തതഃ കുമാരഃ സംജജ്ഞേ ലോഹിതാംഗോ മഹീതലാത്
അപ്പോള് ഭൂമിയില് നിന്ന് ചുവപ്പുനിറമുള്ള കൈകാല് ഉള്ള ഒരു പുത്രന് ജനിച്ചു.
മാഹേയ ഇത്യതഃ ഖ്യാതിം പരാമേഷ ഗതഃ സദാ
അതിനാല് അവന് എപ്പോഴും 'മാഹേയന്' എന്ന പേരില് പ്രശസ്തനായി.
അസിശ്ച വരണാ ചാപി സരിതൌ യത്ര ശോഭനേ
അവിടെ, മനോഹരിയേ, വാൾ, മരങ്ങൾ, രണ്ട് നദികൾ ഇവയും ഉണ്ട്.
സര്വഗോപി ഹി വിശ്വേശോ യത്ര നിത്യം പ്രകാശതേ
അവിടെയാണ് സർവ്വവ്യാപിയായ ലോകനാഥൻ എപ്പോഴും തനിക്കു തന്നെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നത്.
അമൃതം ഹി ഭവംത്യേവ മൃതാ യത്ര ശരീരിണഃ 4.1.17.
അവിടെ മരിക്കുന്നവർക്ക് നിത്യജീവൻ ലഭിക്കുന്നു.
അപുനര്ഭവദേഹാസ്തേ യേഽവിമുക്രേതനുത്യജഃ
അവിമുക്തം ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകാത്തവരുടെ ശരീരം വീണ്ടും ജനിക്കാറില്ല.
സംസ്ഥാപ്യ ലിംഗം വിധിനാ സ്വനാമ്നാംഗാരകേശ്വരമ്
അവൻ സ്വയം പേരിട്ട അംഗാരകേശ്വരം എന്ന ലിംഗം നിയമപ്രകാരം അവിടെ സ്ഥാപിച്ചു.
ജ്വലദംഗാരവത്തേജോ യാവത്തസ്യശരീരതഃ
അവന്റെ ശരീരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വരുന്ന ജ്വലിക്കുന്ന അങ്കാരത്തിന്റെ പ്രകാശം പോലെ അതു തിളങ്ങി.
തതോംഗാരക നാമ്നാ സ സര്വലോകേഷു ഗീയതേ
അതിനാൽ അങ്കാരക എന്ന പേരിൽ അവൻ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു.
അംഗാരക ചതുര്ഥ്യാം യേ സ്നാത്വോത്തരവഹാംഭസി
അങ്കാരക ചതുർത്ഥിയ ദിവസം വടക്കോട്ട് ഒഴുകുന്ന ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർക്ക്
ന തേഷാം ഗ്രഹപീഡാ ച കദാചിത്ക്വാപി ജായതേ
അവർക്ക് ഗ്രഹബാധ ഒരിക്കലും എവിടെയും ഉണ്ടാകില്ല.
ഉപരാഗസമം പര്വ തദുക്തം കാലവേദിഭിഃ
ഉപരാഗത്തിന് സമമായ ആ ഉത്സവം കാലത്തെ അറിയുന്നവർ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശ്രദ്ധയാ ശ്രാദ്ധദാ യേ വൈ ചതുര്ഥ്യംഗാരയോഗതഃ
ആ ചതുർത്ഥിയിൽ അങ്കാരകയുമായി യോജിച്ച് വിശ്വാസത്തോടെ ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുന്നവർ
അംഗാരകചതുര്ഥ്യാം തു പുരാ ജജ്ഞേ ഗണേശ്വരഃ
അങ്കാരക ചതുർത്ഥിയിലാണ് പുരാതനകാലത്ത് ഗണേശ്വരൻ ജനിച്ചത്.
ഏകഭക്തവ്രതീ തത്ര സംപൂജ്യ ഗണനായകമ് 4.1.17.
അവിടെ ഏകഭക്തം വ്രതം പാലിച്ച് ഗണനായകനെ ആരാധിക്കണം.
അംഗാരേശ്വര ഭക്താ യേ വാരാണസ്യാം നരോത്തമാഃ
വാരാണസിയിൽ അങ്കാരേശ്വര ഭക്തരായ ഉത്തമന്മാർ
അഗസ്ത്യ ഉവാച ഇത്ഥം കഥയതോരേവ രമ്യാം പുണ്യവതീം കഥാമ്
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ രമണീയവും പുണ്യവുമുള്ള കഥ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ,
നേത്രാനംദകരീം ദൃഷ്ട്വാ ശിവശര്മാഽഥ താം പുരീമ്
കണ്ണുകൾക്ക് ആനന്ദം നൽകുന്ന ആ നഗരത്തെ കണ്ടശേഷം ശിവശർമൻ—
അധ്വഖേദാപനോദായ പുനരസ്യാഃ പുരഃ കഥാമ്
യാത്രയുടെ ക്ഷീണം മാറ്റാൻ വീണ്ടും ആ നഗരത്തിന്റെ കഥ
വിധേര്വിധിത്സതഃ പൂര്വം ത്രിലോകീരചനാം മുദാ
വിദിയുടെ ഇഷ്ടം അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, അവൻ ആദ്യം മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും സൃഷ്ടിയെ സന്തോഷത്തോടെ ചിന്തിച്ചു.
മരീച്യത്ര്യംഗിരോ മുഖ്യാഃ സര്വേ സൃഷ്ടിപ്രവര്തകാഃ
മരീചി, അത്രി, അങ്കിരസ് എന്നിവരാണ് പ്രധാനമായ സൃഷ്ടിക്കാരൻമാർ; ഇവർ എല്ലാവരും സൃഷ്ടിയുടെ ആരംഭം കൊണ്ടുവന്നവരാണ്.
സുതശ്ചാംഗിരസോ നാമ ബുദ്ധ്യാ വിബുധസത്തമഃ
അങ്കിരസ് എന്ന പേരിലുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനാണ് ബുദ്ധിയിൽ ഏറ്റവും പ്രഗത്ഭനായ ജ്ഞാനികളിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ.
വേദവേദാര്ഥതത്ത്വജ്ഞഃ കലാസു കുശലോഽമലഃ
അദ്ദേഹം വേദങ്ങളും അതിന്റെ അർത്ഥവും സത്യത്തിന്റെ താത്പര്യവും അറിഞ്ഞവനായിരുന്നു; കലകളിൽ നിപുണനും മനസ്സിൽ ശുദ്ധനും ആയിരുന്നു.
ഹിതോപദേഷ്ടാ ഹിതകൃദഹിതാത്യഹിതഃ സദാ
അദ്ദേഹം നല്ല ഉപദേശം നൽകുന്നവനും, നല്ലത് ചെയ്യുന്നവനും, എല്ലായ്പ്പോഴും ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുകയും ഹാനികരമായത് ഒഴിവാക്കുകയും ചെയ്തവനായിരുന്നു.
സര്വലക്ഷണസംഭാര സംഭൃതോ ഗുരുവത്സലഃ 4.1.17.
എല്ലാ നല്ല ലക്ഷണങ്ങളും നിറഞ്ഞവനായി, ഗുരുവിനെ അത്യന്തം സ്നേഹിച്ചവനായിരുന്നു.
മഹല്ലിംഗം പ്രതിഷ്ഠാപ്യ ശാംഭവം ഭൂരിഭാവനഃ
അദ്ദേഹം ശംഭുവിന്റെ മഹത്തായ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ച് ധാരാളം ഭക്തിപൂർവ്വമായ പ്രവർത്തികൾ നടത്തി.
തതഃ പ്രസന്നോ ഭഗവാന്വിശ്വേശോ വിശ്വഭാവനഃ
അതിനുശേഷം സർവ്വലോകനാഥനായ വിശ്വേശ്വരൻ, ലോകസൃഷ്ടാവൻ, സന്തോഷം പ്രാപിച്ചു.
പ്രസന്നോസ്മി വരം ബ്രൂഹി യത്തേ മനസി വര്തതേ
സന്തുഷ്ടനായി അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ പ്രസന്നനാണ്; നിന്റെ മനസ്സിൽ എന്താണോ ആഗ്രഹം, അതു പറയൂ.'
ശുചിദത്ത ഗൃഹീത മഹോപഹൃതേ ഹൃതഭക്തജനോദ്ധതതാപതതേ
ശുദ്ധഹൃദയനായവാ, നിന്റെ മഹത്തായ സമർപ്പണം ഞാൻ സ്വീകരിച്ചു; ഭക്തജനങ്ങളുടെ കഷ്ടങ്ങൾ നീങ്ങി.
തതസര്വഹൃദംബര വരദനതേ നതവൃജിനമഹാവന ദാഹകൃതേ
ഹൃദയത്തിലെ എല്ലാ ദുഃഖവും നീക്കം ചെയ്യുന്നവാ, വരങ്ങൾ നൽകുന്നവാ, നമസ്കരിക്കുന്നവരുടെ വലിയ പാപങ്ങളുടെ കാടുകൾ കത്തിച്ചവാ,