ന്യായേനാഗതയാ വൃത്ത്യാ ഭിക്ഷയാ വാര്തയാപി ച
ന്യായമായ ജീവിതം, ഉപജീവനം, ഭിക്ഷ എന്നിവയിലൂടെ ശുദ്ധി നേടാം.
ചാംദ്രായണാദീനി പുനസ്തപാംസി വിഹിതാനി ച
ചാന്ദ്രായണാദി തപസ്സുകളും മറ്റു വ്രതങ്ങളും നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു.
സ്വാധ്യായസ്തു ജപഃ പ്രോക്തഃ പ്രണവാഭ്യസനാദികഃ
സ്വാധ്യായം എന്നത് ജപമാണ് — പ്രണവം തുടങ്ങിയവയുടെ അഭ്യാസം ഉൾപ്പെടെ.
ഏവം സംസാധ്യ നിയമാന്സംയമാംശ്ച വിചക്ഷണഃ
ഇങ്ങനെ, വിവേകമുള്ളവൻ നിയമങ്ങളും നിയന്ത്രണങ്ങളും പൂര്ത്തിയാക്കുന്നു.
യതോഽശുചിശരീരസ്യ വായുകോപോ മഹാന്ഭവേത്
അശുദ്ധമായ ശരീരത്തില് വലിയൊരു വായു പ്രക്ഷോഭം ഉണ്ടാകുന്നു.
തസ്മാദ്വിചക്ഷണഃ ശുദ്ധം കൃത്വാ ദേഹം യതേത്പരമ്
അതിനാല് വിവേകമുള്ളവര് ശരീരം ശുദ്ധമാക്കാന് ഉത്സാഹിക്കണം.
പ്രാണാപാനനിരോധശ്ച പ്രാണായാമഃ പ്രകീര്തിതഃ
ശ്വാസവും വിശ്വാസവും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് പ്രാണായാമം എന്നു പറയുന്നു.
ലഘുര്ദ്വാദശമാത്രസ്തു മാത്രാ നിമിഷ ഉന്മിഷഃ 1.2.55.
പന്ത്രണ്ടു അളവുള്ളതാണു ഏറ്റവും ലഘുവായത്; ഒരു അളവ് കണ്ണ് അടയ്ക്കുന്നതും തുറക്കുന്നതും എടുക്കുന്ന സമയമാണ്.
പ്രഥമേന ജയേത്സ്വേദം മധ്യമേന തു വേപഥുമ്
ആദ്യത്തേത് ഉപയോഗിച്ച് വിയര്പ്പിനെ ജയിക്കാം; മധ്യത്തേത് ഉപയോഗിച്ച് വിറയലിനെ.
പദ്മാഖ്യമാസനം കൃത്വാ രേചകം പൂരകം തഥാ
പദ്മം എന്നാസനം ഇരുന്നു, വിശ്വാസവും ശ്വാസവും ചെയ്യണം.
പ്രാണാനാമുപസംരോധാത്പ്രാണായാമ ഇതി സ്മൃതഃ
ശ്വാസങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനാല് അതിനെ പ്രാണായാമം എന്നു വിളിക്കുന്നു.
തഥേംദ്രിയവൃതോ ദോഷഃ പ്രാണായാമേന ദഹ്യതേ
ഇന്ദ്രിയങ്ങള് കൊണ്ടുള്ള ദോഷം പ്രാണായാമം കൊണ്ട് ദഹിക്കപ്പെടുന്നു.
പ്രാണായാമേന യോഗജ്ഞസ്തസ്മാത്പ്രാണം സദാ യമേത്
അതിനാല് യോഗം അറിയുന്നവന് എപ്പോഴും പ്രാണായാമം കൊണ്ട് ശ്വാസം നിയന്ത്രിക്കണം.
ശാംതിഃ പ്രശാന്തിര്ദീപ്തിശ്ച പ്രസാദശ്ച യഥാക്രമമ്
ശാന്തി, സമാധാനം, പ്രകാശം, വ്യക്തത ഇവ ക്രമമായി ഉണ്ടാകുന്നു.
വാസനാശാംതിരിത്യാഖ്യഃ പ്രഥമോ ജായതേ ഗുണഃ
വാസനകള് ശാന്തമാകുന്നത് ആദ്യ ഗുണമായി ജനിക്കുന്നു.
തപസാം ച യദാ പ്രാപ്തിഃ സാ ശാംതിരിതി ചോച്യതേ
തപസ്സിന്റെ ഫലപ്രാപ്തി സംഭവിക്കുമ്പോള് അതിനെ ശാന്തി എന്നു പറയുന്നു.
പ്രസാദ ഇതി സ പ്രോക്തഃ പ്രാപ്യമേവം ചതുഷ്ടയമ്
അത് വ്യക്തത എന്നാണു വിളിക്കുന്നത്; ഇങ്ങനെ ഈ നാലും നേടേണ്ടതാണ്.
മൃദുത്വം സേവ്യമാനാസ്തു സിംഹശാര്ദൂലകുംജരാഃ 1.2.55.
സിംഹം, കടുവ, ആന എന്നിവയില് പോലും മൃദുത്വം വളര്ത്താം.
പ്രാണായാമസ്ത്വയം പ്രോക്തഃ പ്രത്യാഹാരം തതഃ ശൃണു
ഇവിടെ പ്രാണായാമം വിശദീകരിച്ചു; ഇനി പ്രത്യാഹാരം കേള്ക്കൂ.
പ്രത്യാഹാരം വിനിര്ദിഷ്ടതസ്യ സംയമനം ഹി യത്
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതാണു പ്രത്യാഹാരം എന്ന് പറയുന്നു.
യഥാ തോയാര്ഥിനസ്തോയം പത്രനാലാദിഭിഃ ശനൈഃ
ജലം ആവശ്യമുള്ളവന് ഇലയും തണ്ടും മുതലായവ ഉപയോഗിച്ച് ജലം പതിയെ എടുക്കുന്നതുപോലെ,
പ്രാഗ്നാഭ്യാം ഹൃദയേ വായുരഥ താലൌ ഭ്രുവോംഽതരേ
മുഖത്തിന്റെ മുൻഭാഗം ഉപയോഗിച്ച് വായു ഹൃദയത്തിലേക്കും, പിന്നെ താലുവിലേക്കും, കണിപ്പിറകിലേക്കും കൊണ്ടുപോകുന്നു.
ആകുംചനേനൈവ മൂര്ദ്ധമുന്നീയ പവനം ശനൈഃ
ശ്വാസം പതുക്കെ വലിച്ച് തലയുടെ മുകളിൽ എത്തിക്കാൻ ശരീരം ഒന്നു ചുരുക്കണം.
പ്രാണായാമാ ദശ ദ്വൌ ച ധാരണൈഷാ പ്രകീര്ത്യതേ
ഇത് പത്ത് പ്രാണായാമങ്ങളും രണ്ട് കൂർത്തിരിപ്പുകളും ആണെന്ന് പറയുന്നു.
ധാരണാസ്ഥസ്യ യദ്ധ്യേയം തസ്യ ത്വം ശൃണു ലക്ഷണമ്
കൂർത്തിരിപ്പിൽ ഉറപ്പുള്ളവൻ ധ്യാനിക്കേണ്ടത് എന്താണെന്ന് ഇപ്പോൾ കേൾക്കൂ.
കേചിച്ഛിവം ഹരിം കേചിത്കേചിത്സൂര്യം വിധിം പരേ
ചിലർ ശിവനിൽ, ചിലർ ഹരിയിൽ, മറ്റുചിലർ സൂര്യനിൽ, മറ്റുള്ളവർ ബ്രഹ്മാവിൽ ധ്യാനം ചെയ്യുന്നു.
തത്ര യോ യച്ച ധ്യായേത സ ച തത്ര പ്രലീയതേ
അവിടെ ആരെ ധ്യാനം ചെയ്താലും, അതിലേക്കാണ് ആൾ ലയിക്കുന്നത്.
പദ്മാസനസ്ഥം തം ഗൌരം ബീജപൂരകരം സ്ഥിതമ് 1.2.55.
പദ്മാസനത്തിൽ ഇരിക്കുന്ന, വെളുത്ത പ്രകാശമുള്ള, ബീജമുദ്രയുമായി ഉറപ്പുള്ളവനാണ് അവൻ.
ധ്യേയമേതത്തവ പ്രോക്തം തസ്മാദ്ധ്യാനം സമാചരേത്
ഇതാണ് നിനക്ക് ധ്യാനിക്കേണ്ടത് എന്ന് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ ധ്യാനം ചെയ്യണം.
ന പൃഥഗ്ജായതേ ധ്യേയാദ്ധാരണാം യഃ സമാസ്ഥിതഃ
കൂർത്തിരിപ്പിൽ ഉറപ്പുള്ളവൻ ധ്യാനവിഷയത്തിൽ നിന്ന് വേറായിപ്പോകുന്നില്ല.