മരണാംതമേവ യാസ്യാമി സ്ഥാസ്യേ സംചിംതയന്നദഃ ൪൬.
അത് ചിന്തിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ മരണത്തിന്റെ അറ്റത്തേക്കു മാത്രം പോകും,
തതശ്ചതുര്ഥേ ദിവസേ ബഹൂകതടേ ശുഭേ ൪൬.
അതിനുശേഷം, നാലാം ദിവസം, ഒരു പുണ്യമായ നദീതീരത്ത്,
കൃശോതീവ ഗലത്കുഷ്ഠീ പ്രമുഹ്യംശ്ച പദേപേദ ൪൬.
ക്ഷീണനായും കുഷ്ഠരോഗം ചോർന്നുപോകുന്നവനായി, നടക്കുമ്പോൾ ഇടറികൊണ്ടു,
അഹോ സുരൂപസര്വാംഗ കസ്മാദ്ദുഃഖീ ഭവാനപി ൪൬.
ഹാ! ശരീരത്തിന്റെ എല്ലാം ഭാഗവും മനോഹരമായിട്ടും, നീ എങ്ങനെ ദു:ഖിതനായി?
ശ്രുത്വാ തത്കാരണം സര്വം ബാലോ ദീനമനാ ബ്രവീത് ൪൬.
അത് കേട്ടശേഷം, ആ കാര്യം മുഴുവൻ മനസ്സിലാക്കി ആ ബാലൻ ദു:ഖിതനായി പറഞ്ഞു,
സംപൂര്ണേംദ്രിയഗാത്രാ യന്മര്തുമിച്ഛംതി വൈ വൃഥാ ൪൬.
ശരീരവും ഇന്ദ്രിയങ്ങളും പൂർണ്ണമായവരായിട്ടും മരണം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ വെറുതെയാണത് ചെയ്യുന്നത്,
തദഹോ ഭാരതം ഖംഡം സത്യായുഷി ത്യജേദ്ധി കഃ ൪൬.
സത്യമായായുസ്സുള്ളപ്പോൾ ഭാരതഭൂമി ഉപേക്ഷിക്കാനാരാണ് തയ്യാറാകുക?
അശക്തശ്ചലിതും വാപി മര്തുമിച്ഛാമി നാപി ച ൪൬.
നടക്കാൻ പോലും കഴിയാതെ, മരിക്കാൻ ആഗ്രഹമില്ല, കഴിയുന്നതുമില്ല,
സംതോഷോഽപ്യുചിതസ്തുഭ്യം ദേഹം യസ്യ ദൃഢം ത്വിദമ് ൪൬.
ശരീരം ദൃഢമായിരിക്കുന്ന നിനക്ക് സന്തോഷം അനുയോജ്യമാണ്,
ക്ഷണേക്ഷണേ ച തത്കുര്യാം ഭുജ്യതേ യദ്യുഗേയുഗേ ൪൬.
പ്രതിക്ഷണം, ഓരോ കാലത്തും അനുഭവിക്കാൻ കഴിയുന്നതാണെങ്കിൽ അതാണ് ചെയ്യേണ്ടത്,
സോഽപ്യന്യദിച്ഛതേ ചേച്ച കോഽന്യസ്തസ്മാദചേതനഃ ൪൬.
അവനും വേറേതെങ്കിലും ആഗ്രഹിക്കുകയാണെങ്കിൽ, അതിൽക്കാൾ ബോധംകെട്ടവൻ ആരുണ്ട്?
ദിവസേ ദിവസേ മൂഢമാവശംതി ന പംഡിതമ് ൪൬.
ദിവസംപ്രതി, മണ്ടന്മാർ അടങ്ങുന്നു, പണ്ഡിതന്മാർ അങ്ങനെ ചെയ്യില്ല.
മൂലഘാതിഷു സജ്ജംതേ ബുദ്ധിമംതോ ഭവദ്വിധാഃ ൪൬.
നിങ്ങളെപ്പോലെയുള്ള ജ്ഞാനികൾ എല്ലാം അതിന്റെ അടിത്തറ തകർക്കുന്ന കാര്യങ്ങളോടാണ് മനസ്സു ചേർക്കുന്നത്.
ശ്രുതിസ്മൃത്യവിരുദ്ധാ സാ ബുദ്ധിസ്ത്വയ്യസ്തി നിര്മലാ ൪൬.
നിങ്ങളിൽ ഉള്ള ആ നിർമ്മലമായ ബുദ്ധി വേദങ്ങളോടോ സ്മൃതികളോടോ എതിരല്ല.
ശാരീരമാനസൈര്ദുഃഖൈര്ന സീദംതി ഭവദ്വിധാഃ ൪൬.
നിങ്ങളെപ്പോലുള്ളവർ ശരീരമോ മനസ്സോ അനുഭവിക്കുന്ന ദു:ഖങ്ങളിൽ തളരുന്നില്ല.
ആപത്സു ച ന മുഹ്യംതി നരാഃ പംഡിതബുദ്ധയഃ ൪൬.
പ്രതിസന്ധികളിൽ പോലും പണ്ഡിതബുദ്ധിയുള്ളവർ ആശയക്കുഴപ്പത്തിൽ ആകുന്നില്ല.
തയോര്വ്യാസസമാസാഭ്യാം ശമോപായമിമം ശ്രൃണു ൪൬.
ഇപ്പോൾ ഞാൻ ചുരുക്കമായും വിശദമായും ഈ ശാന്തിയുടെ മാർഗം പറയാം, കേൾക്കൂ.
ചതുര്ഭിഃ കാരണൈര്ദുഃഖം ശീരീരം മാനസം ച യത് ൪൬.
ശരീരവും മനസ്സും അനുഭവിക്കുന്ന ദു:ഖങ്ങൾക്ക് നാല് കാരണങ്ങളുണ്ട്.
ദ്വിപ്രകാരം മഹാകഷ്ടം ദ്വയോരേതദുദാഹൃതമ് ൪൬.
ഈ വലിയ കഷ്ടം രണ്ടുവിധത്തിൽ ഇരുവരിലും കാണപ്പെടുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
അയഃപിംഡേന തപ്തേന കുംഭസംസ്ഥമിവോദകമ് ൪൬.
ചൂടാക്കിയ ഇരുമ്പ് പന്ത് ഒരു കലശത്തിലെ വെള്ളം എങ്ങനെ ചൂടാക്കുന്നുവോ,
വ്യാധേരാധേശ്ച പ്രശമഃ ക്രിയായോഗദ്വയേന തു ൪൬.
അങ്ങനെ രോഗവും കഷ്ടതയും രണ്ടുവിധത്തിലുള്ള ആചരണത്തിലൂടെ ശമിപ്പിക്കാം.
പ്രശാംതേ മാനസേ ഹ്യസ്യ ശാരീരമുപശാമ്തി ൪൬.
മനസ്സ് ശാന്തമായാൽ ശരീരവേദനയും ശമിക്കും.
സ്നേഹാച്ച സജ്ജനോ നിത്യം ജന്തുര്ദുഃഖമുപൈതി ച ൪൬.
സ്നേഹത്തിന്റെ കാരണത്താൽ നല്ലവൻ എപ്പോഴും ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്നു.
ശോകഹര്ഷൌ തഥായാസഃ സര്വം സ്നേഹാത്പ്രവര്തതേ॥ ൪൬.
ദു:ഖവും സന്തോഷവും ക്ഷീണവും എല്ലാം സ്നേഹത്തിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.
സ്നേഹാത്കരണരാഗശ്ച പ്രജജ്ഞേ വൈഷയസ്തഥാ ൪൬.
സ്നേഹത്തിൽ നിന്ന് ഇന്ദ്രിയാസക്തിയും വിഷയാഗ്രഹവും ഉണ്ടാകുന്നു.
ത്യാഗീ തസ്മാന്ന ദുഃഖീ സ്യാന്നര്വൈരോ നിരവഗ്രഹഃ ൪൬.
അതിനാൽ, വിട്ടുവിടുന്നവനും വൈരമില്ലാത്തവനും പിടിച്ചുപറ്റലില്ലാത്തവനും ദു:ഖം അനുഭവിക്കില്ല.
തസ്മാത്സ്നേഹം ന ലിപ്സേന മിത്രേഭ്യോ ധനസംചയാത് ൪൬.
അതിനാൽ, സ്നേഹം സുഹൃത്തുക്കളോടോ സമ്പാദ്യത്തോടോ ആഗ്രഹിക്കരുത്.
ജ്ഞാനാന്വിതേഷു സിദ്ധേഷു ശാസ്ത്രൂജ്ഞേഷു കൃതാത്മസു ൪൬.
ജ്ഞാനമുള്ളവരിലും സിദ്ധരിലും ശാസ്ത്രജ്ഞരിലും ആത്മസംയമനം ഉള്ളവരിലും,
രാഗാഭിഭൂതഃ പുരുഷഃ കാമേന പരികൃഷ്യതേ ൪൬.
രാഗം പിടിച്ചെടുത്തവൻ ആഗ്രഹത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി വലിച്ചിഴക്കപ്പെടുന്നു.
തൃഷ്ണാ ഹി സര്വപാപിഷ്ഠാ നിത്യോദ്വേഗകരീ മതാ ൪൬.
തൃഷ്ണയാണ് എല്ലാംക്കാളും പാപകരമായതും എപ്പോഴും ഉത്കണ്ഠ ഉണ്ടാക്കുന്നതും എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.