പ്രതിഗ്രഹേ സമര്ഥാ ഹി യേ പ്രതിഗ്രഹവര്ജിതാഃ
ദാനം സ്വീകരിക്കാൻ യോഗ്യരായവരും ദാനം സ്വീകരിക്കാതിരിക്കുന്നവരും
പ്രയാഗേ മാഘ മാസോ യൈരുഷഃ സ്നാതോഽമലാത്മഭിഃ
പ്രയാഗയിൽ മാഘമാസത്തിൽ ഉഷസ്സിൽ കുളിക്കുന്ന ശുദ്ധഹൃദയരായവർ
വാരാണസ്യാം പാംചനദേ ത്ര്യഹം സ്നാതാസ്തു കാര്തികേ 4.1.2.
വാരാണസിയിൽ അഞ്ചു നദികളിൽ കാർത്തികമാസത്തിൽ മൂന്നു ദിവസം കുളിക്കുന്നവർ
സ്നാത്വാ തു മണികര്ണിക്യാം പ്രീണിതാ ബ്രാഹ്മണാ ധനൈഃ
മണികർണികയിൽ കുളിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ദാനങ്ങൾകൊണ്ട് സന്തോഷിപ്പിച്ചവർ
തതഃ കാശീം സമാസാദ്യ തേന പുണ്യേന നോദിതാഃ
അതിനുശേഷം കാശിയിൽ എത്തുമ്പോൾ ആ പുണ്യം കൊണ്ട് അവർ ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
അവിമുക്തേ കൃതം കര്മ യദല്പമപി മാനവൈഃ
അവിമുക്തക്ഷേത്രത്തിൽ മനുഷ്യർ ചെയ്യുന്ന ചെറിയൊരു സത്കർമ്മം പോലും
അഹോ വൈശ്വേശ്വരേ ക്ഷേത്രേ മരണാദപിനോഭയമ്
വിശ്വേശ്വരന്റെ ക്ഷേത്രഭൂമിയിൽ മരണം പോലും വലിയ ലാഭം നൽകുന്നു.
ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ കുരുക്ഷേത്രേ യൈര്ദത്തം വസു നിര്മലമ്
കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ശുദ്ധമായ സമ്പത്ത് നൽകിയവർ—
പിതാമഹം സമാസാദ്യ ഗയായാം യൈഃ പിതാമഹാഃ
ഗയയിൽ പിതാമഹനെ സമീപിച്ച പിതാക്കന്മാർ ഉള്ളവർ—
ന സ്നാനേന ന ദാനേന ന ജപേന ന പൂജയാ
സ്നാനം കൊണ്ടോ, ദാനം കൊണ്ടോ, ജപം കൊണ്ടോ, പൂജ കൊണ്ടോ ഇതു സാധ്യമല്ല—
സോപസ്കരാണിവേശ്മാനിമു സലോലൂഖലാദിഭിഃ
ഉരുള്പൊടി മുതലായ ഉപകരണങ്ങളോടുകൂടിയ വീടുകൾ ദാനം ചെയ്യുന്നവർ—
ബ്രഹ്മശാലാം കാരയംതി വേദമധ്യാപയംതി ച
വേദപാഠശാലകൾ സ്ഥാപിച്ച് വേദം പഠിപ്പിക്കുന്നവർ—
പുരാണാനി ച യേ ദദ്യുഃ പുസ്തകാനി ദദത്യപി 4.1.2.
പുരാണങ്ങൾ അല്ലെങ്കിൽ പുസ്തകങ്ങൾ നൽകുന്നവർ—
യജ്ഞാര്ഥം ച വിവാഹാര്ഥം വ്രതാര്ഥം ബ്രാഹ്മണായ വൈ
യജ്ഞത്തിനോ വിവാഹത്തിനോ വ്രതത്തിനോ വേണ്ടി ബ്രാഹ്മണന് നൽകുന്നവർ—
ആരോഗ്യശാലാം യഃ കുര്യാദ്വൈദ്യപോഷണതത്പരഃ
ആരെങ്കിലും രോഗശാന്തിക്കായി ആശുപത്രി പണിതു വൈദ്യന്മാരെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവർ—
മുക്തീ കുര്വംതി തീര്ഥാനി യേ ച ദുഷ്ടാവരോധതഃ
നശിച്ചോ തടസ്സപ്പെട്ടോ തീർത്ഥങ്ങൾ പുനഃസ്ഥാപിക്കുന്നവർ—
വിഷ്ണോര്വാമമവാശംഭോര്ബ്രാഹ്മണാ ഏവ സുപ്രിയാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ മാത്രം വിഷ്ണുവിനും ശിവനും ശംഭുവിനും ഏറ്റവും പ്രിയരാണ്.
ബ്രാഹ്മണാശ്ചൈവ ഗാവശ്ച കുലമേകം ദ്വിധാകൃതമ്
ബ്രാഹ്മണരും പശുക്കളും ഒരേ കുടുംബം, രണ്ട് രൂപത്തിൽ വിഭജിച്ചിരിക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മണാ ജംഗമം തീര്ഥം നിര്മിതം സാര്വഭൌമികമ്
ബ്രാഹ്മണന്മാർ സഞ്ചരിക്കുന്ന തീർത്ഥം, ലോകം മുഴുവൻക്ക് പുണ്യം നൽകുന്നവരാണ്.
ഗാവഃ പവിത്രമതുലം ഗാവോ മംഗലമുത്തമമ്
പശുക്കൾ അത്യന്തം ശുദ്ധിയും ഉത്തമമായ മംഗളവും ആണ്.
ശൃംഗാഗ്രേ സര്വതീര്ഥാനി ഖുരാഗ്രേ സര്വ പര്വതാഃ
പശുക്കളുടെ കൊമ്പിന്റെ അഗ്രത്തിൽ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും, കുരുവിന്റെ അഗ്രത്തിൽ എല്ലാ പർവതങ്ങളും ഉണ്ട്.
ദീയമാനാം ച ഗാം ദൃഷ്ട്വാ നൃത്യംതി പ്രപിതാമഹാഃ
പശു ദാനം നടക്കുന്നത് കണ്ടാൽ പിതാമഹന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നു.
രോരൂയംതേ ച പാപാനി ദാരിദ്ര്യം വ്യാധിഭിഃ സഹ 4.1.2.
പാപങ്ങൾ നിലവിളിച്ചു ദാരിദ്ര്യവും രോഗങ്ങളും ഒളിച്ചോടുന്നു.
ഗവാം സ്തുത്വാ നമസ്കൃത്യ കൃത്വാ ചൈവ പ്ര ദക്ഷിണാമ്
പശുക്കളെ സ്തുതിച്ച് വന്ദനം ചെയ്ത് വലതുവശം ചുറ്റിയാൽ—
യാ ലക്ഷ്മീഃ സവര്ഭൂതാനാം യാ ദേവേഷു വ്യവസ്ഥിതാ
എല്ലാ ജീവികളിലും ദേവതകളിലും നിലകൊള്ളുന്ന ലക്ഷ്മി തന്നെയാണ് അവിടെയുള്ള ഐശ്വര്യം.
വിഷ്ണോര്വക്ഷസി യാ ലക്ഷ്മീഃ സ്വാഹാ ചൈവ വിഭാവസോഃ
വിഷ്ണുവിന്റെ നെഞ്ചിൽ വസിക്കുന്ന ലക്ഷ്മിയും, അഗ്നിയുടെ ഭാര്യയായ സ്വാഹയും അതേ ഐശ്വര്യമാണ്.
ഗോമയം യമുനാ സാക്ഷാദ്ഗോമൂത്രം നര്മദാ ശുഭാ
പശുവിന്റെ ചാണകം യമുനയാണെന്നും, പശുവിന്റെ മൂത്രം പുണ്യമായ നർമദയാണെന്നും പറയുന്നു.
ഗവാമംഗേഷു തിഷ്ഠംതി ഭുവനാനി ചതുര്ദശ
പശുക്കളുടെ ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ പതിനാലു ലോകങ്ങളും വസിക്കുന്നു.
ഇതി മംത്രം സമുച്ചാര്യ ധേനൂര്വാധേനുമേവ വാ
ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് പശുവിനോടോ, കാളയോടോ പ്രാർത്ഥിച്ചാൽ,
മയാ ച വിഷ്ണുനാ സാര്ധം ശിവേന ച മഹര്ഷിഭിഃ । വിചാര്യ ഗോഗുണാന്നിത്യം പ്രാര്ഥനേതി വിധീയതേ
ഞാനും വിഷ്ണുവും ശിവനും മഹർഷിമാരും ചേർന്ന് പശുക്കളുടെ ഗുണങ്ങൾ ആലോചിച്ച് ഈ പ്രാർത്ഥന എപ്പോഴും നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.