യഥാ കദംബകുസുമം കിംജല്കൈഃ സര്വതോവൃതമ്
കദംബപൂവ് എങ്ങും കേശരങ്ങളാൽ മൂടിയിരിക്കുന്നതുപോലെ,
ദൂരാദ്രവിം സ വിജ്ഞായ ധൃതതാമരസദ്വയമ് 4.1.9.
അവൻ ദൂരത്ത് നിന്ന് വസ്തുവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞു, രണ്ട് താമരകൾ കൈവശം വയ്ക്കുന്നു.
വിചിത്രേണൈകചക്രേണ സപ്തസപ്തിയുതേന ച
അദ്ഭുതകരമായ ഒരു ചക്രം, ഏഴ് കുതിരകൾ ചേർന്ന് വലിക്കുന്നതും,
അപ്സരോമുനിഗംധര്വ സര്പഗ്രാമണി നൈര്ഋതൈഃ
അപ്സരസുകൾ, മുനികൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, സർപ്പാധിപന്മാർ, നൈരൃതന്മാർ എന്നിവരോടൊപ്പം.
തസ്യ പ്രണാമംദേവോപി ഭ്രൂഭംഗേനാനുമന്യ ച
അവന് ഭക്തിപൂര്വ്വം നമസ്കരിച്ചു. ദൈവം കണ്പിളര്ച്ചയോടെ അതു അംഗീകരിച്ചു.
പ്രക്രാംതേ ദ്യുമണൌ ദൂരം ശിവശര്മാതിശര്മവാന്
സൂര്യന് ദൂരേ പോയപ്പോള്, വലിയ പുണ്യമുള്ള ശിവശര്മ്മന് അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
ഏതദിച്ഛാമ്യഹം ശ്രോതുമാചക്ഷാഥാം മമാഗ്രതഃ
ഇത് ഞാന് കേള്ക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ദയവായി എന്റെ മുമ്പില് പറയൂ.
ശൃണു ദ്വിജ മഹാപ്രാജ്ഞ ത്വയ്യകഥ്യം ന കിംചന
ശ്രദ്ധയോടെ കേള്ക്കൂ, ജ്ഞാനിയായ ദ്വിജന്; നിന്നോട് ഒന്നും മറയ്ക്കേണ്ടതില്ല.
നിയംതാ സര്വഭൂതാനാം യ ഏകഃകാരണം പരമ്
സകല ജീവികളും നിയന്ത്രിക്കുന്നവനും, പരമകാരണമാകുന്നതും ഒരുവന് മാത്രമാണ്.
ആവിര്ഭാവ തിരോഭാവൌ യദ്ഭൂനര്തനവര്തിനൌ
സൃഷ്ടിയും ലയവും, ഈ ഭൗതികലോകത്തിന്റെ നൃത്തത്തില് ഉണ്ടാകുന്നതെല്ലാം അവനാണ്.
യോസാവാദിത്യപുരുഷഃ സോസാവഹമിതി സ്ഫുടമ്
ആ സൂര്യപുരുഷന് തന്നെയാണ് ഞാനും എന്ന് വ്യക്തമാണ്.
നിശ്ചിതാര്ഥാം ശ്രുതിമിമാം ബ്രാഹ്മണാസോ ദ്വിജോത്തമ 4.1.9.
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്, ബ്രാഹ്മണന്മാര് വേദത്തിന്റെ അര്ത്ഥം ഉറപ്പാക്കാന് അതിനെ പരിശോധിക്കുന്നു.
ഉപലഭ്യ ച സാവിത്രീം നോപതിഷ്ഠേത യഃ പരാമ്
സാവിത്രി മനസ്സിലാക്കി, ആരെങ്കിലും പരമേശ്വരനെ ആരാധിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കില്—
താവത്പ്രാതര്ജപംസ്തിഷ്ഠേദ്യാവദര്ധോദയോ രവേഃ
സൂര്യന് പകുതിയായി ഉദിക്കുന്നതുവരെ പ്രഭാതജപം തുടരണം.
സാദിത്യാം മധ്യമാം സംധ്യാം ജപേദാദിത്യസംമുഖഃ
ഉച്ചസന്ധ്യ സൂര്യനെ നേരിട്ട് നോക്കി ജപിക്കണം.
കാലേ ഫലംത്യോഷധയഃ കാലേ പുഷ്പംതി പാദപാഃ
സമയമാകുമ്പോള് ഔഷധികള് പഴം കായ്ക്കുന്നു; മരങ്ങള് പൂക്കള് വിരിയിക്കുന്നു.
മംദേഹദേഹനാശാര്ഥമുദയാസ്തമയേ രവിഃ
മന്ദേഹന്മാരുടെ നാശത്തിനായി സൂര്യന് ഉദയവും അസ്തമയവും ചെയ്യുന്നു.
ഗായത്രീമംത്രതോയാഢ്യം ദത്തം യേനാംജലിത്രയമ്
ഗായത്രിമന്ത്രം ചേര്ന്ന മൂന്ന് കയ്യില് വെള്ളം ആരെങ്കിലും നല്കിയാല്—
കിം കിം ന സവിതാ സൂതേ കാലേ സമ്യഗുപാസിതഃ
സമയത്തിന് യുക്തിയായി ഉപാസിച്ചാല് സവിറ്റാവ് എന്ത് നല്കാതിരിക്കും?
മിത്രപുത്ര കലത്രാണി ക്ഷേത്രാണി വിവിധാനി ച
സുഹൃത്തുക്കള്, മക്കള്, ഭാര്യമാര്, നിലങ്ങള്, പലവിധ സ്വത്തുക്കള്—
അഷ്ടാദശ സുവിദ്യാസു മീമാംസാതിഗരീയസീ
പതിനെട്ട് വിദ്യകളില് മിമാംസയാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടത്.
തതോപി ധര്മശാസ്ത്രാണി തേഭ്യോ ഗുര്വീ ശ്രുതിര്ദ്വിജ 4.1.9.
അതിനുശേഷം ധര്മ്മശാസ്ത്രങ്ങള്; അവയെക്കാള് മേല് വേദമാണ്, ദ്വിജന്.
ദുര്ലഭാ സര്വമംത്രേഷു ഗായത്രീ പ്രണവാന്വിതാ
എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളിലും പ്രണവം ചേർന്ന ഗായത്രീ ലഭിക്കുക വളരെ അപൂർവമാണ്.
ന ഗായത്രീ സമോ മംത്രോ ന കാശീ സദൃശീ പുരീ
ഗായത്രീക്ക് തുല്യമായ മന്ത്രമില്ല, കാശിക്ക് സമാനമായ നഗരവും ഇല്ല.
ഗായത്രീ വേദജനനീ ഗായത്രീ ബ്രാഹ്മണപ്രസൂഃ
ഗായത്രീ വേദങ്ങളുടെ മാതാവാണ്; ഗായത്രീ ബ്രാഹ്മണരുടെ ഉത്ഭവവും ആകുന്നു.
വാച്യവാചകസംബംധോ ഗായത്ര്യാഃ സവിതുര്ദ്വയോഃ
ഗായത്രീക്കും സവിചുർദേവനും തമ്മിൽ പറയപ്പെടുന്നതും പറയുന്നവനും എന്ന ബന്ധമുണ്ട്.
പ്രഭാവേണൈവ ഗായത്ര്യാഃ ക്ഷത്രിയഃ കൌശികോ വശീ
ഗായത്രീയുടെ ശക്തിയാൽ കൌശികനായ ക്ഷത്രിയൻ വലിയ വശീകരണശക്തി നേടി.
സാമര്ഥ്യം പ്രാപ ചാത്യുച്ചൈരന്യദ്ഭുവനസര്ജനേ
അവൻ മറ്റൊരു ലോകം സൃഷ്ടിക്കാൻ അത്യുന്നതമായ കഴിവ് നേടി.
ന ബ്രാഹ്മണോ വേദപാഠാന്ന ശാസ്ത്രപഠനാദപി
വേദങ്ങൾ വായിച്ചാലോ ശാസ്ത്രങ്ങൾ പഠിച്ചാലോ ബ്രാഹ്മണൻ ആകാൻ കഴിയില്ല.
ഗായത്ര്യേവ പരം വിഷ്ണുര്ഗായത്ര്യേവ പരഃശിവഃ
ഗായത്രീ തന്നെ പരമമായ വിഷ്ണുവാണ്; ഗായത്രീ തന്നെ പരമശിവനാണ്.