അനിത്യനിത്യരൂപായ സദസത്പതയേ നമഃ
അസ്ഥിരവും ശാശ്വതവുമായ രൂപങ്ങളുള്ളവനേ, സതും അസതും എല്ലാം അധിപനായവനേ, നമസ്കാരം.
തവ നിഃശ്വസിതം വേദാസ്തവ സ്വേ ദോഖിലം ജഗത്
വേദങ്ങൾ നിന്റെ ശ്വാസമാണ്; ഈ ലോകം മുഴുവൻ നിന്റെ സ്വത്താണ്.
നാഭ്യാ ആസീദംതരിക്ഷം ലോമാനി ച വനസ്പതിഃ 4.1.2.
നിന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നാണ് ആകാശം ഉരുത്തിരിഞ്ഞത്; നിന്റെ രോമങ്ങളിൽ നിന്നാണ് മരങ്ങളും ചെടികളും ജനിച്ചത്.
ത്വമേവ സര്വം ത്വയി ദേവ സര്വം സ്തോതാ സ്തുതിഃ സ്തവ്യ ഇഹ ത്വമേവ
സകലവും നീയാണു; ദേവാ, എല്ലാം നിനക്കുള്ളതാണു—സ്തോത്രക്കാരനും, സ്തുതിയും, സ്തുത്യർഹനും എല്ലാം ഇവിടെ നീയാണു.
ഇതി സ്തുത്വാ വിധിം ദേവാ നിപേതുര്ദംഡവത്ക്ഷിതൌ
ഇങ്ങനെ സ്രഷ്ടാവിനെ സ്തുതിച്ച ശേഷം ദേവന്മാർ നിലത്തു വീണ് ദണ്ഡ്വത്പ്രണാമം ചെയ്തു.
ഉത്തിഷ്ഠത പ്രസന്നോസ്മി വൃണുധ്വം വരമുത്തമമ്
എല്ലാവരും എഴുന്നേൽക്കൂ! ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്. നിങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ വരം ചോദിക്കൂ.
യഃ സ്തോഷ്യത്യനയാ സ്തുത്യാ ശ്രദ്ധാവാന്പ്രത്യഹം ശുചിഃ
ആർ ഈ സ്തുതിയോടെ വിശ്വാസപൂർവ്വം, ശുദ്ധിയോടെ, ദിവസേന എന്നെ സ്തുതിക്കുമോ,
ദാസ്യാമഃ സകലാന്കാമാന്പുത്രാന്പൌത്രാന്പശൂന്വസു
അവർക്കു ഞാൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും—മക്കളും മുമ്മക്കളും പശുക്കളും സമ്പത്തും—നൽകും.
ഐഹികാമുഷ്മികാന്ഭോഗാനപവര്ഗം തഥാഽക്ഷയമ്
ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ലഭിക്കുന്ന സുഖങ്ങളും മോക്ഷവും അതിനപ്പുറമുള്ള ശാശ്വതമായതും ഇവയൊക്കെയും ലഭിക്കും.
തസ്മാത്സര്വപ്രയത്നേന പഠിതവ്യഃ സ്തവോത്തമഃ
അതിനാൽ എല്ലാ ശ്രമത്തോടും കൂടി ഈ ഉത്തമസ്തുതി പാരായണം ചെയ്യണം.
പുനഃ പ്രോവാച താന്വേധാഃ പ്രണിപത്യോത്ഥിതാന്സുരാന്
അവൻ വീണ്ടും വന്ദനം ചെയ്ത് എഴുന്നേറ്റ ദേവന്മാരോട് സ്രഷ്ടാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഏതേ വേദാ മൂര്തിധരാ ഇമാ വിദ്യാസ്തഥാഖിലാഃ
ഇവയാണ് രൂപംകൊണ്ട വേദങ്ങൾ; ഇവയൊക്കെയും വിവിധ വിദ്യകളാണ്.
ബ്രഹ്മചര്യമിദം ചൈഷാ കരുണാ ഭാരതീത്വിയമ് 4.1.2.
ഇതാണ് ബ്രഹ്മചര്യം, ഇതാണ് കരുണ, ഇതാണ് വാക്ക് തന്നേ.
നേഹ ക്രോധോ ന മാത്സര്യം ലോഭഃ കാമോഽധൃതിര്ഭയമ്
ഇവിടെ കോപമോ അസൂയയോ ലാഭമോ കാമമോ അശാന്തതയോ ഭയമോ ഒന്നുമില്ല.
യേ ബ്രാഹ്മണാ ബ്രഹ്മരതാസ്തപോനിഷ്ഠാസ്തപോധനാഃ
ബ്രഹ്മത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്ന, തപസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ
പാതിവ്രത്യരതാ നാര്യോ യേ ചാന്യേ ബ്രഹ്മചാരിണഃ
പതിവ്രതയിലേർപ്പെട്ട സ്ത്രീകളും ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന മറ്റുള്ളവരും
മാതാപിത്രോരമീ ഭക്താ അമീ ഗോഗ്രഹണേ ഹതാഃ
അമ്മയോടും അച്ഛനോടും ഭക്തിയോടെ പെരുമാറുന്നവരും പശുക്കളെ രക്ഷിക്കാൻ ജീവൻ കൊടുത്തവരും
തീര്ഥേ തപസ്യുപകൃതൌ സദാചാരാദികര്മണി
തീർത്ഥയാത്രയിൽ, തപസ്സിൽ, സേവനത്തിൽ, നല്ല ആചാരങ്ങളിൽ
ഗായത്രീ ജാപ്യനിരതാ അഗ്നിഹോത്ര പരായണാഃ
ഗായത്രി ജപത്തിൽ നിരതരായവരും അഗ്നിഹോത്രത്തിൽ ലയിച്ചിരിക്കുന്നവരും
നിസ്പൃഹാഃ സോമപാ യേ വൈ ദ്വിജപാദോദപാശ്ച യേ
ആശകളില്ലാതെ സോമപാനം ചെയ്യുന്നവരും ദ്വിജന്മാരുടെ പാദം കഴുകുന്നവരും
പ്രതിഗ്രഹേ സമര്ഥാ ഹി യേ പ്രതിഗ്രഹവര്ജിതാഃ
ദാനം സ്വീകരിക്കാൻ യോഗ്യരായവരും ദാനം സ്വീകരിക്കാതിരിക്കുന്നവരും
പ്രയാഗേ മാഘ മാസോ യൈരുഷഃ സ്നാതോഽമലാത്മഭിഃ
പ്രയാഗയിൽ മാഘമാസത്തിൽ ഉഷസ്സിൽ കുളിക്കുന്ന ശുദ്ധഹൃദയരായവർ
വാരാണസ്യാം പാംചനദേ ത്ര്യഹം സ്നാതാസ്തു കാര്തികേ 4.1.2.
വാരാണസിയിൽ അഞ്ചു നദികളിൽ കാർത്തികമാസത്തിൽ മൂന്നു ദിവസം കുളിക്കുന്നവർ
സ്നാത്വാ തു മണികര്ണിക്യാം പ്രീണിതാ ബ്രാഹ്മണാ ധനൈഃ
മണികർണികയിൽ കുളിച്ച് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ദാനങ്ങൾകൊണ്ട് സന്തോഷിപ്പിച്ചവർ
തതഃ കാശീം സമാസാദ്യ തേന പുണ്യേന നോദിതാഃ
അതിനുശേഷം കാശിയിൽ എത്തുമ്പോൾ ആ പുണ്യം കൊണ്ട് അവർ ബാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
അവിമുക്തേ കൃതം കര്മ യദല്പമപി മാനവൈഃ
അവിമുക്തക്ഷേത്രത്തിൽ മനുഷ്യർ ചെയ്യുന്ന ചെറിയൊരു സത്കർമ്മം പോലും
അഹോ വൈശ്വേശ്വരേ ക്ഷേത്രേ മരണാദപിനോഭയമ്
വിശ്വേശ്വരന്റെ ക്ഷേത്രഭൂമിയിൽ മരണം പോലും വലിയ ലാഭം നൽകുന്നു.
ബ്രാഹ്മണേഭ്യഃ കുരുക്ഷേത്രേ യൈര്ദത്തം വസു നിര്മലമ്
കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ശുദ്ധമായ സമ്പത്ത് നൽകിയവർ—
പിതാമഹം സമാസാദ്യ ഗയായാം യൈഃ പിതാമഹാഃ
ഗയയിൽ പിതാമഹനെ സമീപിച്ച പിതാക്കന്മാർ ഉള്ളവർ—
ന സ്നാനേന ന ദാനേന ന ജപേന ന പൂജയാ
സ്നാനം കൊണ്ടോ, ദാനം കൊണ്ടോ, ജപം കൊണ്ടോ, പൂജ കൊണ്ടോ ഇതു സാധ്യമല്ല—