സ ച ബാഭ്രവ്യനാമാ വൈ ഹാരീതസ്യാന്വയോദ്ഭവഃ 1.2.54.
ബാഭ്രവ്യൻ എന്ന പേരിലുള്ളവൻ ഹാരിതവംശത്തിൽ ജനിച്ചവനാണ്.
സ ച ജ്ഞാത്വാ മഹാബുദ്ധിര്നാരദസ്യ മനീഷിതമ്
നാരദന്റെ മനസ്സിലുള്ളത് മനസ്സിലാക്കി ആ മഹാബുദ്ധിമാൻ അവൻ—
സര്വോഽപി ചാത്ര വൃത്താംതേ സംശയം യാതി മാനവഃ
ഈ സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് എല്ലാം കേട്ടാൽ ഓരോരുത്തരും സംശയത്തിലാവും.
തദഹം തേ പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാ കൃഷ്ണാന്മയാ ശ്രുതമ്
അതുകൊണ്ട്, ഞാൻ കൃഷ്ണനിൽ നിന്ന് കേട്ടതുപോലെ തന്നെ നിനക്കു പറയാം.
മഹീസാഗരയാത്രായാം കൃഷ്ണസ്തത്രായയൌ പ്രഭുഃ
ഭൂമിയും സമുദ്രവും കൂടുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് തീർത്ഥയാത്രയ്ക്കിടെ കൃഷ്ണൻ അവിടെ എത്തി.
രാമേണ രൌക്മിണേയേന യുയുധാനാദിഭിസ്തദാ
അപ്പോൾ രോഹിണിയുടെ മകൻ രാമനും, യുയുധാനനും മറ്റുള്ളവരും കൂടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
പിംഡദാനാദികം കൃത്വാ ദത്ത്വാ ദാനാനി ഭൂരിശഃ
അവർ പിതൃകർമ്മാദികൾ ചെയ്തു, ധാരാളം ദാനങ്ങളും നൽകി.
സ്നാനം കൃത്വാ കോടിതീര്ഥേ ജയാദിത്യം സമര്ച്യ ച
കോടിതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ജയാദിത്യനെ ആരാധിച്ചു.
ഉഗ്രസേനേന രാജ്ഞാ വൈ പൂര്വജേന ജടായുനാ ഉഗ്രസേനോ മഹാരാജഃ കൃഷ്ണം പ്രോവാച സംസദി
അപ്പോൾ മുതിർന്ന രാജാവായ ഉഗ്രസേനനും ജടായുവും കൂടി സഭയിൽ കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു.
യോഽയം നാമ മഹാബുദ്ധിര്നാരദോ വിശ്വവംദിതഃ കലിപ്രിയശ്ച കസ്മാദ്വാ കസ്മാത്ത്വയ്യതിപ്രീതിമാന് ।। 1.2.54.
ലോകം ആദരിക്കുന്ന മഹാപണ്ഡിതനായ നാരദൻ, കലിയെ ഇഷ്ടപ്പെടുന്നതും, നിനക്കു പ്രത്യേകമായ സ്നേഹം കാണിക്കുന്നതും എന്തുകൊണ്ടാണ്?
ദക്ഷേണ തു പുരാ ശപ്തോ നാരദോ മുനിസത്തമഃ
പണ്ടുകാലത്ത് ദക്ഷൻ നാരദമുനിയെ ശപിച്ചു.
സൃഷ്ടിമാര്ഗാംസ്തു താന്വീക്ഷ്യ നാരദേന വിചാലിതാന്
നാരദൻ സൃഷ്ടിയുടെ മാർഗങ്ങൾ അലയിച്ചുപോവുന്നത് കണ്ടു.
പൈശുന്യ വക്താ ച തഥാ ദ്വിതീയാനാം പ്രചാലനാത്
അവൻ മറ്റുള്ളവരെ ചൊല്ലി ദോഷം പറഞ്ഞതും, അവരെ കലഹിപ്പിച്ചതും കാരണം.
നിരാകര്തും സമര്ഥോഽപി മുനിര്മേനേ തഥൈവ തത്
നിഷേധിക്കാൻ കഴിവുണ്ടായിരുന്നിട്ടും, ആ മുനി അതിനെ അംഗീകരിക്കുകയാണ് ശരിയെന്ന് കരുതി.
വിനാശകാലം ചാവേക്ഷ്യ കലിം വര്ധയതേ യതഃ
നാശകാലം അടുത്തിരിക്കുന്നതറിഞ്ഞ്, അവൻ കലിയുഗത്തെ വളർത്തുകയാണ്.
ഭ്രമതോഽപി ച സര്വത്ര നാസ്യ യസ്മാത്പൃഥങ്മനഃ യച്ച പ്രീതിര്മയി തസ്യ പരമാ തച്ഛൃണുഷ്വ ച
അവൻ എവിടെയും സഞ്ചരിച്ചാലും മനസ്സ് വേറായില്ല; എനിക്ക് അവൻ കാണിക്കുന്ന അതിയായ സ്നേഹത്തെക്കുറിച്ച് നീ കേൾക്കൂ.
അഹം ഹി സര്വദാ സ്തൌമി നാരദം ദേവദര്ശനമ്
ദേവന്മാരെ കാണുന്ന നാരദനെ ഞാൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സ്തുതിക്കുന്നു.
ശ്രുതചാരിത്രയോര്ജാതാ യസ്യാഹംതാ ന വിദ്യതേ
നല്ല ആചാരങ്ങൾ കേട്ടാലും, അവനിൽ അഹങ്കാരം ഉണ്ടാവില്ല.
അരതിക്രോധചാപല്യേ ഭയം നൈതാനി യസ്യ ച
ദ്വേഷം, കോപം, അശാന്തി എന്നിവയിൽ നിന്ന് അവനിൽ ഭയം ഉണ്ടാകില്ല.
കാമാദ്വാ യദി വാ ലോഭാദ്വാചം യോ നാന്യഥാ വദേത് 1.2.54.
കാമം കൊണ്ടോ, ലാഭം കൊണ്ടോ ആയാലും, സത്യം ഒഴികെ മറ്റൊന്നും അവൻ സംസാരിക്കില്ല.
അധ്യാത്മഗതിതത്ത്വജ്ഞം ക്ഷാംതം ശക്തം ജിതേംദ്രിയമ്
ആത്മാവിന്റെ വഴിയുടെ സത്യം അറിയുന്നവനും, ക്ഷമയുള്ളവനും, കഴിവുള്ളവനും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനും,
തേജസാ യശസാ ബുദ്ധ്യാ നയേന വിനയേന ച
പ്രഭയും, കീർത്തിയും, ബുദ്ധിയും, വിവേകവും, വിനയവും ഉള്ളവനും,
സുഖശീലം സുഖം വേഷം സുഭോജം സ്വാചരം ശുഭമ്
സൗമ്യസ്വഭാവവും, മനോഹരമായ രൂപവും, നല്ല ഭക്ഷണശീലം, നല്ല പെരുമാറ്റം, സദാചാരം എന്നിവയുള്ളവനും,
കല്യാണം കുരുതേ ഗാഢം പാപം യസ്യ ന വിദ്യതേ
നല്ലതെല്ലാം ഉറച്ച മനസ്സോടെ ചെയ്യുന്നവനും, പാപം ഒന്നും ഇല്ലാത്തവനും,
വേദസ്മൃതിപുരാണോക്തധര്മേ യോ നിത്യമാസ്ഥിതഃ
വേദങ്ങൾ, സ്മൃതികൾ, പുരാണങ്ങൾ എന്നിവയിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന ധർമ്മത്തിൽ എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നവനും,
അശനാദിഷ്വലിപ്തം ച പംഡിതം നാലസം ദ്വിജമ്
ഭക്ഷ്യാദികളോട് ആസക്തിയില്ലാത്തവനും, പണ്ഡിതനും, ആലസ്യമില്ലാത്തവനും, യഥാർത്ഥ ദ്വിജനും,
നാര്ഥേ ക്രോധേ ച കാമേ ച ഭൂതപൂര്വോഽസ്യ വിഭ്രമഃ
ധനം, കോപം, കാമം എന്നിവയിൽ ഒരിക്കലും വഴിതെറ്റാത്തവനും,
വീതസംമോഹദോഷോ യോ ദൃഢഭക്തിശ്ച ശ്രേയസി
ഭ്രമത്തിന്റെ ദോഷം ഇല്ലാത്തവനും, ഉന്നതമായതിലേക്കുള്ള ഉറച്ച ഭക്തിയുള്ളവനും,
അസക്തഃ സര്വസംഗേഷു യഃ സക്താത്മേതി ലക്ഷ്യതേ
എല്ലാ ബന്ധങ്ങളിലും അസക്തനായി, ആത്മാവിനോടു മാത്രം ആസക്തനായി അറിയപ്പെടുന്നവനും,
ന ത്യജത്യാഗമം കിംചിദ്യസ്തപോ നോപജീവതി 1.2.54.
ഏതൊന്നിലും ശാസ്ത്രങ്ങളെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കാത്തവനും, വ്രതജീവിതം മാത്രം ആശ്രയിക്കാത്തവനും,