പുഷ്കരാദധികം തീര്ഥം ബ്രഹ്മേശംനാമ ഫാല്ഗുന
ഫാൽഗുണ മാസത്തിൽ ബ്രഹ്മേശ്വരം എന്ന തീർത്ഥം പുഷ്കരത്തേക്കാൾ ഉന്നതമാണ്.
ദാനം ചൈവ യഥാശക്ത്യാ കാര്തിക്യാം ച വിശേഷതഃ
വിശേഷിച്ച് കാർത്തികയിൽ, അവന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച് അവിടെ ദാനം ചെയ്യണം.
പിതരസ്തസ്യ തുഷ്യംതി യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ്
അവിടെ പിതാക്കന്മാർ സൃഷ്ടി സംഹാരമുണ്ടാകുന്നതുവരെ സംതൃപ്തരാകും.
ഗംഗാദിപുണ്യതീര്ഥേഷു യത്ഫലം പ്രാപ്യതേ നരൈഃ 1.2.56.
ഗംഗാദി പുണ്യനദികളിൽ മനുഷ്യർക്ക് ലഭിക്കുന്ന ഫലം ഇവിടെയും ലഭിക്കും.
മോക്ഷലിംഗസ്യ മാഹാത്മ്യം ശൃണു പാര്ഥ മഹാദ്ഭുതമ്
പാർഥാ, മോക്ഷലിംഗത്തിന്റെ അത്ഭുതകരമായ മഹത്വം കേൾക്കു.
സ്ഥാപിതം പ്രവരം ലിംഗം നാമ്നാ മോക്ഷേശ്വരം ഹരമ്
മോക്ഷേശ്വരം എന്ന ഹരന്റെ ഉത്തമമായ ലിംഗം ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പ്രസാദ്യ ലോകകര്താരം ബ്രഹ്മാണം പരമേഷ്ഠിനമ്
ലോകങ്ങളുടെ സ്രഷ്ടാവായ പരമേശ്വരനായ ബ്രഹ്മാവിനെ പ്രസാദിപ്പിച്ചു,
കൂപേഽസ്മിന്മോക്ഷനാഥസ്യ ലോകാനാം പ്രേതമുക്തയേ
ഈ മോക്ഷനാഥന്റെ കിണറ്റിൽ, ലോകങ്ങളുടെ പ്രേതശാന്തിക്കായി,
കൂപേ സ്നാത്വാ നരസ്തസ്യാം തിലപിണ്ഡം സമാചരേത്
ഈ കിണറ്റിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് അവിടെ തിലംകൊണ്ട് പിണ്ഡം അർപ്പിക്കണം.
കുലേ ന ജായതേ തസ്യ പ്രേതഃ പാര്ഥ ന സംശയഃ
പാർഥാ, അവന്റെ വംശത്തിൽ ഇനി പ്രേതാത്മാവുകൾ ജനിക്കില്ലെന്നതിൽ സംശയമില്ല.
ജയാദിത്യകൂപവരേ നരഃ സ്നാത്വാ പ്രയത്നതഃ
ജയാദിത്യയുടെ ഉത്തമമായ കിണറ്റിൽ ഭക്തിയോടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ,
ഇദം മയാ പാര്ഥ തവ പ്രണീതം ഗുപ്തസ്യ ക്ഷേത്രസ്യ സമാസയോഗാത്
പാർഥാ, ഈ രഹസ്യസ്ഥലത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ചുരുക്കമായി നിന്നോട് വിവരിച്ചു.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പ്രഥമേ മാഹേശ്വരഖംഡേ കൌമാരികാഖംഡേ ബ്രഹ്മേശ്വരമോക്ഷേശ്വര ഗര്ഭശ്വരമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമ ഷട്പംചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ എൺപതിനായിരത്തി ഒന്നായിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ ആദ്യമായ മഹേശ്വരഖണ്ഡത്തിലെ കൗമാരികാഖണ്ഡത്തിൽ ബ്രഹ്മേശ്വര-മോക്ഷേശ്വര-ഗർഭേശ്വര മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന അമ്പത്താറാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.
മഹീനഗരകേ പുണ്യേ സ്ഥാപയാമാസ ശംകരമ്
പുണ്യമായ മഹാനഗരത്തിൽ ശംകരനെ സ്ഥാപിച്ചു.
ലോകാനാം ച ഹിതാര്ഥായ കേദാരം ലിംഗമുത്തമമ്
ലോകങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി അവിടെ കേദാരം എന്ന ഉത്തമമായ ലിംഗം സ്ഥാപിച്ചു.
അത്രികുണ്ഡേ നരഃ സ്നാത്വാ ശ്രാദ്ധം കൃത്വാ യഥാവിധി
അത്രി കുണ്ടങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് വിധിപ്രകാരം ശ്രാദ്ധം ചെയ്താൽ,
മാതുഃ സ്തന്യം പുനര്നൈവ സ പിബേന്മുക്തിഭാഗ്ഭവേത്
അവൻ ഇനി അമ്മയുടെ പാൽ കുടിക്കുകയില്ല; മോക്ഷം നേടും.
സ്വയം ദത്ത്വാ സ്വയം തസ്ഥൌ മഹീനഗരകേ ശുഭേ
സ്വയം ദാനം നൽകി, സ്വയം ആ പുണ്യനഗരത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.
ജയാദിത്യം നമസ്കൃത്യ രുദ്രലോകമവാപ്നുയാത്
ജയാദിത്യനെ വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചാൽ, രുദ്രന്റെ ലോകം ലഭിക്കും.
ന തേഷാം വംശനാശോഽസ്തി ജയാദിത്യപ്രസാദതഃ
ജയാദിത്യന്റെ കൃപയാൽ അവരുടെ വംശത്തിന് ഒരിക്കലും നാശം ഉണ്ടാകില്ല.
ആഖ്യാനം സകലം ശ്രുത്വാ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ഈ കഥ മുഴുവനും ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടാൽ, എല്ലാവിധ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പ്രഥമേ മാഹേശ്വരഖണ്ഡേ കൌമാരികാഖംഡേ നീലകംഠമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമ സപ്തപഞ്ചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ എൺപത്തൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സംഹിതയുടെ ആദ്യമായ മഹേശ്വരഖണ്ഡത്തിലെ കൗമാരികാഖണ്ഡത്തിൽ വരുന്ന നീലകണ്ഠന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന അമ്പത്തിയേഴാമത്തെ അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
യസ്യ പ്രഭാവഃ സുമഹാന്നൈവ കസ്യാപി സംസ്തുതഃ
ആളുടെ ശക്തി അത്യന്തം വലുതാണ്, ആരും അതിനെ ശരിക്കും പുകഴ്ത്തിയിട്ടില്ല.
ശൃണു പാംഡവ ശാപേന ഗുപ്തമാസീദിദം യഥാ
പാണ്ഡവാ, ഒരു ശാപം മൂലം ഇത് എങ്ങനെ മറഞ്ഞു പോയി എന്ന് നീ കേൾക്കു.
പുരാ നിമിത്തേ കസ്മിംശ്ചിത്സര്വതീര്ഥാധിദൈവതാഃ
പണ്ടൊരു സമയത്ത്, ഒരു ലക്ഷണത്തിൽ, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളുടെ പ്രധാന ദേവതകളും—
പുഷ്കരസ്യ പ്രഭാസസ്യ നിമിഷസ്യാര്ബുദസ്യ ച
പുഷ്കരം, പ്രഭാസം, നിമിഷം, അർബുദം—
വസ്ത്രാപഥസ്യ ശ്വേതസ്യ ഫല്ഗുതീര്ഥം സ്യ ചാപി യാഃ
വസ്ത്രാപഥം, ശ്വേതം, ഫൽഗു തീർത്ഥം എന്നിവയുടെ ദേവതകളും—
സിംധുസാഗരയോഗസ്യ മഹീസാഗരകസ്യ ച
സിന്ധു-സമുദ്രസംഗമം, മഹീസാഗരം എന്നിവയുടെ ദേവതകളും—
ഗംഗാരേവാമുഖീനാം തു നദീനാമധിദേവതാഃ
ഗംഗയും രേവയും ഉൾപ്പെടെയുള്ള നദികളുടെ ദേവതകളും—
തേ സര്വേ സംഘശോ ഭൂത്വാ ശ്രൈഷ്ഠ്യ ജ്ഞാനായ ചാത്മനഃ
അവരൊക്കെയും കൂട്ടമായി ഒന്നിച്ച് ചേരുകയും, തങ്ങളുടേതായ ശ്രേഷ്ഠത അറിയാൻ ശ്രമിക്കുകയും ചെയ്തു.