അംഗാന്യഭ്യസ്യ തര്കാംശ്ച പരിലോഡ്യ സമംതതഃ
ശരീരാഭ്യാസങ്ങളും വിവിധമായ വാദങ്ങൾ ആഴമായി പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്തു.
ആയുര്വേദം വിചാര്യാപി നാട്യവേദേ കൃതശ്രമഃ
ആയുര്വേദം മനസ്സിലാക്കി, നാട്യവേദം പഠിക്കാൻ ഞാൻ പരിശ്രമിച്ചു.
കലാസു ച കൃതാഭ്യാസോ മന്ത്രശാസ്ത്രവിചക്ഷണഃ
കലകളിൽ അഭ്യാസം നടത്തി, മന്ത്രശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടി.
അര്ഥാനുപാര്ജ്യ ധര്മേണ ഭുക്ത്വാ ഭോഗാന്യദൃച്ഛയാ
ധർമ്മപഥത്തിൽ നിന്ന് പിരിഞ്ഞില്ലാതെ, സമ്പത്ത് സമ്പാദിക്കാതെ തന്നെ, ലഭിക്കുന്ന സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ചു.
യൌവനം ഗത്വരം ജ്ഞാത്വാ ജരാം ദൃഷ്ട്വാശ്രിതാം ശ്രുതിമ്
യൗവനം ക്ഷണികമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, വേദങ്ങൾക്കൊപ്പം വൃദ്ധാവസ്ഥയെ കണ്ടു.
പഠതോ മേ ഗതഃ കാലസ്തഥോപാര്ജയതോ ധനമ്
പഠിക്കുമ്പോഴും സമ്പത്ത് സമ്പാദിക്കുമ്പോഴും സമയം എനിക്ക് ഒഴിഞ്ഞുപോയി.
ന മയാ തോഷിതോ വിഷ്ണുഃ സര്വപാപഹരോ ഹരിഃ
എനിക്ക് വിഷ്ണുവിനെ, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്ന ഹരിയെ, സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
തമസ്തോമഹരഃ സൂര്യോ നാര്ചി തോ വൈ മയാ ക്വചിത് 4.1.7.
അന്ധകാരത്തെ അകറ്റുന്ന സൂര്യനെ ഞാൻ ഒരിക്കലും ആരാധിച്ചിട്ടില്ല.
ന പ്രീണിതാ മയാ ദേവാ യജ്ഞൈഃ സര്വൈഃ സമൃദ്ധിദാഃ
സമൃദ്ധി നൽകുന്ന ദേവന്മാരെ യാഗങ്ങൾകൊണ്ട് ഞാൻ സന്തോഷിപ്പിച്ചിട്ടില്ല.
ന മയാ തര്പിതാ വിപ്രാ മൃഷ്ടാന്നൈര്മധുരൈ രസൈഃ
നല്ലതായി പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണവും മധുരരസങ്ങളും കൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.
ബഹുപുഷ്പഫലോപേതാഃ സുച്ഛായാഃ സ്നിഗ്ധപല്ലവാഃ
പുഷ്പവും പഴവും നിറഞ്ഞ, നല്ല തണലും മൃദുലമായ ഇലകളും ഉള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ,
ദുകൂലൈഃ സ്വാനുകൂലൈശ്ച ചോലൈഃ പ്രത്യംഗഭൂഷണൈഃ
ഉയോജ്യമായ വസ്ത്രങ്ങളും ശരീരഭൂഷണങ്ങളും ഞാൻ സമർപ്പിച്ചിട്ടില്ല.
ദ്വിജായ നോര്വരാ ദത്താ യമലോകനിവാരിണീ
യമലോകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്ന ഒരു പശുവും ഞാൻ ദ്വിജനു നൽകിയിട്ടില്ല.
നാലംകൃതാ സവത്സാ ഗൌഃ പാത്രായ പ്രതിപാദിതാ
അലങ്കരിച്ച ഒരു പശുവും അതിന്റെ കാളക്കുട്ടിയുമൊത്ത് യോഗ്യനു സമർപ്പിച്ചിട്ടില്ല.
ഋണാപനുത്തയേ മാതുഃ കാരിതോ ന ജലാശയഃ
അമ്മയുടെ കടം തീർക്കാൻ ഞാൻ ഒരു ജലാശയം നിർമ്മിച്ചിട്ടില്ല.
ഛത്രോപാനത്കുംഡികാശ്ച നാധ്വഗായ സമര്പിതാഃ
യാത്രക്കാരനു കുട, ചെരിപ്പ്, വെള്ളക്കുടം എന്നിവ ഞാൻ നൽകിയിട്ടില്ല.
ന ച കന്യാവിവാഹാര്ഥം വസു ക്വാപി മയാര്പിതമ്
ഒരു പെൺകുട്ടിയുടെ വിവാഹത്തിനായി എവിടെയും ധനം നൽകിയിട്ടില്ല.
ന വാജപേയാവഭൃഥേ സ്നാതോ ലോഭവശാദഹമ് 4.1.7.
ലോഭം കാരണം വാജപേയയാഗം കഴിഞ്ഞ് ഞാൻ കുളിച്ചിട്ടില്ല.
ന മയാ സ്ഥാപിതം ലിംഗം കൃത്വാ ദേവാലയം ശുഭമ
ഞാൻ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചിട്ടില്ല, ഒരു ക്ഷേത്രം പണിതതുമില്ല.
വിഷ്ണോരായതനം നൈവ കൃതം സര്വസമൃദ്ധിദമ്
സകല ഐശ്വര്യവും നൽകുന്ന വിഷ്ണുവിന്റെ ഒരു സന്നിധി പോലും ഞാൻ നിർമ്മിച്ചിട്ടില്ല.
ന ഗൌരീ ന മഹാലക്ഷ്മീശ്ചിത്രേപി പരിലേഖിതേ
ഗൗരിയെയും മഹാലക്ഷ്മിയെയും ഞാൻ ചിത്രങ്ങളിലും വരച്ചിട്ടില്ല.
സുസൂക്ഷ്മാണി വിചിത്രാണി നോജ്ജ്വലാന്യംബരാണ്യപി
നന്നായി നിർമ്മിച്ച മനോഹരവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ വസ്ത്രങ്ങൾ പോലും ഞാൻ ഒരുക്കിയിട്ടില്ല.
ന തിലാശ്ച ഘൃതേനാക്താഃ സുസമിദ്ധേ ഹുതാശനേ
നല്ലതായി തെളിഞ്ഞ അഗ്നിയിൽ നെയ്യിൽ മുക്കിയ എള്ള് ഞാൻ അർപ്പിച്ചിട്ടില്ല.
ശ്രീസൂക്തം പാവമാനീ ച ബ്രാഹ്മണോ മംഡലാനി ച
ശ്രീസൂക്തവും പാവമാനിയും ബ്രാഹ്മണരുടെ മണ്ഡലങ്ങളും ഞാൻ ഉച്ചരിച്ചിട്ടില്ല.
അശ്വത്ഥ സേവാ ന കൃതാ ത്യക്ത്വാ ചാര്കം ത്രയോദശീമ്
അശ്വത്ത വൃക്ഷത്തെ ഞാൻ സേവിച്ചിട്ടില്ല, അർക്കം ഉപേക്ഷിച്ച ശേഷംTrayോദശി വ്രതവും പാലിച്ചിട്ടില്ല.
ശയനീയം ന ചോത്സൃഷ്ടം മൃദുലാ ച പ്രതൂലികാ
ശയനം ഞാൻ ഉപേക്ഷിച്ചിട്ടില്ല, മൃദുലമായ തലയണയും വിട്ടിട്ടില്ല.
അജാശ്വമഹിഷീ മേഷീ ദാസീ കൃഷ്ണാജിനം തിലാഃ
ആട്, കുതിര, മഹിഷി, ചെമ്മരിയാട്, ദാസി, കറുത്ത മാൻതോൽ, എള്ള് — ഇതൊന്നും ഞാൻ ദാനം ചെയ്തിട്ടില്ല.
പാദാഭ്യംഗം ദീപദാനം പ്രപാദാനം വിശേഷതഃ 4.1.7.
പാദാഭ്യംഗം, ദീപം അർപ്പിക്കൽ, പ്രത്യേകിച്ച് പാദപ്രക്ഷാലനം — ഇതൊന്നും ഞാൻ ചെയ്തിട്ടില്ല.
നിത്യശ്രാദ്ധം ഭൂതബലിം തഥാഽതിഥി സമര്ചനമ്
നിത്യശ്രാദ്ധം, ഭൂതബലി, അതിഥി പൂജ — ഇതൊന്നും ഞാൻ നടത്താത്തതാണ്.
ന യമം യമദൂതാംശ്ച നയാമീരപി യാതനാഃ
യമനെയും യമദൂതന്മാരെയും ഞാൻ നയിച്ചിട്ടില്ല, ശിക്ഷയും ഞാൻ നൽകിയിട്ടില്ല.