ശംഭോ മഹേശ കരുണാകര ശൂലപാണേ മൃത്യുംജയസ്ത്വമിതി വേദവിദോ വദംതി
ശംഭുവേ, മഹേശ്വരനേ, കരുണാമയനേ, ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവനേ, മരണത്തെ ജയിച്ചവനേ — ഇങ്ങനെ തന്നെ വേദം അറിയുന്നവർ പറയുന്നു.
ഹാ ഹംതഹംതഭവതാ ഭവ താപഹാരീ കസ്മാദ്വിധേഽത്ര വിദധേ ബഹുഭിഃ പ്രയത്നൈഃ 4.1.11.
അയ്യോ, അയ്യോ! ഭവൻ ദുഃഖം നീക്കുന്നവനല്ലേ, ഇതെന്തിനാണ് ഇത്രയും പരിശ്രമത്തോടെ സൃഷ്ടിച്ചത്?
ഹാ കാലബാലകവതീ കിമുതേന രാജ്ഞീ ത്വത്കാലതാം ന ഹൃതവാന്നസുതാനനേംദുഃ
അയ്യോ, കാലപോലെയുള്ള മകനുള്ള രാജ്ഞിയേ, ചന്ദ്രമുഖിയായവളേ, മകന്റെ കാലം നീ നീക്കിയില്ലേ?
ഇത്ഥം വിലപ്യ ബഹുശോ നയനാംബുധാരാസംപാതജാത തടിനീ ശതമുത്തരംഗമ്
ഇങ്ങനെ വീണ്ടും വീണ്ടും വിലപിച്ചപ്പോൾ, കണ്ണുനീർ ഒഴുകി ഒരു നദിപോലെ ഒഴുകി.
ആകര്ണ്യ തത്കരുണവത്പരിദേവിതാനി താനി ദ്രുമാ വ്രതതയഃ കുസുമാശ്രുപാതൈഃ
അവളുടെ കരുണയോടെയുള്ള വിലാപങ്ങൾ കേട്ടപ്പോൾ, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ച മരങ്ങൾ കണ്ണുനീർ കലർന്ന പൂക്കൾ ചിതറിച്ചു.
രുണ്ണം തയാ കില തഥാ ബഹുമുക്തകംഠമാര്തസ്വരൈഃ പ്രതിരവച്ഛലതോ യഥോച്ചൈഃ
അവൾ പലതവണ കണ്ണുനിറഞ്ഞ സ്വരത്തിൽ, വേദനയോടെ നിലവിളിച്ചപ്പോൾ, അതിന്റെ പ്രതിധ്വനി കാട്ടിൽ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
ശ്രുത്വാര്തനാദമിതി വിശ്വനരോപി മോഹം ഹിത്വോത്ഥിതഃ കിമിതി കിംത്വിതി കിംകിമേതത്
ആ ദുഃഖനാദം കേട്ടു, വിഷ്വനരൻ മായ വിട്ട് എഴുന്നേറ്റു, 'ഇത് എന്താണ്? എന്താണിത്? ഇതെല്ലാം എന്താണ്?' എന്നു ചോദിച്ചു.
അഗസ്ത്യ ഉവാച തതോ ദൃഷ്ട്വാ സ പിതരൌ ബഹുശോകസമാവൃതൌ
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: പിന്നെ, അവൻ മാതാപിതാക്കളെ വലിയ ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നതുകണ്ടു—
ന മാംകൃത വപുസ്ത്രാണം ഭവച്ചരണരേണുഭിഃ
ഞാൻ നിങ്ങളുടെ കാലിടിയിലുണ്ടായിട്ടുള്ള പൊടിയാൽ ഈ ശരീരം രക്ഷിക്കാനായി ചെയ്തില്ല.
പ്രതിജ്ഞാം ശൃണുതം താതൌ യദി വാം തനയോ ഹ്യഹമ്
മാതാപിതാക്കളേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ മകനാണെങ്കിൽ എന്റെ വാഗ്ദാനം കേൾക്കൂ.
മൃത്യുംജയം സമാരാധ്യ സര്വജ്ഞം സര്വദം സതാമ്
മരണത്തെ ജയിച്ചവനെയും, എല്ലാം അറിയുന്നവനെയും, സദ്ഗുണമുള്ളവർക്കെല്ലാം ദാനം ചെയ്യുന്നവനെയും ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ—
ഇതി ശ്രുത്വാ വചസ്തസ്യ ജരിതൌ ദ്വിജദംപതീ 4.1.11.
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പ്രായമായ ബ്രാഹ്മണ ദമ്പതികൾ—
അംധകം യസ്ത്രിശൂലാഗ്രപ്രോതം വര്ഷായുതം പുരാ 4.1.11.
ആന്ധകനെ ത്രിശൂലത്തിന്റെ അഗ്രത്തിൽ പത്ത് ആയിരം വർഷം കുത്തിയവൻ—
തത്ര സ്നാത്വാ വിധാനേന ദൃഷ്ട്വാ വിശ്വേശ്വരം വിഭുമ്
അവിടെ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്ത്, വിശ്വേശ്വരനെയും മഹത്വവാനായവനെയും കണ്ടു.
ആലോക്യാലോക്യ തല്ലിംഗം തുതോഷ ഹൃദയേ ബഹു 4.1.11.
ആ ലിംഗത്തെ വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കി ഹൃദയം നിറഞ്ഞ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
വിശ്വേഷാം വിശ്വബീജാനാം കര്മാഖ്യാനാം ലയോ യതഃ 4.1.11.
സകല കര്മങ്ങളുടെയും, ലോകത്തിലെ വിത്തുകളുടെയും പേരുകളുടെയും ലയനം അതില്നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
ഉവാച മധുരം ധീരഃ കീരവന്മധുരാക്ഷരമ് 4.1.11.
ധീരനായവന് മധുരമായ, പാട്ടുപോലെയുള്ള മധുരാക്ഷരങ്ങളില് സംസാരിച്ചു.
പരിജ്ഞായ മഹാദേവം ഗുരുവാക്യത ആഗമാത് 4.1.11.
ഗുരുവിന്റെ വാക്കുകളും ആചാരപരമ്പരയും കേട്ട് മഹാദേവനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
തതഃ കാശീം പുനഃ പ്രാപ്യ കല്പാംതേ മോക്ഷമാപ്നുയാത് 4.1.11.
ശേഷം വീണ്ടും കാശിയില് എത്തുമ്പോള്, കാലാവസാനത്ത് മോക്ഷം ലഭിക്കും.
ഗണാവൂചതുഃ ഇത്ഥമഗ്നിസ്വരൂപം തേ ശിവശര്മന്പ്രവര്ണിതമ്
ഗണങ്ങള് പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ അഗ്നിസ്വരൂപം ശിവശര്മന് നിന്നോട് വിശദീകരിച്ചു.
ശിവശര്മോവാച പുരുഷോത്തമപാദാബ്ജപരാഗോദ്ധൂസരാലകൌ
ശിവശര്മന് പറഞ്ഞു: പരമപുരുഷന്റെ പാദകമലത്തിലെ പൊടിപടര്ന്ന പൂമ്പൊടി അവരുടെ മുടിയില് പതിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഗണാവൂചതുഃ ദിക്പതേര്നിര്ഋതസ്യാസൌ പുണ്യാപുണ്യജനോഷിതാ
ഗണങ്ങള് പറഞ്ഞു: ദിശാപാലനായ നിരൃതിയുടെ ദേശം, പുണ്യവും പാപവും ഉള്ളവര് ഇവിടെ വസിക്കുന്നു.
രാക്ഷസാനിവസംത്യസ്യാമപരദ്രോഹിണഃ സദാ
ഇവിടെ എപ്പോഴും രാക്ഷസരും മറ്റുള്ളവരെ വഞ്ചിക്കുന്നവരും താമസിക്കുന്നു.
സ്മൃത്യുക്തശ്രുതിവര്ത്മാനോ ജാതവര്ണാവരേഷ്വപി
സ്മൃതി, ശ്രുതി എന്നിവയില് പറയുന്ന വഴി പിന്തുടരുന്നവര് താഴ്ന്ന ജാതിയില് ജനിച്ചാലും,
പരദാര പരദ്രവ്യ പരദ്രോഹപരാങ്മുഖാഃ
മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യയില് നിന്നും സമ്പത്തില് നിന്നും ദ്രോഹത്തില് നിന്നും വിട്ടുനില്ക്കുന്നവര്,
ദ്വിജാതിഭക്ത്യുത്പന്നാര്ഥൈരാത്മാനം പോഷയംതി യേ
ദ്വിജന്മാരോടുള്ള ഭക്തിയിലൂടെ ലഭിച്ച സമ്പത്ത് കൊണ്ട് സ്വയം പോഷിപ്പിക്കുന്നവര്,
ആഹൂതാ വസ്ത്രവദനാ വദംതി ദ്വിജസംനിധൌ
ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖമുള്ള സ്ത്രീകള് വിളിക്കുമ്പോള് ദ്വിജന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തില് സംസാരിക്കുന്നു.
തീര്ഥസ്നാനപരാനിത്യം നിത്യം ദേവപരായണാഃ
തീർത്ഥസ്നാനത്തിൽ എപ്പോഴും താല്പര്യമുള്ളവരും ദൈവഭക്തിയിൽ സ്ഥിരമായവരുമാണ് ഇവര്.
ദമ ദാന ദയാ ക്ഷാംതി ശൌചേംദ്രിയ വിനിഗ്രഹാഃ
സ്വയംനിയന്ത്രണം, ദാനം, കരുണ, ക്ഷമ, ശുദ്ധി, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം —
ആവശ്യേഷു സദോദ്യുക്താ യേ ജാതാ യത്രകുത്രചിത് 4.1.12.
ഇവയില് എപ്പോഴും താല്പര്യമുള്ളവര് എവിടെയുണ്ടായാലും,