യസ്യ പ്രസാദാദസ്മാഭിഃ പ്രാപ്താ ദ്രുപദനംദിനീ
ദ്രുപദന്റെ മകളെ നമുക്ക് ലഭിച്ചത് അവന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ്.
വിജയേന ധനുര്ലബ്ധം ജരാസന്ധോ മയാ ഹതഃ
വിജയത്തോടെ ഞാൻ വില്ല് നേടുകയും, ജരാസന്ധനെ ഞാൻ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
യസ്യ പ്രസാദാത്തം മുക്ത്വാ കൃഷ്ണം ഹാ സ്തൌഷി യജ്ജയീ
കൃഷ്ണനെ ഒഴികെ, അവന്റെ കൃപയാൽ നീ ജയിച്ചവനെ പ്രശംസിക്കുന്നു.
ജാനന്നാത്മാനമല്പത്വാദ്ബുദ്ധേര്ന സ്തൌഷി യാദവമ്
നിന്റെ അൽപത്വവും ബുദ്ധിയില്ലായ്മയും അറിയുമ്പോൾ, നീ യാദവനെ പ്രശംസിക്കുന്നില്ല.
യേന വിദ്ധം പുരാ ലക്ഷ്യം യേന കര്ണാദയോ ജിതാഃ 1.2.65.
പണ്ടു ലക്ഷ്യം തൊടുത്തതും, കർണനും മറ്റുള്ളവരും ജയിച്ചതും അവൻ തന്നെയാണ്.
ശ്രൂയതേ യേന വിക്രമ്യ മഹേശാനോഽപി നിര്ജിതഃ
വീര്യം കാണിച്ച് മഹേശ്വരനേയും അവൻ ജയിച്ചതായി കേൾക്കുന്നു.
അഥവാ തേന ശക്രേണ രാജ്യം മേ നാര്പിതം കുതഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ആ ഇന്ദ്രൻ എനിക്ക് രാജ്യം നൽകാത്തതെന്ത്?
തതോ മാം വാ കഥം വീരം ന സ്തൌഷി ത്വം യുധിഷ്ഠിര
അതിനാൽ, യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ വീരനാണെന്ന് നീ എനിക്കെന്തുകൊണ്ട് പ്രശംസിക്കാത്തത്, യുദ്ധിഷ്ഠിര?
വൃക്ഷേണാഹത്യ മദ്രേശോ നദീം ശുഷ്കാം പ്രസാരിതഃ
മദ്രരാജാവ് വൃക്ഷം കൊണ്ട് അടിച്ച് നദിയെ ഉണക്കിയിരിക്കുന്നു.
പൂര്വാ ദിങ്നിര്ജിതാ യേന യേന പൂര്വം ബകോ ഹതഃ
കിഴക്കൻ ദിശ ജയിച്ചതും, പൂർവ്വത്തിൽ ബകാസുരനെ കൊല്ലുന്നതും അവൻ തന്നെയാണ്.
കാലേകാലേ ച രക്ഷാമി ത്വാമേവാഹം സദാനുഗഃ
എല്ലാ സമയത്തും ഞാൻ മാത്രം നിന്നെ സംരക്ഷിക്കുന്നു, എപ്പോഴും കൂടെയുണ്ട്.
അഥ ക്ഷുധാബലം ജ്ഞാത്വാ മാമൌദരികസത്തമമ്
അപ്പോൾ, എന്റെ വിശപ്പിന്റെ ശക്തി മനസ്സിലാക്കി, ഞാൻ ഉത്തമനായിരിക്കുന്നു.
തതഃ സുസംയതോ ഭൂത്വാ പ്രണവം സമുദീരയന്
അതിനുശേഷം, ആത്മസംയമനം പുലർത്തി, അവൻ പ്രണവം ഉച്ചരിച്ചു.
പ്രേതാഃ പിശാചാ രക്ഷാംസി വൃഥാലാപരതം നരമ്
ഭൂതങ്ങൾ, പിശാചുകൾ, റാക്ഷസുകൾ, നിരന്തരം ആ മനുഷ്യനെ ഉപദ്രവിക്കുന്നു.
വൃഥാലാപീ യദശ്നാതി യത്കരോതി ശുഭം ക്വചിത് 1.2.65.
വൃഥാലാപം പറയുമ്പോൾ, ആ മനുഷ്യൻ എപ്പോഴെങ്കിലും ഭക്ഷണം കഴിക്കുകയും, നല്ല കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
നായം തസ്യാസ്തി വൈ ലോകഃ കുത ഏവ പരോ ഭവേത്
അവനു ഈ ലോകം ഇല്ല; പിന്നെ മറ്റൊരു ലോകം എങ്ങനെയുണ്ടാകും?
ഏവം സംസ്മാരിതോഽപി ത്വം യദി ഭൂയഃ പ്രവര്തസേ
ഇങ്ങനെ ഓർമ്മിപ്പിച്ചാലും, നീ വീണ്ടും തുടരുമെങ്കിൽ,
പടീമിവ പ്രവിതതാം വിഹസ്യാഹ യുധിഷ്ഠിരഃ
യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ചിരിച്ച്, പടം വിരിച്ചിരിക്കുന്നതുപോലെ സംസാരിച്ചു.
നൂനം ത്വമല്പവിജ്ഞാനോ വേദാധീതാസ്ത്വയാ വൃഥാ
നിശ്ചയം, നിന്റെ ബുദ്ധി വളരെ കുറവാണ്; നീ വേദങ്ങൾ പഠിച്ചതെല്ലാം വെറുതെയായി.
സ്ത്രീപക്ഷ ഇതി മത്വാ താമവജാനാസി ഭോഃ കഥമ്
അവൾ സ്ത്രീപക്ഷം ആണെന്ന് കരുതി, നീ അവളെ എങ്ങനെ അവഹേളിക്കുന്നു?
യദി ന സ്യാന്മഹാമായാ ബ്രഹ്മവിഷ്ണുശിവാര്ചിതാ
ബ്രഹ്മാവും വിഷ്ണുവും ശിവനും ആരാധിക്കുന്ന മഹാമായ ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ—
ഈശ്വരഃ പരമാത്മാ താം ത്യക്തും ശക്തഃ കഥം ന ഹി
പരമാത്മാവായ ഈശ്വരൻ അവളെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ലേ എന്ന് ചോദിക്കാമോ?
വാസുദേവോഽപി നിത്യം താം സ്തൌതി ശക്തിം പരാത്പരാമ്
വാസുദേവനും എപ്പോഴും ആ പരമശക്തിയെ സ്തുതിക്കുന്നു.
നൈവം ഭൂയഃ പ്രവക്തവ്യം മൌര്ഖ്യാത്പ്രതി മഹേശ്വരീമ്
മഹേശ്വരിയെ കുറിച്ച് അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നുള്ള ഇത്തരത്തിലുള്ള വാക്കുകൾ ഇനി പറയരുത്.
ഇദമേവൌഷധം തത്ര തൈഃ സാര്ധം ജല്പനം ന ഹി ।। 1.2.65.
ഇതെല്ലാം ശരിയാക്കാൻ ഇതാണ് മരുന്ന്; അവരോടൊപ്പം ഇനി വാദം വേണ്ട.
മുണ്ഡേ മുണ്ഡേ മതിര്ഭിന്നാ സത്യമേതന്നൃപ സ്ഫുടമ്
ഓരോ തലയിൽ ഓരോ മനസ്സാണ്—ഇത് തീർച്ചയായും സത്യമാണു രാജാവേ.
നാഗായുതസമപ്രാണോ വായുപുത്രോ വൃകോദരഃ
വായുവിന്റെ പുത്രനായ വൃകോദരന്റെ ജീവശക്തി ആയിരം പാമ്പുകൾക്കു തുല്യമാണ്.
ഇത്യുക്ത്വാ വചനം ഭീമോ ഹ്യനുവവ്രാജ തം നൃപമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഭീമൻ ആ രാജാവിനെ പിന്തുടർന്നു.
തതഃ ക്ഷണേന വികലസ്ത്വിതശ്ചേതശ്ച പ്രസ്ഖലത്
അപ്പോൾ, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് നീ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലായി, മനസ്സ് തളർന്നു.
ധര്മരാജ മഹാബുദ്ധേ പശ്യ മാം നൃപസത്തമ
ധർമ്മരാജാവേ, മഹാബുദ്ധിമാനേ, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, എന്നെ നോക്കൂ.