സാഗരസ്യ തതസ്തീരേ ബര്ബരീകം ഗതം തദാ
അപ്പോൾ ബർബരീകൻ സമുദ്രത്തിൻറെ തീരത്തേക്ക് പോയി.
ഭോഭോ രാക്ഷസശാര്ദൂല ബര്ബരീക മഹാബല
“ഹോ! രാക്ഷസന്മാരിൽ ശൂരനായ ബർബരീക, മഹാശക്തിയുള്ളവനേ,
അയം ഹി തീര്ഥയാത്രായാം വിചരന്ഭ്രാതൃഭിര്യുതഃ
ഇവൻ തീർത്ഥയാത്രയിൽ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം യാത്ര ചെയ്യുകയാണ്.
സമ്മാനം സര്വഥാ തസ്മാദര്ഹഃ കൌരവനംദനഃ
അതുകൊണ്ട്, കുരുവംശത്തിന് അഭിമാനമായ ഇദ്ദേഹം എപ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്.
ന്യപതത്പാദയോര്ഹാ ധിക്കഷ്ടം കഷ്ടം ച പ്രാഹ സഃ
അവൻ അവന്റെ കാൽക്കൽ വീണു, 'അയ്യോ! എത്ര ദുർഭാഗ്യമാണ്, എത്ര ദുർഭാഗ്യമാണ്!' എന്ന് പറഞ്ഞു.
ക്ഷമ്യതാം ക്ഷമ്യതാം ചേതി പുനഃ പുനരവോചത
അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും 'ക്ഷമിക്കണം, ക്ഷമിക്കണം' എന്ന് ആവർത്തിച്ചു.
തം തഥാ പരിശോചംതം മുഹ്യമാനം മുഹുര്മുഹുഃ
അവനെ ഇങ്ങനെ ദുഃഖിച്ച് വീണ്ടും വീണ്ടും ബോധംകെട്ടുപോകുന്നത് കണ്ടു.
വയം ത്വാം നൈവ ജാനീമസ്ത്വം ചാസ്മാഞ്ജന്മകാലതഃ
“ഞങ്ങൾ നിന്നെ അറിയുന്നില്ല, നീയും ജന്മകാലം മുതൽ ഞങ്ങളെ അറിയുന്നില്ല.
പരം നോ വിസ്മൃതം സര്വം നാനാദുഃഖൈഃ പ്രമുഹ്യതാമ് 1.2.64.
മറ്റെല്ലാം ഞങ്ങൾ മറന്നുപോയി, പലവിധ ദു:ഖങ്ങളിൽ ഞങ്ങൾ ബോധംകെട്ടുപോയിരിക്കുന്നു.
തദസ്മാകമിദം ദുഃഖം സര്വകാലവിധാനതഃ
ഈ ദു:ഖം എല്ലാം കാലത്തിന്റെ നിയമപ്രകാരം ഞങ്ങളിലുണ്ടായതാണ്.
യതഃ സര്വഃ ക്ഷത്രിയസ്യ ദംഡ്യോ വിപഥിസംസ്ഥി തഃ
എല്ലാ ക്ഷത്രിയർക്കും തെറ്റായ വഴിയിൽ നിൽക്കുന്നവരെ ശിക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്.
പിതൃമാതൃസുഹൃദ്ഭ്രാതൃപുത്രാദീനാം കിമുച്യതേ
അപ്പൻ, അമ്മ, സുഹൃത്ത്, സഹോദരൻ, മകൻ തുടങ്ങിയവരെക്കുറിച്ച് എന്തു പറയാൻ?
യസ്യ ത്വീദൃശകഃ പൌത്രോ ധര്മജ്ഞോ ധര്മപാലകഃ
ഇങ്ങനെ ധർമ്മം അറിയുകയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഒരു മുമ്മക്കൻ ഉള്ളവനാണെങ്കിൽ,
തസ്മാച്ഛോകം വിഹായേമം സ്വസ്ഥോ ഭവി തുമര്ഹസി
അതിനാൽ ഈ ദു:ഖം വിട്ടുമാറി മനസ്സു ശാന്തനാക്കണം.
ബര്ബരീക ഉവാച പാപം മാം താതതാത ത്വം ബ്രഹ്മഘ്നാദപി കുത്സിതമ്
ബർബരീകൻ പറഞ്ഞു: അച്ഛാ, നീ എന്നെ ബ്രാഹ്മണഹത്യയേക്കാൾ വലിയ ഒരു പാപത്തിൽ ആക്കി.
സര്വേഷാമേവ പാപാനാം നിഷ്കൃതിഃ പ്രോച്യതേ ബുധൈഃ
എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും പരിഹാരമുണ്ടെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
തദ്യേന ദേഹേന മയാ താതതാതോഽഭിപീഡിതഃ
ഈ ശരീരത്തിലൂടെ തന്നെയാണ് ഞാൻ അച്ഛനേ, നിന്നെ വളരെ വേദനിപ്പിച്ചത്.
മൈവം ഭവേയമന്യേഷു അപി ജന്മസു പാതകീ
മറ്റു ജന്മങ്ങളിലും ഞാൻ പാപി ആവരുതേ എന്നു ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യതോംഽശേന വിലുപ്യേത പ്രായശ്ചിത്താന്നിവാരകഃ 1.2.64.
പലപ്പോഴും, പരിഹാരത്തിന് തടസ്സം കുറയാം.
സമുദ്രോഽപി ചകംപേ ച കഥമേനം നിഹന്മ്യഹമ്
സമുദ്രം പോലും വിറച്ചു; എങ്കിൽ ഞാൻ എങ്ങനെ അവനെ കൊല്ലും?
സമാലിംഗ്യ ച സംസ്ഥാപ്യ രുദ്രേണ സഹിതാ ജഗുഃ
അവരെ അണചേർത്ത് പിടിച്ചു, രുദ്രനോടൊപ്പം അവർ പാടിത്തുടങ്ങി.
ശാസ്ത്രേഷൂക്തമിദം വാക്യം നാന്യഥാ കര്തുമര്ഹസി
ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നതാണിത്; നീ ഇതിന് വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കരുത്.
പുത്രപുത്രേതി ഭാഷംതമനു ത്വാ മരണോന്മുഖമ്
നീ മരണമാസന്നനായി 'മകനേ, മകനേ' എന്ന് വിളിച്ചപ്പോൾ,
തതസ്ത്യക്ഷ്യതി ഭീമോഽപി പാതകം തന്മഹത്തവ
അപ്പോൾ ഭീമനും നിന്റെ വലിയ പാപം ഉപേക്ഷിക്കും.
അഥ ചേത്ത്യക്തുകാമസ്ത്വം തത്രാപി വചനം ശൃണു
നീ അതു ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഈ ഉപദേശം കൂടി കേൾക്കു.
ദേഹപാതസ്തവ പ്രോക്തസ്തം പ്രതീക്ഷ യദീച്ഛ സി
നിന്റെ മരണത്തെ കുറിച്ച് മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; ആഗ്രഹമുണ്ടെങ്കിൽ അതു കാത്തിരിക്കുക.
തസ്മാത്പ്രതീക്ഷ തം കാലമസ്മാകം പ്രാര്ഥിതേന ച
അതുകൊണ്ട്, ഞങ്ങൾ അപേക്ഷിച്ചതുപോലെ ആ സമയത്തെ കാത്തിരിക്കുക.
രുദ്രം ദേവീശ്ച ചാമുംഡാം സോപാലംഭം വചോഽബ്രവീത്
രുദ്രനും ദേവിയും ചാമുണ്ഡയും, അലോചനയോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
പാംഡവാ ഭൂമിലാഭാര്ഥേ തത്തേ കസ്മാദുപേക്ഷിതമ് 1.2.64.
പാണ്ഡവർ ഭൂമി നേടേണ്ടതിന്റെ പേരിൽ, നീ ഇതിനെന്തിന് അവഗണിച്ചു?
യസ്മാച്ച ചംഡികാകൃത്യേ കൃതോഽനേന മഹാരണഃ
ചണ്ഡികയുടെ പ്രവർത്തനത്താൽ, അവൻ ഈ മഹാസമരം നടത്തി.