പുരാ ചേംദ്രസമായോഗേ പരം ദുഃഖമുപാഗതാ
പണ്ടു ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ആയിരുന്നപ്പോള് അവള് വലിയ ദുഃഖം അനുഭവിച്ചു.
തതോ ദുഃഖാര്തഃ സ മുനിഃ കോടിതീര്ഥേഽകരോത്തപഃ
അതിനുശേഷം ആ ദുഃഖത്തില് ആ മুনি കോടിതീര്ഥത്തില് കഠിനതപസ് ചെയ്തു.
തതഃ സാധ്വീ പരം ഹൃഷ്ടാ അത്ര ക്ഷേത്രേ സരോവരമ്
അതിനുശേഷം ആ സത്യവ്രതയുള്ള സ്ത്രീ ഈ പുണ്യസ്ഥലത്തുള്ള തടാകത്തില് അത്യന്തം സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു.
അഹല്യാസരസി സ്നാനം പിംഡദാനം സമാചരേത് 1.2.52.
ഇവിടെ അഹല്യാ സരസ്സില് സ്നാനം ചെയ്ത് പിണ്ഡം അര്പ്പിക്കണം.
കോടിതീര്ഥേ നരശ്രേഷ്ഠ അനേകേ മുനയോഽമലാഃ
കോടിതീര്ഥത്തില് അനേകം വിശുദ്ധമുനികള് കൂടിയിരിക്കുന്നു, മഹാനുഭാവാ.
രാജഭിര്ബഹുഭിഃ പൂര്വം തപോ ദാനം തഥാധ്വരാഃ
പണ്ടു അനവധി രാജാക്കന്മാര് ഇവിടെ തപസ്സ് ചെയ്തു, ദാനം നല്കി, യാഗങ്ങളും നടത്തി.
അസ്യ തീരേ ദ്വിജം ചൈകം മൃഷ്ടാന്നൈര്യശ്ച തര്പയേത്
ഈ തീരത്ത് ഒരുവന് ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ നല്ല ഭക്ഷണത്തോടെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം.
അസ്യ തീരേ നരഃ പാര്ഥ രത്നാനി വിവിധാനി ച
ഈ തീരത്ത്, പാര്ത്ഥാ, ഒരാള് വിവിധ രത്നങ്ങള് അര്പ്പിക്കണം.
ശ്രദ്ധയാ പരയാ പാര്ഥ ദ്വിജേഭ്യഃ സംപ്രയച്ഛതി കോടിതീര്ഥേ പ്രതിശ്രുത്യ ദ്വിജേഭ്യോ ന പ്രയച്ഛതി
പാര്ത്ഥാ, വലിയ വിശ്വാസത്തോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് ദാനം നല്കുമ്പോള് വലിയ ഫലം ലഭിക്കും; പക്ഷേ, കോടിതീര്ഥത്തില് വാഗ്ദാനം ചെയ്ത് ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് ദാനം നല്കാതിരിക്കുന്നു എങ്കില്—
നരകേ പാതയിത്വാ ച കുലമേകോത്തരം ശതമ്
അവന്റെ വംശം നൂറു തലമുറകള് നരകത്തില് വീഴും.
മാഘമാസേ തു സംപ്രാപ്തേ പ്രാതഃകാലേ തഥാഽമലേ
മാഘമാസത്തിലെ ശുദ്ധമായ പ്രഭാതം വന്നാല്,
സര്വതീര്ഥേഷു യത്പുണ്യം സര്വയജ്ഞേഷു യത്ഫലമ്
എല്ലാ തീര്ഥങ്ങളിലും ലഭിക്കുന്ന പുണ്യവും എല്ലാ യാഗങ്ങളിലും കിട്ടുന്ന ഫലവും,
തത്പുണ്യം ലഭതേ മര്ത്യോ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
അത് തന്നെ ഇവിടെ മനുഷ്യന് നേടും—ഇതില് സംശയിക്കേണ്ടതില്ല.
പിതരസ്തസ്യ തുഷ്യംതി ഗയാശ്രാദ്ധശതൈര്ന തു 1.2.52.
ഗയയില് നൂറു ശ്രാദ്ധങ്ങള് ചെയ്താലും ലഭിക്കാത്തത്ര സന്തോഷം അവന്റെ പിതാക്കന്മാര്ക്ക് ഇവിടെ ലഭിക്കും.
തദക്ഷയഫലം സര്വം ബ്രഹ്മണോ വചനം യഥാ
ഈ അക്ഷയഫലങ്ങള് എല്ലാം ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുപോലെയാണ്.
കന്യാം ബ്രാഹ്മേണ വിധിനാ ദത്ത്വാ കോടിഗുണം ഫലമ്
ബ്രാഹ്മവിവാഹവിധിയനുസരിച്ച് ഒരു പെണ്കുട്ടിയെ നല്കിയാല് കോടിരട്ടി ഫലം ലഭിക്കും.
കോടി തീര്ഥേ ത്യജേത്പ്രാണാന്ഹൃദി കൃത്വാ തു മാധവമ്
മനസ്സില് മാധവനെ ധരിച്ചു കോടിതീര്ഥത്തില് ജീവന് ഉപേക്ഷിച്ചാല്,
കോടിതീര്ഥേ തീര്ഥവരേ ദേഹത്യാഗം കരോതി യഃ
തീര്ഥങ്ങളില് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ കോടിതീര്ഥത്തില് ആരെങ്കിലും ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചാല്—
അസ്യ തീരേ ദേഹദാഹോ യസ്യ കസ്യ പ്രജായതേ
ഈ തീരത്ത് ആരുടെയായാലും ശരീരം ചിതയിടപ്പെടുന്നു.
തത്ഫലം ഗദിതും പാര്ഥ വാഗീശോഽപി ന വൈ ക്ഷമഃ
പാർഥാ, അതിന്റെ ഫലം വാക്കിന്റെ ദൈവം പോലും വിശദീകരിക്കാൻ കഴിയില്ല.
ദിനേദിനേ ഫലം തസ്യ കാപിലം ഗോസഹസ്രകമ്
പ്രതിദിനം അതിന്റെ ഫലമായി ആയിരം കപില പശുക്കൾ ലഭിക്കും.
ഇതി ശ്രീസ്കാംദേ മഹാപുരാണ ഏകാശീതിസാഹസ്ര്യാം സംഹിതായാം പ്രഥമേ മാഹേശ്വരഖണ്ഡേ കൌമാരികാഖണ്ഡേ കോടിതീര്ഥമാഹാത്മ്യവര്ണനംനാമ ദ്വിപഞ്ചാശത്തമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, ശ്രീസ്കാന്ദ മഹാപുരാണത്തിലെ എൺപത്തൊന്ന് ആയിരം ശ്ലോകങ്ങളുള്ള സംഹിതയിലെ ആദ്യമായ മഹേശ്വരഖണ്ഡത്തിലെ കൗമാരികാഖണ്ഡത്തിൽ 'കോടിതീർത്ഥത്തിന്റെ മഹത്വം' എന്ന അദ്ധ്യായം അമ്പത്തിരണ്ടാമത്തേതായി സമാപിക്കുന്നു.
സംസ്ഥാപിതേ പുരാ സ്ഥാനേ പ്രോക്തോഹം ദ്വിജപുംഗവൈഃ
പണ്ടേ ഈ സ്ഥലം സ്ഥാപിക്കുമ്പോൾ, ഞാൻ ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരാൽ അഭിസംബോധന ചെയ്യപ്പെട്ടു.
സ്ഥാനസ്യ രക്ഷണാര്ഥായ ഉപായം കുരു സുവ്രത
ഈ സ്ഥലത്തെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഒരു മാർഗം കണ്ടെത്തണമെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു, ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ.
ആരാധിതാ മയാ പശ്ചാദ്ബ്രഹ്മവിഷ്ണുമഹേശ്വരാഃ
അതിനുശേഷം ഞാൻ ബ്രഹ്മാവിനെയും വിഷ്ണുവിനെയും മഹേശ്വരനെയും ഭക്തിപൂർവ്വം പൂജിച്ചു.
സമാഗമ്യാഥ മാം പ്രോചുര്നാരദ വ്രിയതാം വരഃ
അവർ ഒത്തുചേർന്ന് എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'നാരദാ, നീ ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ'.
അയമേവ വരോ മഹ്യം ദേയോ ദേവൈഃ സുതോഷിതൈഃ
ദേവന്മാർ സന്തുഷ്ടരായി എനിക്കു നൽകേണ്ടത് ഇതേ വരമാണ്.
ഏവമസ്ത്വിതി ദേവേശൈഃ പ്രതിജ്ഞാതം തദാ മുനേ
അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ അധിപന്മാർ 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് വാഗ്ദാനം ചെയ്തു, മുനിവരേ.
ഏവമുക്ത്വാ കലാ മുക്താ ദേവൈസ്ത്രിപുരുഷൈഃ സ്വയമ്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മൂന്നു ദേവന്മാരും തങ്ങളുടെ ഭാഗം സ്വയം വിട്ടുകൊടുത്തു.
തതോ മയാ ദ്വിജൈഃ സാര്ധം ശാലാഗ്രേ സ്ഥാനരക്ഷണമ്
അതിനുശേഷം ഞാൻ ദ്വിജന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന് ശാലയുടെ മുമ്പിൽ സ്ഥലം സംരക്ഷിച്ചു.