സദാ ശുചിര്ദേവയാജീ തീര്ഥസാരം ഗൃഹേഗൃഹ ൪൫.
എപ്പോഴും ശുദ്ധനും ദേവാരാധകനും ഓരോ വീട്ടിലും തീർത്ഥത്തിന്റെ സാരവും ആണവൻ.
ആത്മാ പുനാതി പാപാനി യദി പാപാന്നിവര്തതേ ൪൫.
പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറിയാൽ ആത്മാവ് തന്നെ പാപങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കും.
ഏകീകൃത്യ സദാ ധീമാന്നംദഭദ്രഃ സമാസ്ഥിതഃ ൪൫.
എല്ലാം ഒന്നാക്കി, എപ്പോഴും ബുദ്ധിമാനായ നന്ദഭദ്രൻ ഉറച്ചുനിന്നു.
വാസവപ്രമുഖാഃ സര്വേ വിസ്മയം ച പരം യയുഃ ൪൫.
വാസവൻ മുന്നിൽ നിന്ന് എല്ലാവരും അത്യന്തം അത്ഭുതത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
സ നംദഭദ്രം ധര്മിഷ്ഠം പുനഃ പുനരസൂയത ൪൫.
അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ധർമ്മപരനായ നന്ദഭദ്രനെ ജനിപ്പിച്ചു.
സ സദാ നംദഭദ്രസ്യ വിലോകയതി ചാംതരമ് ൪൫.
അവൻ എപ്പോഴും നന്ദഭദ്രന്റെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
സ്വഭാവ ഏവ ക്രൂരാണാം നാസ്തികാനാം ദുരാത്മനാമ് ൪൫.
ക്രൂരന്മാരുടെയും നാസ്തികരുടെയും ദുഷ്ടന്മാരുടെയും സ്വഭാവം ഇതുപോലെയാണ്.
തതസ്ത്വേവം വര്തതോഽസ്യ നംദഭദ്രസ്യ ധീമതഃ ൪൫.
ഇങ്ങനെ ധീരനായ നന്ദഭദ്രൻ തന്റെ ജീവിതം തുടരുമ്പോൾ,
തച്ച ദൈവകൃതം മത്വാ ന ശുശോച മഹാമതിഃ ൪൫.
അത് ദൈവത്തിന്റെ ഇഷ്ടമെന്ന് കരുതി, മഹാമതിയായവൻ ദുഃഖിച്ചില്ല.
തതോഽസ്യ സുപ്രിയാ ഭാര്യാ സര്വൈഃ സാധ്വീഗുണൈര്യുതാ ൪൫.
പിന്നീട്, എല്ലാ നല്ല ഗുണങ്ങളും ഉള്ള പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യ അവനുണ്ടായിരുന്നു.
വിനാശമാഗതാ പാര്ഥ കനകാനാമ നാമതഃ ൪൫.
പാർഥാ, കനക എന്ന പേരുള്ള അവൾ നശിച്ചുപോയി.
ശുശോച ഹാ കഷ്ടമിതി പാപോഹമിതി ചാസകൃത് ൪൫.
അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും 'ഹാ, എത്ര ദുർഭാഗ്യം! ഞാൻ പാപിയാണല്ലോ' എന്ന് വിലപിച്ചു.
ഉപാവ്രജ്യ ച ഹാ കഷ്ടം ബ്രുവംസ്തം നംദഭദ്രകമ് ൪൫.
നന്ദഭദ്രനോട് അടുത്ത് ചെന്നു, 'ഹാ, എത്ര ദുർഭാഗ്യം!' എന്ന് ആവർത്തിച്ചു.
ഹാ നംദഭദ്ര യദ്യേവം തവാപ്യേവംവിധം ഫലമ് ൪൫.
'ഹാ നന്ദഭദ്രാ, ഇതിങ്ങനെയാണെങ്കിൽ, നിനക്കും ഇതുപോലെയാണ് ഫലം,' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഇത്യാദി ബഹുധാ പ്രോച്യ തത്തദ്വാക്യം തതസ്തതഃ ൪൫.
ഇങ്ങനെ പലവിധത്തിൽ പല വാക്കുകളും വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
നംദഭദ്ര സദാ തുഭ്യം വക്തുകാമോസ്മി കിംചന ൪൫.
നന്ദഭദ്രാ, ഞാൻ എപ്പോഴും നിനക്കൊന്ന് പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അപ്രസ്താവം ബ്രുവന്വാക്യം ബൃഹസ്പതിരപിധ്രുവമ് ൪൫.
ബ്രഹസ്പതി പോലും ചിലപ്പോൾ പ്രസ്താവത്തിന് പുറത്തുള്ള വാക്കുകൾ പറയുന്നു.
ബ്രൂഹിബ്രൂഹി ന മേ കിംചിത്സാധു ഗോപ്യം പ്രിയം പരമ് ൪൫.
പറയൂ, പറയൂ! എനിക്ക് നല്ലതോ, രഹസ്യമോ, ഏറ്റവും പ്രിയമായതോ ഒന്ന് പോലും മറയ്ക്കാനില്ല.
നവഭിര്നവഭിശ്ചൈവ വിമുക്തം വാഗ്വിദൂഷണൈഃ ൪൫.
പത്തും പത്തും വാക്കിന്റെ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായവൻ,
സൌക്ഷ്മ്യം സംഖ്യാക്രമശ്ചാപി നിര്ണയഃ സപ്രയോജനഃ ൪൫.
സൂക്ഷ്മത, എണ്ണൽ, ക്രമം, നിർണയം, ഉദ്ദേശ്യം — ഇവയൊക്കെയാണ്.
ധര്മമര്ഥം ച കാമം ച മോക്ഷം ചോദ്ദിശ്യ ചോച്യതേ ൪൫.
ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയെ ഉദ്ദേശിച്ചാണ് പറയുന്നത്.
ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷേഷു പ്രതിജ്ഞായ വിശേഷതഃ ൪൫.
ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയിൽ പ്രത്യേകമായി വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
ഇദം പൂര്വമിദം പശ്ചാദ്വക്തവ്യം യത്ക്രമേണ ഹി ൪൫.
ഇത് ആദ്യം പറയണം, പിന്നെ അതാണ് പറയേണ്ടത്. എല്ലാറ്റിനും ഒരു ക്രമം പാലിക്കേണ്ടതുണ്ട്.
ദോഷാണാം ച ഗുണാനാം ച പ്രമാണം പ്രവിഭാഗതഃ ൪൫.
ദോഷങ്ങളും ഗുണങ്ങളും അവയുടെ അളവനുസരിച്ച് വേർതിരിച്ച് മനസ്സിലാക്കണം.
വാക്യജ്ഞേയേഷു ഭിന്നേഷു യത്രാഭേദഃ പ്രദൃശ്യതേ ൪൫.
വിവിധ വാക്കുകളിൽ അർത്ഥം വേറിട്ടതാണെങ്കിലും, അവയിൽ വ്യത്യാസമില്ലെന്ന് തോന്നുമ്പോൾ,
ഇതി വാക്യഗുണാനാം ച വാഗ്ദോഷാന്ദ്വിനവ ശ്രൃണു ൪൫.
ഇനി വാക്കിന്റെ ഗുണങ്ങളും ഇരുവിധ ദോഷങ്ങളും കേൾക്കൂ.
അശ്ലക്ഷ്ണം ചാപി സംദിഗ്ധം പദാംതേ ഗുരു ചാക്ഷരമ് ൪൫.
കഠിനമായോ, സംശയമുള്ളതോ, ദീർഘാക്ഷരത്തിൽ അവസാനിക്കുന്നതോ ആയ വാക്കുകൾ,
വിരുദ്ധം യത്ത്രിവര്ഗേണ ന്യൂനം കഷ്ടാതിശബ്ദകമ് ൪൫.
മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കുമെതിരായതോ, അപൂർണ്ണമായതോ, അത്യന്തം കഠിനശബ്ദമുള്ളതോ ആയത്,
നിഷ്കാരണം ച വാഗ്ദോഷാന്ബുദ്ധിജാഞ്ഛൃണു ത്വം ച യാന് ൪൫.
കാരണമില്ലാതെ അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നു വരുന്ന വാക്കിന്റെ ദോഷങ്ങളും നീ കേൾക്കൂ.
ഹീനാനുക്രോശതോ മാനാന്ന ച വക്ഷ്യാമി കിംചന ൪൫.
കരുണയില്ലാതെയോ അഹങ്കാരത്താലോ ഞാൻ ഒന്നും പറയില്ല.