ബ്രഹ്മചര്യം ഹി ഗാര്ഹസ്ഥ്യേ യാദൃക്കല്പനയോജ്ഝിതമ്
ഗൃഹസ്ഥജീവിതത്തിൽ നിയമാനുസൃതമായി പാലിക്കുന്ന ബ്രഹ്മചര്യമാണ് യഥാർത്ഥം.
ഹഠാദ്വാ ലോകഭീത്യാ വാ സ്വാര്ഥാദ്വാ ബ്രഹ്മചര്യഭാക്
ബലപ്രയോഗം കൊണ്ടോ, ലോകഭയത്താലോ, സ്വാർത്ഥത്താലോ ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ—
പരദാരപരിത്യാഗാത്സ്വദാരപരിതുഷ്ടിതഃ
മറ്റുള്ളവരുടെ ഭാര്യയെ വിട്ട്, സ്വന്തം ഭാര്യയിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നവൻ—
വിമുക്തരാഗദ്വേഷോ യഃ കാമക്രോധവിവര്ജിതഃ
ആസക്തിയും ദ്വേഷവും ഇല്ലാതെയും, കാമവും ക്രോധവും വിട്ടുമാറിയവനും ആണവൻ.
വൈരാഗ്യാദ്ഗൃഹമുത്സൃജ്യ ഗൃഹധര്മാന്ഹൃദി സ്മരേത്
വിരക്തിയാൽ വീടുവിട്ടവൻ, ഗൃഹസ്ഥന്റെ കർത്തവ്യങ്ങൾ ഹൃദയത്തിൽ ഓർക്കുന്നു.
അയാചിതോപസ്ഥിതയാ യോ വൃത്ത്യാ വര്തതേ ഗൃഹീ
താനൊരു ഗൃഹസ്ഥൻ ആണെങ്കിൽ, ആരും ചോദിക്കാതെ സ്വയം ലഭിക്കുന്നതിൽ മാത്രം ജീവിതം നയിക്കുന്നു.
പ്രാഥയേദ്യത്ക്വചിത്കിംചിദ്ദുഷ്പ്രാപം വാ ഭവിഷ്യതി
അവൻ ഒരിക്കലും എന്തെങ്കിലും പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ, അതു എത്രയും പ്രാപ്തിയില്ലാത്തതായാലും, അതു ലഭിക്കും.
ഗുണാഗുണവിചാര്യേത്ഥം സ വൈ വിശ്വാനരോ ദ്വിജഃ 4.1.10.
ഗുണവും ദോഷവും പരിഗണിച്ച് ജീവിക്കുന്ന ആ ദ്വിജൻ ലോകത്തിലെ അഗ്നിപോലെയാണ്.
അഗ്നിശുശ്രൂഷണരതഃ പംചയജ്ഞപരായണഃ
അഗ്നിയെ സേവിക്കുന്നതിൽ ആസ്വാദനമുണ്ടാക്കുന്നവനും, അഞ്ചു മഹായജ്ഞങ്ങളിൽ ഭക്തിയോടെ ഏർപ്പെടുന്നവനും ആണവൻ.
ധര്മാര്ഥകാമാന്യുക്താത്മാ സോര്ജയന്സ്വസ്വകാലതഃ
അവൻ ആത്മസംയമനത്തോടെ, ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്നിവ ഓരോന്നും തക്ക സമയത്ത് അനുസരിക്കുന്നു.
പൂര്വാഹ്ണേ ദൈവികം കര്മ സോകരോത്കര്മകാംഡവിത്
രാവിലെ ദൈവങ്ങൾക്കായി നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്ന കർമ്മങ്ങൾ ആചാരവിധിയനുസരിച്ച് അദ്ദേഹം നിർവഹിച്ചു.
ഏവം ബഹുതിഥേ കാലേ ഗതേ തസ്യാഗ്രജന്മനഃ
അങ്ങനെ, ആ മൂത്തവനു് ദീർഘകാലം കടന്നുപോയി.
അപശ്യംത്യംകുരമപി സംതതേഃ സ്വര്ഗസാധനമ്
സ്വർഗ്ഗസാധനമായ സന്തതിയുടെ ഒരു മുളയുമെങ്കിലും അവൻ കാണാനായില്ല.
ശുചിഷ്മത്യുവാച ന ദുര്ലഭം മമാസ്തീഹ കിംചിത്ത്വച്ചരണാര്ചനാത്
ശുചിഷ്മതി പറഞ്ഞു: നിങ്ങളുടെ പാദങ്ങൾ ഭക്തിയോടെ പൂജിച്ചാൽ എനിക്ക് ഇവിടെ പ്രാപിക്കാനാവാത്തത് ഒന്നുമില്ല.
യേ വൈ ഭോഗാഃ സമുചിതാഃ സ്ത്രീണാം തേ ത്വത്പ്രസാദതഃ
സ്ത്രീകൾക്കു യോഗ്യമായ എല്ലാ അനുഭവങ്ങളും നിങ്ങളുടെ കൃപയാൽ എനിക്കു ലഭിച്ചു.
സുവാസാംസി സുവാസാശ്ച സുശയ്യാ സുനിതംബിനീ
നല്ല വസ്ത്രങ്ങൾ, സുഗന്ധമുള്ള ഉടുപ്പുകൾ, സുഖകരമായ കിടക്ക, നന്നായി ഒരുക്കിയ ഇരിപ്പിടം—
ഏകം മേ പ്രാര്ഥിതം നാഥ ചിരായ ഹൃദിസംസ്ഥിതമ്
നാഥാ, എന്റെ മനസ്സിൽ ദീർഘകാലമായി നിലനിൽക്കുന്ന ഒരു ആഗ്രഹം മാത്രം ഉണ്ട്.
വിശ്വാനര ഉവാച തത്പ്രാര്ഥയ മഹാഭാഗേ പ്രയച്ഛാമ്യവിലംബിതമ് ।।4.1.10.
വിശ്വാനരൻ പറഞ്ഞു: മഹാഭാഗേ, അതു ചോദിക്കൂ; ഞാൻ വൈകാതെ തന്നേ അതു നൽകാം.
മഹേശിതുഃ പ്രസാദേന മമ കിംചിന്ന ദുര്ല്ഭമ്
മഹേശ്വരന്റെ കൃപയാൽ എനിക്ക് ഒന്നും പ്രാപിക്കാനാവാത്തതല്ല.
ഇതി ശ്രുത്വാ വചഃ പത്യുസ്തസ്യ സാ പതിദേവതാ
ഭർത്താവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ ആ ഭർത്തിദേവതയായ ഭാര്യ—
വരയോഗ്യാസ്മി ചേന്നാഥ നാന്യം വരമഹം വൃണേ
നാഥാ, ഞാൻ വരം അർഹയാണെങ്കിൽ, മറ്റൊന്നും ഞാൻ ചോദിക്കില്ല.
ഇതി തസ്യാ വചഃ ശ്രുത്വാ ശുചിഷ്മത്യാഃ ശുചിവ്രതഃ
ശുചിഷ്മതിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ആ ശുദ്ധവ്രതനായവൻ—
അഹോ കിമേതയാ തന്വ്യാ പ്രാര്ഥിതം ഹ്യതിദുര്ലഭമ്
ആഹാ, ഈ സുന്ദരിയായവൾ ചോദിച്ചതെന്താണ്, അത്ര ദുർലഭമായത്?
തേനൈവാസ്യാ മുഖേ സ്ഥിത്വാ വാക്സ്വരൂപേണ ശംഭുനാ
ശംഭു തന്നെ വാക്കിന്റെ രൂപത്തിൽ അവളുടെ വായിൽ നിലകൊണ്ടു.
തതഃ പ്രോവാച താം പത്നീമേകപത്നിവ്രതേ സ്ഥിതഃ
ഒറ്റഭാര്യാവ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവൻ പിന്നെ തന്റെ ഭാര്യയോടു പറഞ്ഞു.
ഇത്ഥമാശ്വാസ്യ താം പത്നീം ജഗാമ തപസേ മുനിഃ
അങ്ങനെ ഭാര്യയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ആ മുനി തപസ്സിനായി പുറപ്പെട്ടു.
പ്രാപ്യ വാരാണസീം തൂര്ണം ദൃഷ്ട്വാഥ മണികര്ണികാമ്
വേഗത്തിൽ വാരാണസിയിലെത്തി, മണികർണിക കാണുകയും ചെയ്തു.
ദൃഷ്ട്വാ സര്വാണി ലിംഗാനി വിശ്വേശ പ്രമുഖാനി ച 4.1.10.
വിശ്വേശ്വരനെ മുന്നിൽ വെച്ച് എല്ലാ ലിംഗങ്ങളും അവൻ കണ്ടു.
നത്വാ വിനായകാന്സര്വാന്ഗൌരീഃ സര്വാഃ പ്രണമ്യ ച
എല്ലാ വിനായകരെയും ഗൗരിയുടെ എല്ലാ രൂപങ്ങളെയും ആദരത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
ദണ്ഡനായകമുഖ്യാംശ്ച ഗണാന്സ്തുത്വാ പ്രയത്നതഃ
ദണ്ഡനായകനെ ഉൾപ്പെടെ പ്രധാന ഗണങ്ങളെ ശ്രദ്ധയോടെ സ്തുതിച്ചു.