തത്ര തീര്ഥാനി സര്വാണി സമായാതാനി വീക്ഷ്യ സഃ
അവിടെ, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ഒന്നിച്ച് വന്നിരിക്കുന്നതിനെ കണ്ടു.
പ്രണമ്യ സര്വതീര്ഥേഭ്യഃ പ്രബദ്ധകരസംപുടഃ 1.2.58.
അവൻ കൈകൂപ്പി, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളെയും വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചു.
അദ്യ നഃ സദ്മ സകലം യുഷ്മാഭിരതിപാവിതമ്
ഇന്ന്, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും വന്നതുകൊണ്ട് ഞങ്ങളുടെ വീട് മുഴുവൻ അത്യന്തം വിശുദ്ധമായിരിക്കുന്നു.
തീര്ഥാനാം ദര്ശനം ശ്രേയഃ സ്പര്ശനം സ്നാനമേവ ച
തീർത്ഥങ്ങൾ കാണുന്നതും, അവയെ സ്പർശിക്കുന്നതും, അവയിൽ കുളിക്കുന്നതും വലിയ ഭാഗ്യമാണ്.
മഹാപാപാന്വിതാ രൌദ്രാസ്ത്വപി യേ സ്യുഃ സുനിഷ്ഠുരാഃ
വലിയ പാപങ്ങളിൽ കുടുങ്ങിയവരും, അത്യന്തം ക്രൂരരായവരും പോലും—
ഏവമുക്ത്വാ പുലസ്ത്യം സ പുത്രമഭ്യാദിദേശ ഹ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, അവൻ തന്റെ മകൻ പുലസ്ത്യനോട് ഉപദേശം നൽകി.
അസംഖ്യാനീഹ തീര്ഥാനി ദൃശ്യംതേ പദ്മസംഭവ
ഇവിടെ അനവധി തിര്ഥങ്ങൾ കാണാം, കമലജനനായ ബ്രഹ്മാവേ.
ധര്മപ്രവചനേ ശ്ലോകോ യത ഏഷ പ്രഗീയതേ
ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശത്തിൽ ഇതിനാൽ ഒരു ശ്ലോകം ഉച്ചരിക്കപ്പെടുന്നു.
ഭവേയുര്യദ്യസംഖ്യാതാ അര്ഘയോഗ്യാഃ സമര്ചനേ
അനവധി പേർ അർപ്പണത്തിനും പൂജയ്ക്കും യോഗ്യരാണെങ്കിൽ,
ഏവം കുരുഷ്വൈകമര്ഘമാനയ ത്വം സുശീഘ്രതഃ
അതിനാൽ നീ വേഗത്തിൽ ഒരു അർപ്പണം മാത്രം കൊണ്ടുവരിക.
തം ച ബ്രഹ്മാ കരേ ഗൃഹ്യ തീര്ഥാന്യാഹേതി ഭാരതീമ്
അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് അതു കൈയിൽ എടുക്കുകയും ഭാരതിയെ തിര്ഥങ്ങളെക്കുറിച്ച് പറയുകയും ചെയ്തു.
സര്വൈര്ഭവദ്ഭിഃ സംഹത്യ മുഖ്യസ്ത്വേകഃ പ്രകീര്ത്യതാമ് 1.2.58.
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ചേർന്ന് അതിൽ പ്രധാനമായ ഒരാളെ പ്രഖ്യാപിക്കണം.
അസ്മാദ്ധേതോശ്ച സംപ്രാപ്താ ജ്ഞാത്വാ ദേഹി ത്വമേവ തത്
ഈ കാരണത്താൽ, ഇവിടെ എത്തി മനസ്സിലാക്കി, നീയേത് അതു നൽകണം.
സര്വേ ചാപാരമാഹാത്മ്യം സ്വയം മേ വക്തുമര്ഹഥ
നിങ്ങൾ എല്ലാവർക്കും നിങ്ങളുടെ പരമ മഹത്വം എന്നോട് തന്നെ പറയാൻ അർഹതയുണ്ട്.
യത്ര ഗംഗാ ഗയാ കാശീ പുഷ്കരം നൈമിഷം തഥാ
എവിടെ ഗംഗയും ഗയയും കാശിയും പുഷ്കരവും അതുപോലെ നൈമിഷവും ഉണ്ട്,
പ്രഭാസാദ്യാനി ശതശോ യത്ര നസ്തത്ര കാ മതിഃ
പ്രഭാസാദി നൂറുകണക്കിന് തിര്ഥങ്ങൾ അവിടെ ഉണ്ടെങ്കിൽ, ഞങ്ങളുടെ മനസ്സ് എവിടെയാണ്?
ചിരേണേദം തതഃ പ്രാഹ മഹീസാഗരസംഗമഃ
നേരം കഴിഞ്ഞ് ഭൂമിയും സമുദ്രവും തമ്മിലുള്ള സംഗമം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
മമൈനമര്ഘം ത്വം യച്ഛ ചതുരാനന ശീഘ്രതഃ
നിന്റെ മുന്നിൽ എന്റെ ഈ അർപ്പണം വേഗത്തിൽ സ്വീകരിക്കണം, നാലുമുഖനായവനേ.
യതശ്ചേന്ദ്രദ്യുമ്നരാജ്ഞാ താപ്യമാനാ വസുംധരാ
ഇന്ദ്രദ്യുമ്നൻ എന്ന രാജാവിന്റെ പീഡനത്തിൽ ഭൂമി കഷ്ടപ്പെട്ടു.
സാ ച സര്വാണി തീര്ഥാനി സംയുക്താനി മയാ സഹ
അവളും എല്ലാ തിര്ഥങ്ങളും ചേർന്ന് എന്നോടൊപ്പം ഒന്നായി.
ഗുഹേന ച മഹാലിംഗം കുമാരേശ്വരമീശ്വരമ്
ഗുഹൻ മഹാലിംഗം ആയ കുമാരേശ്വരനെ സ്ഥാപിച്ചു,
നാരദേനാപി മത്തീരേ സ്ഥാനം സംസ്ഥാപ്യ ശോഭനമ് 1.2.58.
നാരദനും എന്റെ തീരത്ത് മനോഹരമായ ഒരു സ്ഥലം സ്ഥാപിച്ചു.
ഏവം ത്രിഭിര്ഹേതുവരൈര്മമേവാര്ഘഃ പ്രദീയതാമ്
ഇങ്ങനെ ഈ മൂന്നു പ്രധാന കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടു എന്റെ അർപ്പണം നൽകണം.
ഇത്യുക്തേ വചനേ പാര്ഥ തീര്ഥരാജേന ഭാരത
ഭാരതാ, തിര്ഥരാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ,
തതോ ബ്രഹ്മസുതോ ജ്യേഷ്ഠഃ ശ്വേതമാല്യാനുലേപനഃ
അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവിന്റെ മൂത്തമകനായവൻ വെള്ളപൂക്കളും സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങളും ധരിച്ച് അണിഞ്ഞിരുന്നു.
അഹോ കഷ്ടമിദം കൂക്തം തീര്ഥരാജേന മോഹതഃ
അയ്യോ, തീർത്ഥങ്ങളുടെ രാജാവ് മോഹത്തിൽ പറഞ്ഞ ഈ കടുത്ത വാക്ക് എത്ര ദുർഭാഗ്യകരമാണ്!
സ്വീയാന്ഗുണാന്സ്വയം യോ ഹി സമ്പത്സു പ്രക്ഷിപന്പരാന്
സ്വന്തം ഗുണങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, സമൃദ്ധിയിലായിരിക്കുമ്പോഴും മറ്റുള്ളവരുടെ ഗുണങ്ങൾ മാത്രം പുകഴ്ത്തുന്നവൻ,
തസ്മാദസ്മാദഹംകാരാത്സത്സ്വപ്യേഷു ഗുണേഷു ച
അതിനാൽ, ഇങ്ങനെയുള്ള അഹങ്കാരത്തിൽ, സത്യമായ ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ടെങ്കിലും,
സ്തംഭതീര്ഥമിതി ഖ്യാതം സ്തമ്ഭോ ഗര്വഃ കൃതോ യതഃ
ഇവിടെ അഹങ്കാരം പ്രകടമായതുകൊണ്ട്, ഈ തീർത്ഥം 'സ്തംഭതീർത്ഥം' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
ഇത്യുക്തേ ധര്മദേവേന ഹാഹേതി രവ ഉത്ഥിതഃ
ധർമ്മദേവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, എല്ലാവരും 'അയ്യോ!' എന്നു വിളിച്ചു.