ഭൂമിഷ്ഠാപി ന യാത്രഭൂസ്ത്രിദിവതോപ്യുച്ചൈരധഃസ്ഥാപി യാ യാ ബദ്ധാ ഭുവി മുക്തിദാസ്യുരമൃതം യസ്യാം മൃതാ ജംതവഃ
ഭൂമിയില് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നെങ്കിലും തീര്ത്ഥമല്ലെങ്കിലും, സ്വര്ഗ്ഗത്തില് ഉയരത്തിലായാലും താഴെയായാലും, ഭൂമിയില് മരിക്കുന്നവര്ക്ക് മോക്ഷവും അമൃതവും നല്കുന്ന സ്ഥലമാണ് അത്.
നമസ്തസ്മൈ മഹേശായ യസ്യ സംധ്യാത്ത്രയച്ഛലാത്
മൂന്നു സന്ധ്യകളും അവന്റെ മായയാല് നിലനില്ക്കുന്നു; ആ മഹേശായന് നമസ്കാരം.
അഷ്ടാദശപുരാണാനാം കര്ത്താ സത്യവതീസുതഃ
പതിനെട്ടു പുരാണങ്ങള്ക്കും രചയിതാവായി സത്യവതിയുടെ മകനാണ്.
ശ്രീവ്യാസ ഉവാച കദാചിന്നാരദഃ ശ്രീമാന്സ്നാത്വാ ശ്രീനര്മദാംഭസി
ശ്രീവ്യാസൻ പറഞ്ഞു: ഒരിക്കൽ, മഹത്വമുള്ള നാരദൻ ശ്രീനർമദാനദിയിൽ കുളിച്ച്,
വ്രജന്വിലോകയാംചക്രേ പുരോവിംധ്യം ധരാധരമ്
യാത്ര ചെയ്യുമ്പോൾ, പുരോവിന്ദ്യ എന്ന പർവ്വതത്തെ നോക്കി.
ദ്വൈരൂപ്യേണാപി കുര്വംതം സ്ഥാവരേണ ചരേണ ച
അത് ഇരട്ട രൂപത്തിൽ, അചഞ്ചലമായതായും സഞ്ചരിക്കുന്നതായും പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു എന്ന് അവൻ കണ്ടു.
രസാലയം രസാലൈസ്തൈരശോകൈഃ ശോകഹാരിണാമ്
ആ സ്ഥലത്ത് മാവിൻ മരങ്ങളും ദുഃഖം നീക്കുന്ന അശോകമരങ്ങളും നിറഞ്ഞ മാവുനിലവാരമായിരുന്നു.
ഖപുരൈഃ ഖപുരാകാരം ശ്രീഫലം ശ്രീഫലൈഃ കില
തെങ്ങുകളും അതിലെ കൊക്കുകളും നിറഞ്ഞു, എല്ലായിടത്തും കൊക്കനിറപ്പായിരുന്നു.
വനശ്രിയഃ കുചാകാരൈര്ലകുചൈശ്ച മനോഹരമ് 4.1.1.
കുചാകൃതിയിലുള്ള ലകുചമരങ്ങൾ കൊണ്ട് ആ വനശോഭ മനോഹരമായിരുന്നു.
സുരംഗൈശ്ചാപി നാരംഗൈരംഗമംഡപവച്ഛിയഃ
മധുരമായ നാരങ്ങകളും മത്തളങ്ങളും കൊണ്ടു ആ തോട്ടം ആനന്ദമണ്ഡപംപോലെ തിളങ്ങി.
അനിലാലോല കംകോല വല്ലീഹല്ലീ സകായിതമ്
കാറ്റിൽ ആടുന്ന കങ്കോളവള്ളികളും അതിന്റെ കൊടികളുമായി ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്നു.
മംദാംദോലിതകര്പൂര കദലീദല സംജ്ഞയാ
മന്ദമായി ആടുന്ന കർപ്പൂരമരങ്ങൾ വാഴയിലപോലെയുള്ള ഇലകളാൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
പുന്നാഗമിവ പുന്നാഗപല്ലവൈഃകരപല്ലവൈഃ
പുന്നാഗമരം തന്റെ ഇളം ഇലകളും കൊമ്പുകളുടെ ഇലകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
വിദീര്ണദാഡിമൈഃ സ്വാംതം ദര്ശയംതം തു രാഗവത്
പൊട്ടിത്തുറക്കുന്ന മാതളനാരങ്ങകൾ സ്വന്തം ഉള്ളിലെ ചുവപ്പ് കാണിച്ചു.
ഉദുംബരൈരംബരഗൈരനംതഫലമാലിതൈഃ
ഉദുംബരവും ജാമ്പൂമരങ്ങളും അനന്തമായ ഫലങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
പനസൈര്വനാസാഭൈഃ ശുകനാസൈഃ പലാശകൈഃ
പഴംചക്ക, വനാസ, ശുകനാസ, പലാശമരങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കദംബവാദിനോ നീപാന്ദൃഷ്ട്വാ കംടകിതൈരിവ
കദംബവും നീപമരങ്ങളും, മുള്ളുപോലെ നിറഞ്ഞതുപോലെയാണ് കാണാൻ.
നമേരുഭിശ്ച മേരൂച്ചശിഖരൈരിവ രാജിതമ്
നമേരുമരങ്ങൾ, മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ ഉയർന്ന ശിഖരങ്ങൾപോലെ പ്രകാശിച്ചു.
തടേതടേപടുവടൈരുച്ചൈഃപടകുടീ വൃതമ് 4.1.1.
ഓരോ തീരത്തും ഉയർന്ന വറ്റമരങ്ങൾ വലിയ ഇലകളാൽ കുടിലുകൾ പോലെ കെട്ടിയിരുന്നു.
കരമര്ദൈഃ കരീരൈശ്ച കരജൈശ്ചകരംബകൈഃ
കരമര, കരീര, കരമ്പകമരങ്ങൾ അവയുടെ ഫലങ്ങൾ ധരിച്ച് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
നീരാജിതമിവോദ്ദീപൈരാജചംപകകോരകൈഃ
പൊന്നുപോലുള്ള ചമ്പകപൂക്കളാൽ വിളക്കുപോലെ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ ആകുന്നു.
ക്വചിച്ചലദലൈരുച്ചൈഃ ക്വചിത്കാംചനകേതകൈഃ
ചിലിടങ്ങളിൽ ഉയർന്നതും കുലുങ്ങുന്നതുമായ ഇലകളും, മറ്റിടങ്ങളിൽ പൊന്നുപോലുള്ള കേതകപ്പൂക്കളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
കര്കംധു ബംധുജീവൈശ്ച പുത്രജീവൈര്വിരാജിതമ് ൨൪ !। ഗലന്മധൂ കകുസുമൈര്ധരാരൂപധരംഹരമ്
കർക്കംധു, ബന്ധുജീവ, പുത്രജീവവൃക്ഷങ്ങൾ കൊണ്ട് മനോഹരമായതും, തേൻചോർന്നുപോകുന്ന പൂക്കൾ നിലത്തുവീണു ഭൂമിയുടെ രൂപംപോലെ ആകുന്നു.
സര്ജാര്ജുനാംജനൈര്ബീജൈര്വ്യജനൈര്വീജ്യമാനവത്
സാൽ, അർജുന, അഞ്ജനവൃക്ഷങ്ങളുടെ വിത്തുകളും ഇലകളും കാറ്റുവീശുന്നതുപോലെ ആകുന്നു.
അമംദൈഃ പിചുമംദൈശ്ച മംദാരൈഃ കോവിദാരകൈഃ
മൃദുവായ പിച്ചുമണ്ട, മണ്ടാര, കൊവിദാരവൃക്ഷങ്ങൾകൊണ്ടും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഉദ്ദംഡൈശ്ചാപി ശേഹുംഡൈരേരംഡൈര്ഗുഡപുഷ്പകൈഃ
ഉയർന്ന ശേഹുണ്ട, എരണ്ട, ഗുടപുഷ്പവൃക്ഷങ്ങൾകൊണ്ടും ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
അക്ഷൈഃ പ്ലക്ഷൈഃ ശല്ലകീഭിര്ദേവദാരുഹരിദ്രുമൈഃ
അക്ഷ, പ്ലക്ഷ, ശല്ലകി, ദേവദാരു, ഹരിദ്രു എന്നീ വൃക്ഷങ്ങൾകൊണ്ടും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഏലാലവംഗ മരിചകുലും ജനവനാവൃതമ് 4.1.1.
ഏലക്ക, ഗ്രാമ്പു, കുരുമുളക്, കുളുന്ജ എന്നീ സസ്യങ്ങളുടെ തോട്ടങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.
ശാകശംഖവനൈരമ്യം ചദനൈരക്തചംദനൈഃ
ശാക, ശംഖ എന്നിവയുടെ തോട്ടങ്ങളും ചന്ദനത്തിന്റെ ചുവന്നതും കൊണ്ടും മനോഹരമാണ്.
ദ്രാക്ഷാവല്ലീനാഗവല്ലീകണാവല്ലീശതാവൃതമ്
മുന്തിരിവള്ളികളും, നാഗവള്ളി, വെറ്റിലവള്ളി എന്നിവയുടെ നൂറുകണക്കിന് വള്ളികളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.