പ്രാര്ഥിതാ മാതൃചക്രേണ ദുര്ഗാ മഹിഷദാനവമ്
മാതാക്കളുടേയും പ്രാർത്ഥന കേട്ട് ദുർഗ്ഗ മഹിഷാസുരനെ ആക്രമിച്ചു.
മുക്തഘര്ഘരനിര്ഘോഷോ യാവത്പതതി ദാനവഃ
അസുരൻ വീഴുമ്പോൾ വലിയ ഒരു ഗർജ്ജനശബ്ദം പുറത്ത് വന്നു.
കംഠപീഡനതോ യാതജീവിതസ്യാമരദ്രുഹഃ 1.3.2.19.
കണ്ഠം ഞെരിച്ച് അമരന്മാരുടെ ശത്രു ജീവൻ വിട്ടു.
ഇതി ദുര്ഗയാ സമിതി കാസരാസുരേ ദലിതേ സമസ്തഭുവനൈകകംടകേ
ഇങ്ങനെ, ദുർഗ്ഗ കാശരാസുരനെ, ലോകങ്ങളിലെ ഏക ശല്യം ആയവനെ, സംഹരിച്ചു.
അഹോ ദുരിതഹാരിണ്യാ ദുര്ഗായാശ്ച പരാക്രമഃ
അയ്യോ, ദുർഗ്ഗയുടെ വീര്യം എത്ര അത്ഭുതകരമാണ്! അവൾ ദു:ഖങ്ങൾ നീക്കുന്നവളാണ്.
ഏവം തയാ ഭദ്രകാല്യാ നിഹതേ മഹിഷാസുരേ
ഇങ്ങനെ ഭദ്രകാളി മഹിഷാസുരനെ കൊല്ലുമ്പോൾ,
നനാമ ഗൌരീമന്യേന പാണിനാ ഖങ്ഗധാരിണാ
ഗൗരി, മറ്റൊരു കൈയിൽ വാൾ പിടിച്ച്, നമസ്കരിച്ചു.
അഥ ഹര്ഷേണ നൃത്യംതീം താമാലോക്യ ദയാര്ദ്രയാ
പിന്നീട്, സന്തോഷത്തിൽ നൃത്തം ചെയ്യുന്ന ദുർഗ്ഗയെ കണ്ട്, കരുണയോടെ,
ത്വയാതിദുഷ്കരം കര്മ നിര്മിതം വിംധ്യവാസിനി
വിന്ദ്യപർവതത്തിൽ വസിക്കുന്നവളേ, നീ വളരെ പ്രയാസമുള്ള ഒരു കാര്യം ചെയ്തു.
അഥൈതന്മാഹിഷം ശീര്ഷമപവിത്ര ഭയംകരമ്
ഇപ്പോൾ, ഈ മഹിഷന്റെ അശുദ്ധവും ഭയങ്കരവുമായ തല നീക്കിക്കൊൾക.
ഇതി ഗൌര്യോദിതാ ദുര്ഗാ ജുഗുപ്സാകുലമാനസാ
ഗൗരിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ദുർഗ്ഗയുടെ മനസിൽ വെറുപ്പ് നിറഞ്ഞു.
തീര്ഥമുത്പാദ്യതാം ദേവി നവം പാപവിനാശനമ്
ദേവിയേ, പാപം നശിപ്പിക്കുന്ന പുതിയ ഒരു തീർത്ഥം സൃഷ്ടിക്കണം.
ഇതീരിതാ ഗൌതമേന ദുര്ഗാ ദുരിതശംകിനീ
ഗൗതമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദുർഗ്ഗ ദു:ഖം ഉണ്ടാകുമോ എന്ന് ഭയപ്പെട്ടു.
പാതാലാവധി നിര്ഭിന്നാത്പാഷാണതലതസ്തതഃ 1.3.2.20.
അപ്പോൾ, പാറയുടെ മേൽതലത്തിൽ നിന്ന് പാതാളം വരെ പൊട്ടി.
മമജ്ജ സാപി ഗംഭീരേ തസ്മിന്നംഭസി പാവനേ
അവളും ആ ആഴത്തിലുള്ള വിശുദ്ധമായ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങി.
താവന്മഹിഷകംഠസ്ഥം ലിംഗം തദ്ഗലിതം തലേ
അപ്പോൾ മഹിഷന്റെ കഴുത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ലിംഗം നിലത്തേക്ക് വീണു.
ഉന്മമജ്ജ തതോ ദുര്ഗാ തീര്ഥാംഭോധൂതകല്മഷാ
ശുദ്ധമായ തീർത്ഥജലത്തിൽ പാപങ്ങൾ കഴുകി ദുർഗ്ഗാ പുറത്തു വന്നു.
കൃതപ്രദക്ഷിണാ നത്വാ പാപനാശനമീശ്വരമ്
അവൾ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന ഈശ്വരനെ പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തു നമസ്കരിച്ചു.
ഏവം പ്രത്യക്ഷനിരതപാപാം താം വീക്ഷ്യ പാര്വതീ
അങ്ങനെ അവളെ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതയാകുന്നത് പാർവതി നേരിട്ട് കണ്ടു.
മഹിഷാസുരസംഹാരേംഽജസാ സ്വനുമതിഃ കൃതാ
മഹിഷാസുരനെ വധിക്കാൻ വൈകാതെ അനുമതി നൽകി.
ഗൃഹീത്വാ ഭക്ഷയാമാസ തസ്യ ലിംഗമിദം ശിവമ്
അവൾ അവന്റെ ആ ശുഭമായ ലിംഗം എടുത്തു വിഴുങ്ങി.
ത്വദ്ധ്യാനമേവ ജഗതാം സര്വപാതകനാശനമ്
നിനക്കുള്ള ധ്യാനം മാത്രം ലോകത്തിലെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നു.
അഥാപി ലൌകികം വൃത്തമവലംബ്യ ത്വയേരിതമ്
എന്നിരുന്നാലും, ലോകത്തിൽ പതിവുള്ള രീതിപോലെ നീ ഈ പ്രവൃത്തി ചെയ്തു.
അന്തഃകരണകാലുഷ്യക്ഷാലിനീ കാചന ക്രിയാ 1.3.2.20.
അന്തരാത്മയിലെ മലിനത കഴുകി കളയുന്ന ഒരു പ്രത്യേക ക്രിയയുണ്ട്.
അരുണാദ്രിരയം സാക്ഷാദനലാദ്രിസ്തിരോഹിതഃ
ഇതാ, അരുണാദ്രി നേരിട്ട് നമ്മുടെ മുന്നിൽ, അഗ്നിപർവതം മറച്ചിരിക്കുന്നു.
തത്സപര്യാതപശ്ചര്യാ കാര്യാ കാത്യായനി ത്വയാ
കാത്യായനി, നീ അവിടെ പൂജയും തപസ്സും നടത്തണം.
ഇത്യുക്താ ഗൌതമേനാംബാ തദാപ്രഭൃതി ദാരുണാ
ഗൗതമൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ അമ്മ ആ സമയത്തുനിന്ന്
തപശ്ചചാര പംചാനാമഗ്നീനാം മധ്യമാശ്രിതാ
അവൾ അഞ്ചു അഗ്നികളുടെ നടുവിൽ നിന്ന് തപസ്സു ചെയ്തു.
രേജേ ഹൈമീ ശലാകേവ ദ്യോതമാനാ ഗിരീംദ്രജാ
പർവതരാജകുമാരി പൊന്നുപോലുള്ള ഒരു ദണ്ഡുപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
സാ കാര്ത്തികീ പൌര്ണമാസീ സമാപേദേ ശുഭാ തിഥിഃ
ആ ശുഭമായ കാർത്തികി പൗർണമി ദിനം എത്തി.