അസ്യോത്പത്തിം ശൃണു പതേര്വരുണസ്യമഹാത്മനഃ
ഈ ജലാശയത്തിന്റെ ഉടമയായ മഹാത്മാവായ വരുണന്റെ ഉത്ഭവം കേൾക്കൂ.
ശുചിഷ്മാനിതി വിഖ്യാതസ്തനയോ വിനയോചിതഃ
ശുചിഷ്മാൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായ, വിനയമുള്ളവൻ ആയിരുന്നു അവന്റെ മകൻ.
അച്ഛോദേ സരസി സ്നാതും സ ഗതോ ബാലകൈഃ സഹ
അവൻ ബാലന്മാരോടൊപ്പം അച്ചോദാ എന്ന തടാകത്തിൽ കുളിക്കാൻ പോയി.
തതസ്തസ്മിന്മുനിസുതേ ഹൃതേഽത്യാഹിതശംസിഭിഃ
അപ്പോൾ, അശുഭവാർത്തയുമായി വന്നവർ ആ മുനിപുത്രനെ കൊണ്ടുപോയി.
ഹരാര്ചനോപവിഷ്ടസ്യ സമാധൌ നിശ്ചലാത്മനഃ
ഹരനെ ആരാധിച്ച്, മനസ്സിൽ അചഞ്ചലതയോടെ ധ്യാനത്തിൽ ഇരുന്നപ്പോൾ,
അധികം ശീലയാമാസ സ സര്വജ്ഞം ത്രിലോചനമ്
അവൻ സർവ്വജ്ഞനും മൂന്നുകണ്ണുള്ളവനുമായവനോടു കൂടുതൽ ഭക്തിയോടെ ആചരണം നടത്തി.
നാനാ ഭൂതാനി ഭൂതാനി ബ്രഹ്മാംഡാംതര്ഗതാനി ച
വിഭിന്നമായ ജീവജാലങ്ങളും, ബ്രഹ്മാണ്ഡത്തിനുള്ളിലെ എല്ലാ സത്യസങ്കല്പങ്ങളുമാണ് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നത്.
സമുദ്രാനംതരീയാണി ഹ്യരണ്യാനീസ്സരാംസി ച
സമുദ്രങ്ങൾ, അവയ്ക്കുള്ളിലെ നദികൾ, കാടുകൾ, തടാകങ്ങൾ എന്നിവയും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
വാപീകൂപതഡാഗാനി കുല്യാഃ പുഷ്കരിണീര്ബഹു 4.1.12.
ചെറുതടാകങ്ങൾ, കിണറുകൾ, വലിയ ജലാശയങ്ങൾ, ചുരംവഴികൾ, ഒട്ടേറെ താമരപൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ കുളങ്ങളും അവിടെ കാണാം.
ബഹൂന്മുനികുമാരാംശ്ച മജ്ജനോന്മജ്ജനാദിഭിഃ
അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന അനേകം യുവമുനികൾ, മുങ്ങിയും പൊങ്ങിയും ചെയ്യുന്ന അനുഷ്ഠാനങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
കരതാഡിതപാനീയശബ്ദദിങ്മുഖനാദിഭിഃ
കൈകൊണ്ട് വെള്ളത്തിൽ അടിച്ചുണ്ടാക്കുന്ന ശബ്ദവും, വിവിധ ദിശകളിൽ നിന്നുള്ള വിളികളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
തേഷാം മധ്യേ ദദര്ശാഥ സമാധിസ്ഥഃ സ കര്ദമഃ
അവരുടെ ഇടയിൽ ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായ കർദമൻ ഇതെല്ലാം കണ്ടു.
കയാചിജ്ജലദേവ്യാഥ തസ്മാച്ചക്രൂരയാദസഃ
അപ്പോൾ ഏതോ ജലദേവിയുടെ ഇടപെടലിൽ അവിടെ നിന്ന് ഒരു ക്രൂരമായ ജലജീവി പുറത്ത് വന്നു.
നിര്ഭര്ത്സ്യ സരിതാംനാഥം കേനചിദ്രുദ്രരൂപിണാ
അവൻ രുദ്രന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച് നദികളുടെ അധിപതിയെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി.
കുതോ ജലാനാമധിപ ശിവഭക്തസ്യ ബാലകഃ
ജലാധിപതേ, ശിവഭക്തനായ ബാലനെ നീ എങ്ങനെ ദോഷപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിച്ചു?
അജ്ഞാത്വാ ശിവസാമര്ഥ്യം ഭവതാചിരമാസിതഃ
ശിവന്റെ ശക്തി അറിയാതെ നീ അത്യാവശ്യമായി പ്രവർത്തിച്ചു.
ബാലം രത്നൈരലംകൃത്യ ബദ്ധ്വാ തം ശിശുമാരകമ്
അവൻ ബാലനെ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച് ആ ചെറു മുത്തലയെ ബന്ധിച്ചു.
നത്വാ വിജ്ഞാപയത്തം ച നാപരാധ്യാമ്യഹം വിഭോ
വന്ദനം ചെയ്ത് അവൻ പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, ഞാൻ യാതൊരു പാപവും ചെയ്തിട്ടില്ല.'
ഭക്തകല്പതരോ ശംഭോഽനേനായം ദുഷ്ടയാദസാ 4.1.12.
ഭക്തന്മാർക്കു വൃക്ഷംപോലെയുള്ള ശംഭോ, ഈ ദുഷ്ടമായ ജലജീവിയാൽ—
ഗണേന തേന വിജ്ഞായ ശംഭോരഥ മനോഗതമ്
അവൻ, ശംഭുവിന്റെ മനസ്സിലുള്ളത് മനസ്സിലാക്കി, ആ ഗണപതി അങ്ങനെ ചെയ്തു.
ഗൃഹാണേമം സ്വതനയം പാര്ഷദേ ശംകരാജ്ഞയാ
ശങ്കരന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, 'നിന്റെ സ്വന്തം മകനെ നീ സ്വീകരിക്കൂ, ഗണപതേ' എന്നു പറഞ്ഞു.
സമാധിസമയേ സര്വമിതി ശൃണ്വന്നുദാരധീഃ
ധ്യാനസമയത്ത് ഇതെല്ലാം കേട്ട മഹാത്മാവ്—
സംപശ്യതേ ശിശും താവത്പുരതഃ സമവൈക്ഷത
അവൻ മുന്നിൽ തന്നെ ആ ബാലനെ ഉറ്റുനോക്കി കണ്ടു.
തോയാര്ദ്രകാകപക്ഷാഗ്രം കഷായനയനാംചലമ്
കാക്കയുടെ ഇരുണ്ടതയുള്ള മുടിയുടെ അറ്റം വെള്ളത്തിൽ നനഞ്ഞു, വസ്ത്രത്തിന്റെ അറ്റം മങ്ങിയിരുന്നു.
കൃതപ്രണാമമാലിംഗ്യ ജിഘ്രംസ്തന്മുഖപംകജമ്
വന്ദനം ചെയ്ത ശേഷം അവനെ അങ്കത്തിലേറ്റി, അതിന്റെ താമരപോലെയുള്ള മുഖത്തിന്റെ സുഗന്ധം ആസ്വദിച്ചു.
ശതാനിപംചവര്ഷാണി പ്രണിധാനസ്ഥിതസ്യ ഹി
അവൻ അഞ്ചു നൂറ്റാണ്ട് മുഴുവൻ ആഴത്തിലുള്ള ധ്യാനത്തിൽ ലീനനായി തുടരുകയായിരുന്നു.
കര്ദമോപി ച തത്കാലമജ്ഞാസീത്ക്ഷണസംഗതമ്
അന്ന് തന്നെ, കർദമനും ആ നിമിഷം എത്ര വേഗത്തിൽ കടന്നുപോയെന്ന് മനസ്സിലാക്കിയില്ല.
തതസ്തം തനയഃ പൃഷ്ട്വാ പിതരം പ്രണിപത്യ ച
അതിനുശേഷം, മകൻ പിതാവിന് ആദരപൂർവ്വം വന്ദനം ചെയ്ത് ചോദിച്ചു.
തത്ര തപ്ത്വാ തപോ ഘോരം ലിംഗം സംസ്ഥാപ്യ ശാംഭവമ് 4.1.12.
അവിടെ കഠിനമായ തപസ്സ് അനുഷ്ഠിച്ച്, ശംഭുവിന്റെ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു.
ആവിരാസീന്മഹാദേവസ്തുഷ്ടസ്തത്തപസാ തതഃ
അതിനുശേഷം, ആ തപസ്സിൽ സന്തോഷംകൊണ്ട മഹാദേവൻ പ്രത്യക്ഷനായി.