നാഥഃ ശ്മശാനസ്യാവന്ത്യാ വിഘ്നകൃന്നിഹതോഽഭവത്
അവന്തിയുടെ ശ്മശാനത്തിലെ നാഥനും തടസ്സം സൃഷ്ടിച്ചവനും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
തതസ്തൃതീയയാമേ ച പ്രതീച്യാ ദിശ ആയയൌ
അതിനുശേഷം മൂന്നാം യാമത്തിൽ, പടിഞ്ഞാറ് ദിശയിൽ നിന്ന് അവൻ വന്നു.
ദുഹദ്രുഹാഖ്യാശ്വതരീ മേഘഭ്രഷ്ടാ തഡിദ്യഥാ
ദുഹദ്രുഹ എന്ന പേരിലുള്ള കുതിരക്കഴുത, മേഘത്തിൽ നിന്ന് വീണ മിന്നലുപോലെ, പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഉപസൃത്യ ജവാദ്ഭൈമീ രുരോഹ പ്രഹസന്നിവ
വേഗത്തിൽ അടുത്ത് എത്തിയ ഭൂമിയിൽ ജനിച്ചവൻ, പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അതിന്മേൽ കയറി.
സ്ഥാപയാമാസ തത്രൈവ തസ്ഥൌ സാ ചാതിപീഡിതാ
അവൻ അവളെ അവിടെ തന്നെ നിർത്തി; അവൾ അത്യന്തം വേദനയോടെ അവിടെ നിന്നു.
ജഗത്യാമാശു ചിക്ഷേപ ബര്ബരീകം തഥേച്ഛകമ് 1.2.63.
അവൻ ബർബരീകനെ തന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം വേഗത്തിൽ ഭൂമിയിൽ എറിഞ്ഞു.
പാദൌ ച വീരഃ സംഗൃഹ്യ ചിക്ഷേപ ഭുവി ലീലയാ
ആ വീരൻ അവരുടെ കാലുകൾ പിടിച്ച് ലളിതമായി നിലത്തേക്ക് എറിഞ്ഞു.
മുഷ്ടിനാ പാതയിത്വൈവ ദംതാന്കംഠമപീഡയത്
കൈയാൽ അടിച്ച് അവരുടേത് പല്ലുകളും കഴുത്തും തകർത്തു.
ഏവം സീകോത്തരസ്ഥാനേ സ്മശാനൈകപദോ ദ്ഭവാ
ഇങ്ങനെ അതിരിന് അപ്പുറമുള്ള ശ്മശാനത്തിൽ ഒറ്റയ്ക്ക് അവൻ നിലകൊണ്ടു.
ഹത്വാ താം ചാപി ചിക്ഷേപ പ്രതീച്യാമേവ ലീലയാ
അവരെ കൊല്ലുകയും വീണ്ടും ലളിതമായി പടിഞ്ഞാറോട്ട് എറിഞ്ഞു.
തതസ്തഥൈവ സംതസ്ഥൌ ബര്ബരീകോഽഭിരക്ഷണേ
അതിനുശേഷം അതേപോലെ ബർബരീകൻ കാവലായി ഉറപ്പോടെ നിന്നു.
മുംഡീ നഗ്നോ മയൂരാണാം പിച്ഛധാരീ മഹാവ്രതഃ
തല മുണ്ഡം, നഗ്നൻ, മയിൽപ്പീലി ധരിച്ച് മഹാവ്രതം പാലിക്കുന്നവൻ.
അഹിംസാ പരമോ ധര്മസ്തദഗ്നിര്ജ്വാല്യതേ കുതഃ
അഹിംസയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ധർമ്മം; പിന്നെ ഈ അഗ്നി എന്തിനാണ് കൊളുത്തുന്നത്?
ശ്രുത്വേദം വചനം തസ്യ ബര്ബരീകോഽബ്രവീത്സ്മയന്
അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടു ബർബരീകൻ പുഞ്ചിരിച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു.
അനൃതം ഭാഷസേ പാപ ശിക്ഷായോഗ്യോഽസി ദുര്മതേ
നീ അസത്യം പറയുന്നു, പാപി; ദുഷ്ടനേ, നിന്നെ ശിക്ഷിക്കാൻ യോഗ്യനാണ്.
ദന്താന്മുഷ്ടിപ്രഹാരൈശ്ച സമാഹത്യാഭ്യപാതയത് 1.2.63.
കൈയാൽ അടിച്ച് അവരുടേത് പല്ലുകൾ തകർത്തു നിലത്തേക്ക് വീഴ്ത്തി.
സ ക്ഷണാച്ചേതനാം പ്രാപ്യ ഘോരദൈത്യവപുര്ധരഃ
അൽപ്പസമയത്തിൽ ബോധം പ്രാപിച്ച് ഭയങ്കരമായ ദാനവരൂപം ധരിച്ചു.
ബഹുപ്രഭേതി നഗരീ ഷഷ്ടിയോജനമായതാ
ബഹുപ്രഭ എന്ന പേരുള്ള നഗരമാണ്, അറുപത് യോജന ദൈർഘ്യമുള്ളത്.
ബര്ബരീകം തതോ ദൃഷ്ട്വാ നാദോഽഭൂച്ച പലാശിനാമ്
ബർബരീകനെ കണ്ടപ്പോൾ പലാശവൃക്ഷങ്ങളിൽ നിന്നു ഒരു ഉച്ചത്തിൽ വിളി ഉയർന്നു.
തച്ഛ്രുത്വാ ദൈത്യവീരാണാം കോടയോ നവ ഭീഷണാഃ
അത് കേട്ട് ഭയങ്കരമായ ദാനവവീരന്മാരുടെ ഒമ്പതു കോടി പേർ കൂടി.
ദൃഷ്ട്വാ താന്കോടിശോ ദൈത്യാന്ക്രുദ്ധോ ഭീമാത്മജാത്മജഃ
അവിടെ ആ കോടിക്കണക്കിന് ദാനവരെ കണ്ടപ്പോൾ ഭീമപുത്രന്റെ മകൻ കോപിച്ചു.
പാദഘാതൈസ്തതഃ കാംശ്ചിദ്ഭുജാഘാതൈസ്തഥാപരാന്
അവരിൽ ചിലരെ കാലുകൊണ്ടും മറ്റുള്ളവരെ കൈകൊണ്ടും അടിച്ചു വീഴ്ത്തി.
യഥാ നലവനം ക്ര്രുദ്ധഃ കുര്യാദ്ഭൂമിസമം കരീ
കോപിച്ച കാള ഒരു നാളികേരക്കാടിനെ നിലംപൊത്തുന്നതുപോലെ.
തതോ നാഗാഃ സമാഗമ്യ വാസുകിപ്രമുഖാസ്തദാ
അതിനുശേഷം വാസുകിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി സർപ്പങ്ങൾ ഒത്തുചേർന്നു.
നാഗാനാം പരമം കൃത്യം കൃതം തേ ഭൈമിനംദന
ഭീമപുത്രാ, നാഗന്മാരുടെ പ്രധാന കര്ത്തവ്യം നീ പൂര്ത്തിയാക്കി.
അനേന ഹി വയം വീര സാനുഗേന ദുരാത്മനാ 1.2.63.
വീരാ, ഇതിലൂടെ ഞാനും ഞങ്ങളുടെ അനുയായികളും ആ ദുഷ്ടനില് നിന്ന് മോചിതരായി.
വരം വൃണീഷ്വ ത്വം തസ്മാന്നാഗേഭ്യോഽഭിമതം പരമ്
അതുകൊണ്ട്, നാഗന്മാരില് നിന്നു നിന്നെ ഏറ്റവും ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു വരം തെരഞ്ഞെടുക്കൂ.
സര്വവിഘ്നവിനിര്മുക്തോ വിജയഃ സിദ്ധിമാപ്നുയാത്
എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും മാറി, വിജയംയും സിദ്ധിയും നിന്നെ ലഭിക്കട്ടെ.
തതസ്തഥേതി തം പ്രോചുഃ പ്രഹൃഷ്ടാ വായുഭോജനാഃ
അതിനുശേഷം, വായുപോഷിതരായവര് സന്തോഷത്തോടെ അവനോട് 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു.
വിവരസ്യ ച മധ്യേന സമാഗച്ഛന്മഹാപ്രഭമ്
അവര് ഗുഹയുടെ നടുവിലൂടെ കടന്ന് അത്യുദാത്തമായ പ്രകാശമുള്ളവനോടു സമീപിച്ചു.