1.22.
വള്ളികളുടെ തണ്ടുകൾ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് അവയുടെ ഇലയാൽ മുഴുവൻ ശരീരം മൂടപ്പെട്ടവരും,
ഇത്യാദി സുതപഃ ക്ലിഷ്ടവര്ഷ്മാണോ യേ തപോധനാഃ
ഇങ്ങനെ, കഠിനമായ വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ച് ദേഹങ്ങൾ ക്ഷീണിച്ചിരിക്കുന്ന വ്രതധാരികളും,
യാവദിത്ഥം സ പുണ്യാത്മാ ശൃണോതി ഗണയോര്മുഖാത്
അങ്ങനെ ആ പുണ്യാത്മാവ് ആ ഗണങ്ങളുടെ വായിൽനിന്ന് ഈ വാക്കുകൾ കേൾക്കുന്നത്രയും കാലം,
ത്വരാവംതൌ ഗണൌ തത്ര വിമാനാദവരുഹ്യ തൌ
അപ്പോൾ ആ രണ്ട് ഗണങ്ങൾ ഉത്സാഹത്തോടും വേഗത്തോടും കൂടി ആ വിഹായസ്യാന്ന് ഇറങ്ങി വന്നു.
ബ്രഹ്മോവാച സ്മൃത്യുക്താചാരചംചുശ്ച പ്രതീപഃ പാപകര്മസു
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതിനു വിരുദ്ധമായി സംസാരിക്കുകയും പ്രവർത്തിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ പാപകര്മ്മങ്ങളിൽ എതിരാളിയാണ്.
അയി ദ്വിജ മഹാപ്രാജ്ഞ ജാനേ ത്വാം ശിവശര്മക
ഹേ ദ്വിജൻ, മഹാപണ്ഡിതനേ, ശിവശർമക എന്ന നിന്നെ ഞാൻ അറിയുന്നു.
സത്വരം ഗത്വരം സര്വം യച്ചൈതദ്ഭവതേക്ഷിതമ്
നീ വേഗത്തിൽ കണ്ടതെല്ലാം ഉടൻ തന്നെ—
ആ വൈരാജം പ്രതിപദമുപസംഹരതേ ഹരഃ
വൈരാജലോകം വരെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും ഹരൻ എല്ലാം പിന്വലിക്കുന്നു.
ചതുര്ഷു ഭൂതഗ്രാമേഷു ഹ്യേക ഏവ ഗുണോ നൃണാമ്
നാലു ജീവജാതികളിൽ മനുഷ്യർക്കു മാത്രമാണ് ഒരൊറ്റ ഗുണം സത്യമായുള്ളത്.
ചപലാനി വിനിര്ജിത്യേംദ്രിയാണി മനസാ സഹ
ചഞ്ചലമായ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ മനസ്സിനോടൊപ്പം ജയിച്ചശേഷം—
ധര്മവംശഹരം കാമമര്ഥസംചയഹാരിണമ് 4.1.22.
ധർമ്മവംശത്തെ നശിപ്പിക്കുകയും സമ്പത്ത് നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്ന ആസക്തി—
ജിത്വാ ക്രോധരിപും ധൈര്യാത്തപസോ യശസഃ ശ്രിയഃ
ധൈര്യത്തോടെ ക്രോധം എന്ന ശത്രുവിനെ ജയിച്ചാൽ വ്രതബലം, കീർത്തി, ഐശ്വര്യം എന്നിവ ലഭിക്കും.
സദാ മദം പരിത്യജ്യ പ്രമാദൈകപദപ്രദമ്
എപ്പോഴും അഹങ്കാരം ഉപേക്ഷിച്ച്, അതു മാത്രം അനാവധാനം ഉണ്ടാക്കുന്നതാകയാൽ—
സര്വത്ര ലഘുതാ ഹേതുമഹംകാരം വിഹായ ച
എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും താഴ്മയുടെ കാരണവും അഹങ്കാരവും ഉപേക്ഷിച്ച്—
ഹിത്വാ മോഹം മഹാദ്രോഹരോപണം മതിഘാതിനമ്
മോഹം എന്ന ബുദ്ധിയെ നശിപ്പിക്കുന്ന കോപമെന്ന വലിയ വൃക്ഷം ഉപേക്ഷിച്ച്—
ശ്രുതിസ്മൃതിപുരാണോക്തം പരിക്ഷുണ്ണം മഹാജനൈഃ
ശ്രുതി, സ്മൃതി, പുരാണങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതും മഹാന്മാർ പരിശോധിച്ചതുമായത്—
കര്മഭൂമിം സമീഹംതേ സര്വേ സ്വര്ഗൌകസോ ദ്വിജ
സ്വർഗ്ഗത്തിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാവരും, ഹേ ദ്വിജൻ, കര്മ്മഭൂമിയായ ഭൂമിയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
നാര്യാവര്തസുമോ ദേശോ ന കാശീ സദൃശീ പുരീ
ദേശങ്ങളിൽ ആര്യാവർത്തം ഏറ്റവും ഉത്തമം; നഗരങ്ങളിൽ കാശിക്ക് സമം മറ്റൊന്നുമില്ല.
സംതി സ്വര്ഗാ ബഹുവിധാഃ സുഖേതര വിവര്ജിതാ
സുഖം നിറഞ്ഞ് ദു:ഖം ഇല്ലാത്ത പലതരം സ്വർഗ്ഗങ്ങൾ ഉണ്ട്.
സ്വര്ലോകാദധികം രമ്യം നഹി ബ്രഹ്മാംഡഗോലകേ
ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിൽ സ്വർഗ്ഗലോകത്തേക്കാൾ മനോഹരമായത് ഒന്നുമില്ല.
സ്വര്ലോകാദപിരമ്യാണി പാതാലാനീതി നാരദഃ 4.1.22.
നാരദാ, സ്വർഗ്ഗത്തേക്കാൾ മനോഹരമായ പാതാളലോകങ്ങളും ഉണ്ട്.
ആഹ്ലാദകാരിണഃ ശുഭ്രാ മണയോ യത്ര സുപ്രഭാഃ
അവിടെ പ്രകാശവും ശുദ്ധിയും നിറഞ്ഞ രത്നങ്ങൾ സന്തോഷം നൽകുന്നു.
ദൈത്യദാനവകന്യാഭിരിതശ്ചേതശ്ച ശോഭിതേ
അവിടത്തെിടത്തും ദൈത്യരും ദാനവരും ആയ പെൺമക്കൾ ആ ഭൂമി അലങ്കരിക്കുന്നു.
ദിവാര്കരശ്മയസ്തത്ര പ്രഭാം തന്വംതി നാതപമ്
അവിടെ സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങൾ വെളിച്ചം നൽകുന്നു, ചൂട് ഉണ്ടാക്കുന്നില്ല.
യത്ര ന ജ്ഞായതേ കാലോ ഗതോപി ദനുജാദിഭിഃ
അവിടെ ദാനവന്മാർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും സമയത്തിന്റെ കടന്നുപോകൽ അറിയാൻ കഴിയില്ല.
കലാഃ പുംസ്കോ കിലാലാപാഃ സുചൈലാനി ശുചീനി ച
അവിടെ മനോഹരമായ സംഭാഷണങ്ങളും ശുദ്ധമായ വസ്ത്രങ്ങളും വൃത്തിയുള്ള പരിസരവും ഉണ്ട്.
വീണാവേണുമൃദംഗാദി നിസ്വനാഃ ശ്രുതിഹാരിണഃ
വീണ, വേണു, മൃദംഗം തുടങ്ങിയ വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദം ചെവിക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്നു.
ഏതാന്യന്യാനി രമ്യാണി ഭോഗ്യോഗ്യാനി ദാനവൈഃ
ഈ സന്തോഷകരമായ അനുഭവങ്ങളും മറ്റും ദാനവന്മാർക്ക് അനുഭവിക്കാവുന്നതാണ്.