ആദിത്യാജ്ജായതേ വൃഷ്ടിര്വൃഷ്ടേരന്നം തതഃ പ്രജാഃ ൪൫.
സൂര്യനിൽ നിന്ന് മഴ വരുന്നു; മഴയിൽ നിന്ന് അന്നം; അന്നത്തിൽ നിന്ന് ജീവികൾ.
ചൌരപ്രായസ്യ കലുഷാജ്ജന്മ ജായേജ്ജനസ്യ ഹി ൪൫.
കള്ളത്തരത്തിൽനിന്നും മലിനതയിൽനിന്നുമാണ് ജനങ്ങളുടെ തലമുറ പിറവിയെടുക്കുന്നത്.
പശവോ ലകുടൈര്ഹന്യുര്യജമാനം മൃതം ഹതാഃ ൪൫.
പശുക്കളെ കശാപ്പ് ചെയ്യുമ്പോൾ, യജമാനനും മരിച്ചശേഷം കൊല്ലപ്പെടുന്നു.
യജ്ഞ ഏവം വിചാര്യാസൌ യജ്ഞസാരം സമാസ്ഥിതഃ ൪൫.
യജ്ഞത്തെ ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചവൻ യജ്ഞത്തിന്റെ സാരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
നൈവേദ്യം ഹവിഷശ്ചൈവ യജ്ഞോഽയം ഹി വികല്മഷഃ ൪൫.
നൈവേദ്യവും ഹവിസും ഈ യജ്ഞം പാപമില്ലാത്തതാണ്.
കേചിച്ഛംസന്തി സംന്യാസം നന്ദഭദ്രോ ന മന്യതേ ൪൫.
ചിലർ സന്ന്യാസത്തെ പുകഴ്ത്തുന്നു, പക്ഷേ നന്ദഭദ്രൻ അതിനെ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.
ഉഭയഭ്രഷ്ട ഏവാസൌ ഭിന്നാ ഭൂമിര്വിനശ്യതി ൪൫.
അവൻ ഇരുവശത്തുനിന്നും തെറ്റിപ്പോയവനാണ്; പിളർന്ന ഭൂമി നശിക്കുന്നു.
കസ്യചിന്നൈവ കര്മാണി ശപതേ വാ പ്രശംസതി ൪൫.
ആർക്കും അവന്റെ പ്രവൃത്തികളെ ശപിക്കുകയോ പുകഴ്ത്തുകയോ ചെയ്യുന്നില്ല.
ന ദ്വേഷ്ടി നോ കാമയതേ ന വിരുദ്ധോഽനുരുധ്യതേ ൪൫.
അവൻ ദ്വേഷിക്കുകയില്ല, ആഗ്രഹിക്കുകയുമില്ല; എതിര്ക്കുകയോ ആസക്തിയോ ഇല്ല.
അഭയഃ സര്വഭൂതേഭ്യോ യഥാംധബധിരാകൃതിഃ ൪൫.
അവൻ എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭയമില്ലാത്തവനാണ്, കാഴ്ചയിൽ കുരുടനും ചെവിടനും പോലെയാണ്.
കാരണാദ്ധര്മമന്വിച്ഛന്ന ലോഭം ച തതശ്ചരന്॥ ൪൫.
ഒരു കാരണത്താൽ ധർമ്മം അന്വേഷിച്ച്, പിന്നെ ലാഭം തേടി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
വിവിച്യ നംദഭദ്രസ്തത്സാരം മോക്ഷേഷു ജഗൃഹേ ൪൫.
സാരാംശം മനസ്സിലാക്കി, നന്ദഭദ്രൻ മോക്ഷമാർഗങ്ങളിൽ അതിനെ സ്വീകരിച്ചു.
യസ്യാം ഛിംദംതി വൃഷണാ വൃഷാണാം ചൈവ നാസികാമ് ൪൫.
അവിടെ കാളകളുടെ വൃക്കയും മൂക്കും മുറിച്ചുകളയുന്നു.
ബഹുദംശമയാന്ദേശാന്നയംതി ബഹുകര്ദമാന് ൪൫.
അവരെ പലതരം കടി ചെയ്യുന്ന കീടുകളും കുഴപ്പം നിറഞ്ഞ മണ്ണും ഉള്ള ദേശങ്ങളിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകുന്നു.
മന്യംതേ ഭ്രൂണഹത്യാപി വിശിഷ്ടാ നാസ്യ കര്മണഃ ൪൫.
ഭ്രൂണഹത്യ പോലും ഈ പ്രവൃത്തിയേക്കാൾ മെച്ചമാണെന്ന് അവർ കരുതുന്നു.
ഭൂമിം ഭൂമിശയാംശ്ചൈവ ഹംതി കാഷ്ഠമയോമുഖമ് ൪൫.
വൃക്ഷമോ ഇരുമ്പ് ആയുധമോ ഉപയോഗിച്ച് ഭൂമിയെയും അതിൽ കിടക്കുന്നവരെയും കൊല്ലുന്നു.
ആദിത്യശ്ചംദ്രമാ വായുഃ പ്രഭൂത്യൈവ ച താംസ്തു യഃ ൪൫.
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും കാറ്റും മറ്റും ഇങ്ങനെ ശക്തിയുള്ളവരാരായാലും,
അജോഽഗ്നിര്വരുണോ മേഷഃ സൂര്യശ്ച പൃഥിവീ വിരാട് ൪൫.
ജനനമില്ലാത്തവൻ, അഗ്നി, വരുണൻ, ആട്, സൂര്യൻ, ഭൂമി, വിരാട് ഇവരും,
ഏവംവിധസഹസ്രൈശ്ച യുതാ ദോഷൈഃ കൃഷിഃ സദാ ൪൫.
ഇവയൊക്കെപോലുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് തെറ്റുകൾ കൃഷിയുമായി എപ്പോഴും ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
ധര്മേ ദദ്യാത്പശൂന്വൃദ്ധാന്പുഷ്യാദേഷാ കൃഷിഃ കുതഃ ൪൫.
ധർമ്മത്തിന് വേണ്ടി വയസ്സായ മൃഗങ്ങളെ ദാനം ചെയ്താൽ, അങ്ങനെ കൃഷി എങ്ങനെ ശുദ്ധമാകും?
വിസാധിതവ്യാന്യന്നാനി സ്വശക്ത്യാ ദേവപിതൃഷു ൪൫.
തനിക്കുള്ള ശേഷിയനുസരിച്ച് ദേവന്മാർക്കും പിതൃകൾക്കും അന്നം അർപ്പിക്കണം.
കേചിച്ഛംസംതി ചൈശ്വര്യം നംദഭദ്രോ ന മന്യതേ ൪൫.
ചിലർ ഐശ്വര്യം പ്രശംസിച്ചാലും, നന്ദഭദ്രൻ അങ്ങനെ കരുതുന്നില്ല.
വധബംധനിരോധേന പീഡയംതി ദിവാനിശമ് ൪൫.
ബന്ധിച്ചും കൊല്ലിയും തടഞ്ഞും അവർ പകലും രാവും വേദന ഉണ്ടാക്കുന്നു.
മാതുഃ പിതുര്വാ ബലിനഃ ക്രേതുരഗ്നേഃ ശുനോഽപി വാ ൪൫.
അത് അമ്മയുടേതായാലും അച്ചന്റെതായാലും ശക്തനായവനുടേതായാലും വാങ്ങിയവനുടേതായാലും അഗ്നിയുടേതായാലും നായ്ക്കുടേതായാലും,
ഐശ്വര്യമദപാപിഷ്ഠാ മഹാമദ്യമദാദയഃ ൪൫.
ഐശ്വര്യത്തിന്റെ മദവും വലിയ ധനത്തിന്റെ അഹങ്കാരവും എല്ലാത്തിലും ഏറ്റവും മോശമാണ്.
ആത്മവത്സര്വഭൃത്യേഷു ശ്രിയാ നൈവ ച മാദ്യതി॥ ൪൫.
സ്വന്തം ഭൃത്യന്മാരിൽ ഐശ്വര്യം കാണുമ്പോൾ പോലും അവൻ സ്വയം ആനന്ദിക്കുന്നതുപോലെ സന്തോഷിക്കുന്നില്ല.
ആത്മപ്രത്യയവാന്ദേഹീ ക്വേശ്വരശ്ചേദൃശോഽസ്തി ഹി ൪൫.
ഒരു മനുഷ്യന് ആത്മവിശ്വാസം ഉണ്ടെങ്കിൽ, ഇങ്ങനെ ഒരു യജമാനൻ എന്തിനാണ് ആവശ്യം?
സ്വശക്ത്യാ സര്വ ഭൂതേഷു യദസൌ ന പരാങ്മുഖഃ ൪൫.
തന്റെ ശക്തിയാൽ, അവൻ ഒരു ജീവിയോടും അനാസക്തനാവുന്നില്ല.
ശ്രമേണ സംകരാത്താപശീതവാതക്ഷുധാ തൃഷാ ൪൫.
കഷ്ടം, കലാപം, ചൂട്, തണുപ്പ്, കാറ്റ്, വിശപ്പ്, ദാഹം എന്നിവയിലൂടെ,
സൌഖ്യേന വാ ധനസ്യാപി ശ്രദ്ധയാ സ്വല്പഗോര്ഥവാന് ൪൫.
സുഖത്തോടോ ധനത്തോടോ വിശ്വാസത്തോടെ, അല്പം കിട്ടിയാലും അവൻ തൃപ്തനാണ്.