ഗൌരീഗുരുത്വാദ്ധിമവാനാദിപത്യാച്ച ഭൂഭൃതാമ്
ഗൗരിയുടെ മഹത്വവും, ഹിമവാന്റെ പർവ്വതാധിപത്യവും കാരണം,
നമേരുഃ സ്വര്ണപൂര്ണത്വാദ്രത്നസാനുതയാഥവാ
സ്വർണ്ണം നിറഞ്ഞതും രത്നങ്ങൾ അണിഞ്ഞതുമായ മേരു പർവ്വതം,
പരം ശതം ന കിംശൈലാ ഇലാകലനകേലയഃ
മറ്റുള്ള നൂറ് പർവ്വതങ്ങൾ ഭൂമിക്ക് കളിപ്പാട്ടങ്ങൾ മാത്രമാണ്.
മന്ദേഹദേഹസംദേഹാദുദയൈകദയാശ്രിതഃ
മണ്ടേഹന്മാരുടെ ശരീരങ്ങൾ അനിശ്ചിതമായതിനാൽ, അവർക്കു ഉദയത്തിനായി ഒരു കിരണത്തിൽ മാത്രം ആശ്രയിക്കേണ്ടി വരുന്നു.
നീലശ്ച നീലീനിലയോ മന്ദരോ മന്ദലോചനഃ
നീലനിൽയം ഉള്ള നീലപർവ്വതം, വട്ടക്കണ്ണുള്ള മന്ദരപർവ്വതം,
ഹേമകൂടത്രികൂടാദ്യാഃ കൂടോത്തരപദാസ്തുതേ
ഹേമകൂട, ത്രികൂട തുടങ്ങിയ, 'കൂട' എന്ന പേരിൽ അവസാനിക്കുന്ന പർവ്വതങ്ങൾ നിങ്ങൾക്ക് പ്രിയമാണ്.
ഇതി വിംധ്യവചഃ ശ്രുത്വാ നാരദോഽചിന്തയദ്ധൃദി
വിന്ദ്യന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, നാരദൻ മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു.
ശ്രീശൈലമുഖ്യാഃ കിംശൈലാനേഹ സംത്യമലശ്രിയഃ 4.1.1.
ഇവിടെ ശ്രീശൈലം, കിംശൈലം തുടങ്ങിയ പ്രധാന പർവ്വതങ്ങൾക്കു യഥാർത്ഥത്തിൽ പാടില്ലാതെയും മഹത്വം കൂടിയവയുമാണോ?
അദ്യാസ്യ ബലമാലോക്യമിതി ധ്യാത്വാബ്രവീന്മുനിഃ
ഇന്ന് അവന്റെ ശക്തി കണ്ടു, അതിനെ കുറിച്ച് ആലോചിച്ച ശേഷം, ആ മുനിവർ പറഞ്ഞു.
പരം ശൈലേഷു ശൈലേംദ്രോ മേരുസ്ത്വാമവമന്യതേ
പർവ്വതങ്ങളിൽ, പർവ്വതാധിപതിയായ നീയെ, മേരു നിന്നെ ചെറുതായി കാണുന്നു.
അഥവാ മദ്വിധാനാം ഹി കേയം ചിംതാ മഹാത്മനാമ്
അല്ലെങ്കിൽ, എനിക്ക് പോലെയുള്ള മഹാത്മാക്കൾക്ക് ഇതിൽ എന്ത് വിഷമം?
ഗതേ മുനൌ നിനിംദസ്വമതീവോദ്വിഗ്നമാനസഃ
മുനിവൻ പോയതിനു ശേഷം, അവൻ അത്യന്തം വിഷമിച്ച മനസ്സോടെ തന്നെ കുറ്റപ്പെടുത്തി.
വിംധ്യ ഉവാച ധിഗ്ജീവിതംശാസ്ത്രകലോജ്ഝിതസ്യ ധിഗ്ജീവിതം ചോദ്യമവര്ജിതസ്യ
വിന്ദ്യൻ പറഞ്ഞു: അറിവും കഴിവും ഇല്ലാത്തവന്റെ ജീവിതം നിന്ദ്യമാണ്; ശ്രമം ഇല്ലാത്തവന്റെ ജീവിതവും അതുപോലെ തന്നെ.
കഥം ഭുനക്തി സ ദിവാ കഥം രാത്രൌ സ്വപിത്യഹോ
അങ്ങനെയുള്ളവൻ പകൽ എങ്ങനെ ഭക്ഷിക്കുന്നു, രാത്രി എങ്ങനെ ഉറങ്ങുന്നു — ദുഃഖകരം!
അഹോദവാഗ്നിദവഥുസ്തഥാമാം ന സ ബാധതേ
കാട്ടുതീയും രോഗവും പോലും എന്നെ ഇത്രയും വേദനിപ്പിച്ചിട്ടില്ല.
യുക്തമുക്തം പുരാവിദ്ഭിശ്ചിന്താമൂര്തിഃ സുദാരുണാ
പണ്ടത്തെ ജ്ഞാനികൾ ശരിയായിരുന്നു പറഞ്ഞത്: ചിന്ത എന്നത് ഏറ്റവും ഭയങ്കരമായ വേദനയാണ്.
ചിന്താജ്വരോ മനുഷ്യാണാം ക്ഷുധാംനിദ്രാംബലം ഹരേത്
ചിന്തയുടെ പനി മനുഷ്യരുടെ വിശപ്പും ഉറക്കവും ശക്തിയും കവർന്നു കളയുന്നു.
ജ്വരോ വ്യതീതേ ഷഡഹേ ജീര്ണജ്വര ഇഹോച്യതേ 4.1.1.
ആറ് ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പനിയെ ഇവിടെ ജീർണജ്വരം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ധന്യോ ധന്വതരിര്നാത്ര ചരകശ്ചരതീഹ ന
ഇവിടെ ധന്വന്തരി ഭാഗ്യവാനാണ്; ചരകൻ ഇവിടെ നടക്കുന്നില്ല.
കിം കരോമി ക്വ ഗച്ഛാമി കഥം മേരും ജയാമ്യഹമ്
ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും, എവിടേക്ക് പോകണം, എങ്ങനെ ഞാൻ മേരുവിനെ ജയിക്കും?
ശക്രം കോപയതാ പൂര്വമസ്മദ്ഗോത്രേണ കേനചിത്
പണ്ടു, എന്റെ വംശത്തിൽ ആരോ ഇന്ദ്രനെ കോപിപ്പിച്ചിരുന്നു.
അഥവാ സ കഥം മേരുസ്തഥോച്ചൈഃ സ്പര്ദ്ധതേ മയാ
അല്ലെങ്കിൽ, മേരു എങ്ങനെ എന്നെ പോലെ ഉയരത്തിൽ മത്സരിക്കുന്നു?
അലീകവാക്ത്വമഥവാ സംഭാവ്യം നാരദേ കഥമ്
അല്ലെങ്കിൽ, നാരദന്റെ വാക്കുകൾ തെറ്റാണോ — അതെങ്ങനെ വിശ്വസിക്കാം?
യുക്തായുക്തവിചാരോഥ മാദൃശേനോപയുജ്യതേ
ശരിയും തെറ്റും തിരിച്ചറിയുക എന്നത് എനിക്ക് പോലുള്ളവൻ ചെയ്യേണ്ട കാര്യമാണ്.
അഥവാ ചിന്തനൈരേതൈഃ കിംവ്യര്ഥൈര്വിശ്വകാരകമ്
അല്ലെങ്കിൽ, ഈ വിഫലമായ ചിന്തകൾ സൃഷ്ടാവിനെ കുറിച്ച് എന്തിനാണ് വേണ്ടത്?
അനാഥനാഥഃ സര്വേഷാം വിശ്വനാഥോ ഹി ഗീയതേ
എല്ലാവർക്കും രക്ഷകനായ, അനാഥർക്കു ആശ്രയമായവൻ, ലോകത്തിന്റെ നാഥനെന്നു സ്തുതിക്കപ്പെടുന്നു.
ഏതദേവ കരിഷ്യാമി നേഷ്ടം കാലവിലംബനമ്
ഇതെന്താണെന്നോ ഞാൻ ചെയ്യുന്നത്; വൈകിപ്പിക്കുന്നതോ മടിച്ചിരിപ്പോ എന്നൊന്നും എനിക്ക് ഇഷ്ടമില്ല.
മേരും പ്രദക്ഷിണീകുര്യാന്നിത്യമേവ ദിവാകരഃ 4.1.1.
സൂര്യൻ എപ്പോഴും, ഒരിക്കലും വിട്ടുപോകാതെ, മേരു പർവ്വതത്തെ ചുറ്റുന്നു.
ഇതി നിശ്ചിത്യ വിന്ധ്യാദ്രിര്വവൃധേ സ മൃധേക്ഷണഃ
ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ചVindhya പർവ്വതം, സ്നേഹഭാവമുള്ള കണ്ണുകളോടെ, വളരാൻ തുടങ്ങി.
കൈശ്ചിത്സാര്ദ്ധം വിരോധോ ന കര്തവ്യഃ കേനചിത്ക്വചിത്
ചിലരോടൊപ്പം എവിടെയും ആരും എപ്പോഴും ശത്രുതയിൽ ഏർപ്പെടരുത്.