യദ്യേവം ഭവിതാ നാശസ്തദേകം ദേവ പ്രാര്ഥയേ
ഇങ്ങനെ നാശം നിർണയിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ദൈവമേ, ഞാൻ ഒരു കാര്യം മാത്രം നിങ്ങളോടു അപേക്ഷിക്കുന്നു.
തതസ്തഥേതി തം പ്രാഹ കേശവോ ദേവസംസദി
അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ സഭയിൽ കേശവൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ'.
ഇത്യുക്ത്വാ ചാവതീര്ണോഽസൌ സഹ ദേവൈര്ഹരിസ്തദാ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, അന്ന് ഹരി ദേവന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ ഇറങ്ങി വന്നു.
സൂര്യവര്ചാഃ സ ചായം ഹി നിഹതോ ഭൈമിപുത്രകഃ തസ്മാദ്ദോഷോ ന കൃഷ്ണേഽസ്മിന്ദ്രഷ്ടവ്യഃ സര്വഭൂ മിപൈഃ
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള ഭീമപുത്രൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു; അതുകൊണ്ട്, ഇന്ദ്രാ, കൃഷ്ണനിൽ ആരും കുറ്റം കാണേണ്ടതില്ല.
യദ്യേനമധുനാ നൈവ ഹന്യാം ബ്രഹ്മവചോഽന്യഥാ
ഇപ്പോൾ ഞാൻ അവനെ കൊല്ലാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്ക് പൊള്ളിയതായി തീരും.
ഗുപ്തക്ഷേത്രേ മയൈവാഽസൌ നിയുക്തോ ദേവ്യനുസ്മൃതൌ
അവനെ ഞാൻ തന്നെയാണ് മറഞ്ഞ സ്ഥലത്ത്, ദേവിയുടെ ഓർമ്മയിൽ, നിയോഗിച്ചത്.
ഇത്യുക്തേ ചംഡികാ ദേവീ തദാ ഭക്തശിരസ്ത്വിദമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ചണ്ഡികാദേവി അന്നേ ഭക്തന്റെ തലയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
യഥാ രാഹുശിരസ്തദ്വത്തച്ഛിരഃ പ്രണനാമ താന്
രാഹുവിന്റെ തലപോലെ, ആ തലയും അവർക്കു മുന്നിൽ നമസ്കരിച്ചു.
തതഃ കൃഷ്ണോ വചഃ പ്രാഹ മേഘഗംഭീരവാക്പ്രഭുഃ
അതിനുശേഷം, മേഘംപോലുള്ള ഗംഭീര ശബ്ദമുള്ള കൃഷ്ണൻ ആ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
താവത്ത്വം സര്വലോകാനാം വത്സ പൂജ്യോ ഭവിഷ്യസി
ഇനി മുതൽ, മകനേ, നീ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ആരാധിക്കപ്പെടും.
സ്വഭക്താനാം ച ലോകേഷു ദേവീനാം ദാസ്യസേ സ്ഥിതിമ് പിടകാസ്താഃ സുഖേനൈവ ശാമയിഷ്യസി പൂജനാത്
ലോകങ്ങളിൽ ദേവിമാരുടെ ഭക്തർക്കു നീ സ്ഥിരത നൽകും; ആ പീഠങ്ങൾ നീ സുഖത്തോടെ പൂജയാൽ ശമിപ്പിക്കും.
ഇദം ച ശൃംഗമാരുഹ്യ പശ്യ യുദ്ധം യഥാ ഭവേത്
ഇപ്പോൾ ഈ മലശിഖരത്തിൽ കയറി, യുദ്ധം എങ്ങനെ നടക്കുന്നു എന്ന് കാണു.
ധാവംതഃ കൌരവാസ്ത്വസ്മാന്വയം യാമസ്ത്വമൂനിതി
കൗരവർ ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് ഓടുന്നു; ഞങ്ങൾ അവരെ പിന്തുടരുന്നു; നീ അവരെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ബര്ബരീകശിരശ്ചൈവ ഗിരിശൃംഗമവാപ്യ തത് തതോ യുദ്ധം മഹദഭൂത്കുരുപാംഡവസേനയോഃ ।।1.2.66.
ബർബരീകന്റെ തല മലശിഖരത്തിൽ എത്തി, പിന്നെ കുറുവും പാണ്ഡവരും തമ്മിലുള്ള മഹായുദ്ധം കണ്ടു.
അഷ്ടാദശാഹേന ഹതാ യേ ച ദ്രോണവൃഷാദയഃ
പതിനെട്ട് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ദ്രോണനും വൃഷനുംപോലുള്ളവർ യുദ്ധത്തിൽ വീണു.
യുധിഷ്ഠിരോ ജ്ഞാതിമധ്യേ ഗോവിംദം സമഭാഷത
യുധിഷ്ഠിരൻ ബന്ധുക്കളുടെ ഇടയിൽ ഗോവിന്ദനോട് പറഞ്ഞു.
ത്വയൈവ നാഥേന ഹരേ നമസ്തേ പുരുഷോത്തമ
ഹരേ, പരമപുരുഷാ, ഞങ്ങളുടെ രക്ഷകനേ, നമസ്കാരം.
യേന ധ്വസ്താ ധാര്തരാഷ്ട്രാസ്തം നിരാകൃത്യ മാം നൃപ
ധാർതരാഷ്ട്രന്മാരെ നശിപ്പിച്ചത്, രാജാവേ, എന്നെ അവഗണിച്ചവനാണ്.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നം ഫാല്ഗുനം ച സാത്യകിം മാം ച പാംഡവ
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ഫാൽഗുണനും സാത്യകിയും ഞാനും, പാണ്ഡവാ,
ന മയാ ന ത്വയാ പാര്ഥ നാന്യേനാപ്യരയോ ഹതാഃ
ഞാനോ നീയോ പാർഥാ, മറ്റാരുമോ, ആരും ശത്രുക്കളെ കൊല്ലിയിട്ടില്ല.
അഹം ഹി സര്വദാഗ്രസ്ഥം നരം പശ്യാമി സംയുഗേ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഞാൻ എപ്പോഴും മുന്നിലുള്ള പുരുഷനെ കാണാറുണ്ട്.
അഥ ചേദസ്തി ത്വത്പൌത്രമുച്ചസ്ഥം വച്മി ഹംത കഃ
നിന്റെ മകന്മാരുടെ മകൻ ഉന്നതനാണെങ്കിൽ, ഞാൻ പറയും—ആൾ ആരാണെന്ന് പറയൂ.
ഉപസൃത്യ തതോ ഭീമോ ബര്ബരീകമപൃച്ഛത
അതിനുശേഷം ഭീമൻ ബർബരീകനെ സമീപിച്ച് ചോദിച്ചു.
സവ്യതഃ പംചവക്ത്രഃ സ ദക്ഷിണേ ചൈകവക്ത്രതഃ ।। 1.2.66.
ഇടതുവശത്ത് അഞ്ചു മുഖങ്ങളും വലതുവശത്ത് ഒരു മുഖവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
സവ്യതോ ദശഹസ്തശ്ച ധൃതശൂലാദ്യുദായുധഃ
ഇടതുവശത്ത് പത്ത് കൈകളും, അവയിൽ കുന്തം മുതലായ ആയുധങ്ങളും പിടിച്ചിരുന്നതും കണ്ടു.
സവ്യതശ്ച ജടാധാരീ ദക്ഷിണേ മുകുടോച്ചയഃ
ഇടതുവശത്ത് ജടയും വലതുവശത്ത് ഉയർന്ന മുകുടവും ധരിച്ചിരുന്നു.
സവ്യതശ്ചംദ്രധാരീ ച ദക്ഷിണേ കൌസ്തുഭദ്യുതിഃ
ഇടതുവശത്ത് ചന്ദ്രാകാരവും വലതുവശത്ത് കൗസ്തുഭമണിയുടെ പ്രകാശവും കാണാമായിരുന്നു.
ഈദൃശോ മേ നരോ ദൃഷ്ടോ ന ചാന്യോ യോ ജഘാന താന്
ഇങ്ങനെയുള്ള ഒരു പുരുഷനെ ഞാൻ കണ്ടു; അവരെ കൊന്നത് മറ്റാരുമല്ല.
സസ്വനുര്ദേവവാദ്യാനി സാധുസാധ്വിതി വൈ ജഗുഃ
ദേവവാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി, 'ശബാശ്, ശബാശ്' എന്നുള്ള ശബ്ദങ്ങൾ ഉയർന്നു.
വിലക്ഷശ്ചാഭവദ്ഭീമോ നിശ്വാസാംശ്ചാപ്യമുംചത
ഭീമൻ ആശ്ചര്യത്താൽ അകമ്പടിയായി, ആഴമുള്ള ശ്വാസം വിട്ടു.