കാര്തികേ ശുക്ലദ്വാദശ്യാം പ്രബോധിന്യാമസൌ മുനിഃ
കാർത്തിക മാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷ ദ്വാദശി, പ്രബോധിനി എന്നറിയപ്പെടുന്ന ആ ദിവസം ആ മുനിവർ—
തസ്മിന്ദിനേ നാരദേന നിര്മിതേഽത്രൈവ കൂപകേ
അന്നേ ദിവസം, നാരദൻ ഇവിടെ തന്നെ നിർമ്മിച്ച ചെറിയ കിണറ്റിൽ—
തപോ ദാനം ജപശ്ചാത്ര കൂപേ ഭവതി ചാക്ഷയമ്
ഈ കിണറ്റിൽ ചെയ്യുന്ന തപസ്സ്, ദാനം, ജപം എന്നിവ എല്ലാം ക്ഷയിക്കാത്തതായിരിക്കും.
ഇദം വിഷ്ണ്വിതി മംത്രേണ തതോ വിഷ്ണും പ്രബോധയേത്
‘ഇത് വിഷ്ണുവാണ്’ എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, അതിനുശേഷം വിഷ്ണുവിനെ ഉണർത്തണം.
യോഗനിദ്രാ യഥാ ത്യക്താ ഹരിണാ മുനിസത്തമ
ഹരി യോഗനിദ്ര ഉപേക്ഷിച്ചതു പോലെ, മഹാമുനിവരേ—
ഇതി മംത്രേണ ചോത്ഥാപ്യ നാരദം പരിപൂജയേത്
ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ഉണർത്തിയ ശേഷം, നാരദനെ ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിക്കണം.
ശക്ത്യാ ദ്വിജാനാം ദേയം ച ഛത്രം ധോത്രം കമംഡലുമ്
തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച്, ദ്വിജന്മാർക്ക് കുട, വസ്ത്രം, കമണ്ഡലു എന്നിവ നൽകണം.
ഏവം കൃതേ പ്രസാദാത്സ മുനേഃ പാപേന മുച്യതേ
ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ, ആ മുനിയുടെ അനുഗ്രഹത്തോടെ പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.
പ്രാണമന്നാരദം ഭക്ത്യാ വിസ്മിതഃ പുലകാന്വിതഃ
അവൻ ഭക്തിയോടെ, അത്ഭുതത്തോടെയും ആനന്ദത്തോടെയും നാരദനെ ആദരിച്ചു.
പ്രശസ്യ ച ചിരം കാലം പുനര്നാരദമബ്രവീത്
ദീർഘകാലം സ്തുതിച്ച ശേഷം, വീണ്ടും നാരദനോടു പറഞ്ഞു.
ഗുപ്തക്ഷേത്രസ്യ മാഹാത്മ്യം ശൃണ്വാനസ്ത്വന്മുഖാന്മുനേ
മഹാമുനിവരേ, നിന്റെ വായിൽ നിന്ന് ഈ ഗുപ്തക്ഷേത്രത്തിന്റെ മഹത്വം ഞാൻ കേട്ടു.
ഗൌതമേശ്വര ലിംഗസ്യ സാവധാനഃ ശൃണുഷ്വ തത്
ഗൗതമേശ്വരലിംഗത്തിന്റെ മഹത്വം ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
അക്ഷപാദോ മഹായോഗീ ഗൌതമാഖ്യോഽഭവന്മുനിഃ
അക്ഷപാദൻ എന്ന മഹായോഗി, ഗൗതമൻ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു മുനിയുണ്ടായിരുന്നു.
ഗുപ്ത ക്ഷേത്രസ്യ മാഹാത്മ്യം സ ച ജ്ഞാത്വാ മഹോത്തമമ്
അവൻ ആ ഗുപ്തക്ഷേത്രത്തിന്റെ അതിയായ മഹത്വം അറിഞ്ഞു.
യോഗസിദ്ധിം തതഃ പ്രാപ്യ ഗൌതമേന മഹാത്മനാ
പിന്നീട്, മഹാത്മാവായ ഗൗതമൻ യോഗസിദ്ധി നേടി.
സംസ്നാപ്യൈതന്മഹാലിംഗം ചന്ദനേന വിലിപ്യ ച സര്വപാപവിനിര്മുക്തോ രുദ്രലോകേ മഹീയതേ
അവൻ ആ മഹാലിംഗത്തെ സ്നാനിപ്പിച്ച്, ചന്ദനത്താൽ അണിഞ്ഞു; എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി, രുദ്രലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
യോഗം സര്വേ പ്രശംസംതി യതഃ സര്വോത്തമോത്തമമ്
യോഗം എല്ലാവരും പ്രശംസിക്കുന്നു, കാരണം അതാണ് എല്ലാറ്റിലും ഏറ്റവും ഉന്നതമായത്.
ശ്രവണാദപി നൈര്മല്യം യസ്യ സ്യാത്സേവനാത്കിമു ।। 1.2.55.
അത് കേട്ടാലും മനസ്സു ശുദ്ധിയാകുന്നു എങ്കിൽ, അതിന്റെ ആചരണം ചെയ്താൽ എത്രയോ അധികം ശുദ്ധിയുണ്ടാകും.
ചിത്തവൃത്തിനിരോധാഖ്യം യോഗതത്ത്വം പ്രകീര്ത്യതേ
മനസ്സിന്റെ ചഞ്ചലതയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതാണു യോഗത്തിന്റെ സാരം എന്ന് പറയുന്നു.
യമശ്ച നിയമശ്ചൈവ പ്രാണായാമസ്തൃതീയകഃ
യമം, നിയമം, പ്രാണായാമം — ഇവയാണ് ആദ്യത്തെ മൂന്ന് ഘടകങ്ങൾ.
സമാധിരിതി ചാഷ്ടാംഗോ യോഗഃ സംപരികീര്തിതഃ
സമാധിയും ഉൾപ്പെടെ, യോഗം എട്ടു ഭാഗങ്ങളുള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു.
അനുക്രമാന്നരോ യേഷാം സാധനാദ്യോഗമശ്നുതേ
ഈ ഘടകങ്ങൾ ക്രമമായി അഭ്യസിച്ചാൽ ഒരാൾക്ക് യോഗം നേടാൻ സാധിക്കും.
ഏതേ പംച യമാഃ പ്രോക്താഃ ശൃണ്വേഷാമപി ലക്ഷണമ്
ഈ അഞ്ചു യമങ്ങൾ ആണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്; അവയുടെ സ്വഭാവവും കേൾക്കൂ.
അഹിംസൈഷാ സമാഖ്യാതാ വേദസംവിഹിതാ ച യാ
വേദങ്ങളിൽ നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്ന അഹിംസയാണിത്.
കഥനം സത്യമിത്യുക്തം പരപീഡാവിവര്ജിതമ്
സത്യം പറയുന്നത് മറ്റുള്ളവരെ ദുഃഖിപ്പിക്കാതിരിക്കുക എന്നാണു പറയുന്നു.
മനസാ കര്മണാ വാചാ തദസ്തേയം പ്രകീര്തിതമ്
മനസ്സിലും വാക്കിലും പ്രവൃത്തിയിലും മോഷ്ടിക്കാതിരിക്കുക എന്നതാണ് അസ്തേയം.
ഋതൌ സ്വദാരഗമനം ഗേഹിനാം ബ്രഹ്മചര്യതാ
ഗൃഹസ്ഥർക്കു, ശരിയായ സമയത്ത് സ്വന്തം ഭാര്യയോടൊപ്പം കഴിയുന്നതാണ് ബ്രഹ്മചര്യം.
ഗൃഹസ്ഥാനാം ച മനസാ സ്മൃത ഏഷോഽപരിഗ്രഹഃ 1.2.55.
ഗൃഹസ്ഥർക്കു, മനസ്സിൽ തന്നെ അകമഴിഞ്ഞ നിലപാടാണ് അപരിഗ്രഹം എന്ന് ഓർക്കുന്നു.
ശൌചം തുഷ്ടിസ്തപശ്ചൈവ ജപോ ഭക്തിര്ഗുരോസ്തഥാ
ശുദ്ധി, സന്തോഷം, തപസ്, ജപം, ഗുരുവിനോടുള്ള ഭക്തി — ഇവയാണ് നിയമങ്ങൾ.
ബാഹ്യമാഭ്യതരം ചൈവ ദ്വിവിധം ശൌചമുച്യതേ
ശുദ്ധി രണ്ടുതരത്തിലാണ് — പുറംശുദ്ധിയും അകശുദ്ധിയും.