പക്ഷം ദ്രോണേന ചാഹ്നാം ച ദശഭിര്ദ്രൌണിനാ രണേ
ദ്രോൺൻ പത്ത് ദിവസത്തിനുള്ളിൽ ഒരു വിഭാഗത്തെ യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിക്കും; ദ്രൗണിയും അങ്ങനെ തന്നെ ചെയ്യും.
തദഹം സ്വാംശ്ച പൃച്ഛാമി കേന കാലേന ഹംതി കഃ
അതിനാൽ ഞാൻ എന്റെ പക്ഷത്തെയും ചോദിക്കുന്നു: ആരാണ്, എപ്പോഴാണ് അവരെ കൊല്ലുക?
അയുക്തമേതദ്ഭീഷ്മാദ്യൈഃ പ്രതിജ്ഞാതം യുധിഷ്ഠിര
ഭീഷ്മനും മറ്റുള്ളവരും നൽകിയ വാഗ്ദാനം യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, ഇതിന് യുക്തിയില്ല.
തവാപി യേ സംതി നൃപാഃ സന്നദ്ധാ രണസംസ്ഥിതാഃ
നിന്റെ കൂടെ യുദ്ധത്തിനായി ആയുധധാരികളായി നിലകൊള്ളുന്ന രാജാക്കന്മാരും—
ദ്രുപദം ച വിരാടം ച ധൃഷ്ടകേതും ച കൈകയമ് 1.2.66.
—ദ്രുപദൻ, വിരാടൻ, ധൃഷ്ടകേതു, കൈകേയരാജാവ്—
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നം സപുത്രം ച മഹാവീര്യം ഘടോത്കചമ്
—ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും അവന്റെ മകനും, മഹാശക്തനായ ഘടോൽക്കചനും—
മന്യേഹമേകസ്ത്വേതേഷാം ഹന്യാത്കൌരവവാഹിനീമ്
ഇവരിൽ ഒരാളൊന്നും കൌരവസേനയെ തകർക്കാൻ കഴിയും എന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
തേഭ്യോ ഭയം ന കാര്യം തേ ഫല്ഗവോഽമീ മൃഗാ ഇവ
അവരെ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല; ഈ ഫാൽഗവന്മാർ മൃഗങ്ങൾ പോലെയാണ്.
അസ്മാകം ധനുഷാം ഘോഷൈരിദാനീമേവ ഭാരത
ഇപ്പോൾ, ഭാരതാ, നമ്മുടെ വില്ലുകളുടെ ശബ്ദം കേൾക്കൂ—
വൃദ്ധാദ്ഭീഷ്മാദ്ദ്വിജാദ്വൃദ്ധാദ്ദ്രോണാദപി കൃപാദപി
വയസ്സായ ഭീഷ്മനിൽ നിന്നും, മുതിർന്ന ദ്രോണനിൽ നിന്നും, കൃപനിൽ നിന്നും—
അഥവാ ചിത്തനിര്വൃത്യൈ ജ്ഞാതുമിച്ഛസി ഭാരത
അല്ലെങ്കിൽ, ഭാരതാ, മനസ്സിന് ആശ്വാസം കിട്ടാൻ അറിയാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ—
ഏകോഽഹമേവ സംഗ്രാമേ സര്വേ തിഷ്ഠംതു തേ രഥാഃ
യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ ഒറ്റയ്ക്കു പോരാം; നിങ്ങളുടെ എല്ലാ രഥങ്ങളും പിറകിൽ നിൽക്കട്ടെ.
ഇത്യര്ജുനവചഃ ശ്രുത്വാ സ്മയന്ദാമോദരോഽബ്രവീത്
അർജുനന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ദാമോദരൻ പുഞ്ചിരിച്ച് പറഞ്ഞു.
തതശ്ച ശംഖാന്ഭേരീശ്ച ശതശശ്ചൈവ പുഷ്കരാന്
അപ്പോൾ ശംഖുകളും മൃദംഗങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് പുഷ്കരങ്ങളും മുഴങ്ങി.
യേന തപ്തം ഗുപ്തക്ഷേത്രേ യേന ദേവ്യഃ സുതോഷിതാഃ 1.2.66.
ആ രഹസ്യസ്ഥലത്ത് ദഹനം വരുത്തിയവനും, ദേവികളെ സന്തോഷിപ്പിച്ചവനും—
യദ്ബ്രവീമി വചഃ സത്യം ശൃണുധ്വം തന്നരാധിപാഃ
ഞാൻ പറയുന്നത് സത്യമാണ്—മനുഷ്യരാജാക്കന്മാരേ, അതു ശ്രദ്ധിക്കൂ.
യദാര്യേണ പ്രതിജ്ഞാതമര്ജുനേന മഹാത്മനാ
ആ മഹാത്മാവായ അര്ജുനൻ പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തതെന്താണോ—
സര്വേ ഭവംതസ്തിഷ്ഠംതു സാര്ജുനാഃ സഹകേശവാഃ
എല്ലാവരും അര്ജുനനും കേശവനും കൂടെ നിന്നുകൊള്ളട്ടെ.
മയി തിഷ്ഠതി കേനാപി ശസ്ത്രഗ്രാഹ്യം ന ക്ഷത്രിയൈഃ
ഞാൻ ഇവിടെ നിൽക്കുമ്പോൾ, യാതൊരു ക്ഷത്രിയനും ആയുധം എടുക്കേണ്ടതില്ല.
പശ്യധ്വം മേ ബലം ബാഹ്വോര്ദേവ്യാരാധനസംഭവമ്
ദേവിയെ ആരാധിച്ചുകൊണ്ടു ലഭിച്ച എന്റെ കൈകളുടെ ശക്തി കാണൂ.
പശ്യധ്വം മേ ധനുര്ഘോരം തൂണീരാവക്ഷയൌ തഥാ
എന്റെ ഭയാനകമായ വില്ലും, ക്ഷയിക്കാത്ത എന്റെ അമ്പച്ചിലകളും കാണൂ.
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ ക്ഷത്രിയാ വിസ്മയം യയുഃ
അവന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ക്ഷത്രിയന്മാർ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
തമാഹ ലലിതം കൃഷ്ണഃ ഫാല്ഗുനം പരമം വചഃ
അപ്പോൾ കൃഷ്ണൻ ലാളിത്യത്തോടെ ഫാൽഗുനനോടു പരമമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
നവകോടിയുതോഽനേന പലാശീ നിഹതഃ പുരാ
അവൻ മുൻകാലത്ത്, ഒമ്പത് കോടി ആളുകളോടുകൂടിയ ഒരു പലാശിയെ സംഹരിച്ചു.
പുനഃ പ്രക്ഷ്യാമദേ ത്വേനം ക്വേനോപായേന കൌരവാന് 1.2.66.
ഞാൻ വീണ്ടും അവനോട് ചോദിക്കും, എങ്ങനെയാണു കൌരവരെ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്നത് എന്ന്.
തതഃ സ്മരന്യാദവേംദ്രോ ഭൈമിപുത്രമഭാഷത
അപ്പോൾ യാദവരുടെ അധിപൻ ഓർത്ത് ഭീമപുതനോട് പറഞ്ഞു.
ഭീപ്മദ്രോണകൃപദ്രൌണികര്ണദുര്യോധനാദിഭിഃ
ഭീമൻ, മദ്രരാജാവ്, ദ്രോണൻ, കൃപാചാര്യൻ, ദ്രൗണി, കർണൻ, ദുര്യോധനൻ എന്നിവരും മറ്റുള്ളവരും—
അയം മഹാന്വിസ്മയസ്തേ വചസോ ഭൈമിനംദന
ഭീമന്റെ സന്തോഷമേ, ഈ വാക്കുകൾ നിനക്കു വലിയ അത്ഭുതമാണ്.
തദ്ബ്രൂഹി കേനോപായേന മുഹൂര്താദ്ധംസി കൌരവാന്
എന്ത് വഴി ഉപയോഗിച്ചാൽ ഒരു നിമിഷത്തിൽ കൌരവരെ നശിപ്പിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് പറയൂ.
സിംഹവക്ഷാഃ പര്വതാഭോ നാനാഭൂഷണഭൂഷിതഃ
സിംഹംപോലെയുള്ള നെഞ്ചും, പർവ്വതംപോലെയുള്ള രൂപവും,色色 അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ചവനുമാണ്,