വിസാധിതവ്യാന്യന്നാനി സ്വശക്ത്യാ ദേവപിതൃഷു ൪൫.
തനിക്കുള്ള ശേഷിയനുസരിച്ച് ദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും അന്നം അർപ്പിക്കണം.
കേചിച്ഛംസംതി ചൈശ്വര്യം നംദഭദ്രോ ന മന്യതേ ൪൫.
ചിലർ ഐശ്വര്യം പ്രശംസിച്ചാലും, നന്ദഭദ്രൻ അങ്ങനെ കരുതുന്നില്ല.
വധബംധനിരോധേന പീഡയംതി ദിവാനിശമ് ൪൫.
ബന്ധിച്ചും കൊല്ലിയും തടഞ്ഞും അവർ പകലും രാവും വേദന ഉണ്ടാക്കുന്നു.
മാതുഃ പിതുര്വാ ബലിനഃ ക്രേതുരഗ്നേഃ ശുനോഽപി വാ ൪൫.
അത് അമ്മയുടേതായാലും അച്ചന്റെതായാലും ശക്തനായവനുടേതായാലും വാങ്ങിയവനുടേതായാലും അഗ്നിയുടേതായാലും നായ്ക്കുടേതായാലും,
ഐശ്വര്യമദപാപിഷ്ഠാ മഹാമദ്യമദാദയഃ ൪൫.
ഐശ്വര്യത്തിന്റെ മദവും വലിയ ധനത്തിന്റെ അഹങ്കാരവും എല്ലാത്തിലും ഏറ്റവും മോശമാണ്.
ആത്മവത്സര്വഭൃത്യേഷു ശ്രിയാ നൈവ ച മാദ്യതി॥ ൪൫.
സ്വന്തം ഭൃത്യന്മാരിൽ ഐശ്വര്യം കാണുമ്പോൾ പോലും അവൻ സ്വയം ആനന്ദിക്കുന്നതുപോലെ സന്തോഷിക്കുന്നില്ല.
ആത്മപ്രത്യയവാന്ദേഹീ ക്വേശ്വരശ്ചേദൃശോഽസ്തി ഹി ൪൫.
ഒരു മനുഷ്യന് ആത്മവിശ്വാസം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ഇങ്ങനെ ഒരു യജമാനൻ എന്തിനാണ് ആവശ്യം?
സ്വശക്ത്യാ സര്വ ഭൂതേഷു യദസൌ ന പരാങ്മുഖഃ ൪൫.
തന്റെ ശക്തിയാൽ, അവൻ ഒരു ജീവിയോടും അനാസക്തനാവുന്നില്ല.
ശ്രമേണ സംകരാത്താപശീതവാതക്ഷുധാ തൃഷാ ൪൫.
കഷ്ടം, കലാപം, ചൂട്, തണുപ്പ്, കാറ്റ്, വിശപ്പ്, ദാഹം എന്നിവയിലൂടെ,
സൌഖ്യേന വാ ധനസ്യാപി ശ്രദ്ധയാ സ്വല്പഗോര്ഥവാന് ൪൫.
സുഖത്തോടോ ധനത്തോടോ വിശ്വാസത്തോടെ, അല്പം കിട്ടിയാലും അവൻ തൃപ്തനാണ്.
സദാ ശുചിര്ദേവയാജീ തീര്ഥസാരം ഗൃഹേഗൃഹ ൪൫.
എപ്പോഴും ശുദ്ധനും ദേവാരാധകനും ഓരോ വീട്ടിലും തീർത്ഥത്തിന്റെ സാരവും ആണവൻ.
ആത്മാ പുനാതി പാപാനി യദി പാപാന്നിവര്തതേ ൪൫.
പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മാറിയാൽ ആത്മാവ് തന്നെ പാപങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കും.
ഏകീകൃത്യ സദാ ധീമാന്നംദഭദ്രഃ സമാസ്ഥിതഃ ൪൫.
എല്ലാം ഒന്നാക്കി, എപ്പോഴും ബുദ്ധിമാനായ നന്ദഭദ്രൻ ഉറച്ചുനിന്നു.
വാസവപ്രമുഖാഃ സര്വേ വിസ്മയം ച പരം യയുഃ ൪൫.
വാസവൻ മുന്നിൽ നിന്ന് എല്ലാവരും അത്യന്തം അത്ഭുതത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
സ നംദഭദ്രം ധര്മിഷ്ഠം പുനഃ പുനരസൂയത ൪൫.
അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും ധർമ്മപരനായ നന്ദഭദ്രനെ ജനിപ്പിച്ചു.
സ സദാ നംദഭദ്രസ്യ വിലോകയതി ചാംതരമ് ൪൫.
അവൻ എപ്പോഴും നന്ദഭദ്രന്റെ ഹൃദയത്തിലേക്ക് നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
സ്വഭാവ ഏവ ക്രൂരാണാം നാസ്തികാനാം ദുരാത്മനാമ് ൪൫.
ക്രൂരന്മാരുടെയും നാസ്തികരുടെയും ദുഷ്ടന്മാരുടെയും സ്വഭാവം ഇതുപോലെയാണ്.
തതസ്ത്വേവം വര്തതോഽസ്യ നംദഭദ്രസ്യ ധീമതഃ ൪൫.
ഇങ്ങനെ ധീരനായ നന്ദഭദ്രൻ തന്റെ ജീവിതം തുടരുമ്പോൾ,
തച്ച ദൈവകൃതം മത്വാ ന ശുശോച മഹാമതിഃ ൪൫.
അത് ദൈവത്തിന്റെ ഇഷ്ടമെന്ന് കരുതി, മഹാമതിയായവൻ ദുഃഖിച്ചില്ല.
തതോഽസ്യ സുപ്രിയാ ഭാര്യാ സര്വൈഃ സാധ്വീഗുണൈര്യുതാ ൪൫.
പിന്നീട്, എല്ലാ നല്ല ഗുണങ്ങളും ഉള്ള പ്രിയപ്പെട്ട ഭാര്യ അവനുണ്ടായിരുന്നു.
വിനാശമാഗതാ പാര്ഥ കനകാനാമ നാമതഃ ൪൫.
പാർഥാ, കനക എന്ന പേരുള്ള അവൾ നശിച്ചുപോയി.
ശുശോച ഹാ കഷ്ടമിതി പാപോഹമിതി ചാസകൃത് ൪൫.
അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും 'ഹാ, എത്ര ദുർഭാഗ്യം! ഞാൻ പാപിയാണല്ലോ' എന്ന് വിലപിച്ചു.
ഉപാവ്രജ്യ ച ഹാ കഷ്ടം ബ്രുവംസ്തം നംദഭദ്രകമ് ൪൫.
നന്ദഭദ്രനോട് അടുത്ത് ചെന്നു, 'ഹാ, എത്ര ദുർഭാഗ്യം!' എന്ന് ആവർത്തിച്ചു.
ഹാ നംദഭദ്ര യദ്യേവം തവാപ്യേവംവിധം ഫലമ് ൪൫.
'ഹാ നന്ദഭദ്രാ, ഇതിങ്ങനെയാണെങ്കിൽ, നിനക്കും ഇതുപോലെയാണ് ഫലം,' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഇത്യാദി ബഹുധാ പ്രോച്യ തത്തദ്വാക്യം തതസ്തതഃ ൪൫.
ഇങ്ങനെ പലവിധത്തിൽ പല വാക്കുകളും വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
നംദഭദ്ര സദാ തുഭ്യം വക്തുകാമോസ്മി കിംചന ൪൫.
നന്ദഭദ്രാ, ഞാൻ എപ്പോഴും നിനക്കൊന്ന് പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അപ്രസ്താവം ബ്രുവന്വാക്യം ബൃഹസ്പതിരപിധ്രുവമ് ൪൫.
ബ്രഹസ്പതി പോലും ചിലപ്പോൾ പ്രസ്താവത്തിന് പുറത്തുള്ള വാക്കുകൾ പറയുന്നു.
ബ്രൂഹിബ്രൂഹി ന മേ കിംചിത്സാധു ഗോപ്യം പ്രിയം പരമ് ൪൫.
പറയൂ, പറയൂ! എനിക്ക് നല്ലതോ, രഹസ്യമോ, ഏറ്റവും പ്രിയമായതോ ഒന്ന് പോലും മറയ്ക്കാനില്ല.
നവഭിര്നവഭിശ്ചൈവ വിമുക്തം വാഗ്വിദൂഷണൈഃ ൪൫.
പത്തും പത്തും വാക്കിന്റെ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനായവൻ,
സൌക്ഷ്മ്യം സംഖ്യാക്രമശ്ചാപി നിര്ണയഃ സപ്രയോജനഃ ൪൫.
സൂക്ഷ്മത, എണ്ണൽ, ക്രമം, നിർണയം, ഉദ്ദേശ്യം — ഇവയൊക്കെയാണ്.