അപമര്ദശ്ച സതതം ഗജൈര്വന്യൈശ്ച ദേഹിഭിഃ ൪൨.
ആനകളും കാട്ടുമൃഗങ്ങളും ജീവികളെ എപ്പോഴും ചവിട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ദുഷ്ടാനാം ഘാതനം ലോകേ പാശേന ച നിബന്ധനമ് ൪൨.
ലോകത്ത് ദുഷ്ടന്മാരെ കൊല്ലുകയും കയറുപയോഗിച്ച് ബന്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
അകസ്മാജ്ജന്മമരണം കീടാദീനാം തഥാവിധമ് ൪൨.
പുഴുക്കളെയും മറ്റും അപ്രതീക്ഷിതമായി ജനിച്ച് മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ക്ഷുത്തൃട്ക്ലേശേന മഹതാ സംത്രസ്താശ്ച സദാ മൃഗാഃ ൪൨.
വലിയ വിശപ്പും ദാഹവും മൂലം മൃഗങ്ങൾ എപ്പോഴും ഭയത്തോടെയാണ് ജീവിക്കുന്നത്.
ക്ഷുത്തൃട്ഛീതാദിദമനം വധബന്ധനതാഡനമ് ൪൨.
വിശപ്പും ദാഹവും തണുപ്പും പോലുള്ള കഷ്ടപ്പാടുകളും, കൊല്ലലും ബന്ധനവും അടിക്കലും ഉണ്ടാകുന്നു.
വേണുകുന്താദിനിഗഡമുദ്ഗരാംഽകുശതാഡനമ് ൪൨.
കയറും കുന്തവും മുതലായവ കൊണ്ട് ബന്ധിക്കുകയും, വലിയ ദണ്ഡം കൊണ്ടും ആങ്കുഷം കൊണ്ടും അടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ആത്മയൂഥവിയോഗശ്ച വനേ ച നയനാദികമ് ൪൨.
സ്വന്തം കൂട്ടത്തിൽ നിന്ന് വേർപിരിയലും, കാടിലേക്കും മറ്റിടങ്ങളിലേക്കും കൊണ്ടുപോകലും ഉണ്ടാകുന്നു.
അധരോത്തരഭാവശ്ച മരണം രാഷ്ട്രവിഭ്രമഃ ൪൨.
ഉയര്ച്ചയും താഴ്ചയും, മരണവും, രാജ്യങ്ങളിൽ കലഹവും ഉണ്ടാകുന്നു.
അനിത്യതാ പ്രഭാവാണാമുച്ഛ്രയാണാം ച പാതനമ് ൪൨.
ശക്തികൾക്ക് സ്ഥിരതയില്ല, ഉയർന്നവരുടെ വീഴ്ചയും സംഭവിക്കുന്നു.
നിരയാദിമനുഷ്യാംതം തസ്മാത്സര്വം ത്യജേദ്ബുധഃ ൪൨.
നരകത്തിൽ നിന്ന് മനുഷ്യജന്മം വരെ എല്ലാം, അതിനാൽ ബുദ്ധിമാൻ ഇതെല്ലാം ഉപേക്ഷിക്കണം.
തദ്വത്സര്വമിദം ലോകേ ദുഃഖം ദുഃഖേന ശാമ്യതി ൪൨.
ഇതുപോലെ ലോകത്തിലെ എല്ലാ ദുഃഖവും ദുഃഖംകൊണ്ടുതന്നെ അവസാനിക്കുന്നു.
ദുഃഖൈരാകുലിതം ജ്ഞാത്വാ നിര്വേദം പരമാപ്നുയാത് ൪൨.
എല്ലാം ദുഃഖംകൊണ്ടു പീഡിതമാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, ഒരാൾ പരമവൈരാഗ്യം നേടണം.
ജ്ഞാനേന തം പരം ജ്ഞാത്വാ വിഷ്ണും മുക്തിമവാപ്നുയാത് ൪൨.
ജ്ഞാനത്തോടെ ആ പരമാത്മാവിനെ അറിഞ്ഞാൽ, വിഷ്ണുവിൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും.
രാജഹംസോ യഥാ ശുദ്ധഃ കാകാമേധ്യപ്രദര്ശകഃ ൪൨.
രാജഹംസൻ എങ്ങനെ ശുദ്ധിയും, കാക്കകൾ കാണിക്കുന്ന മലിനതയും തിരിച്ചറിയുന്നുവോ,
അവിദ്യായനമത്യുഗ്രം നാനാകര്മാതിശാഖിനമ് ൪൨.
അങ്ങനെ തന്നെ, അജ്ഞാനം അത്യന്തം ഭയങ്കരവും, പലതരം പ്രവൃത്തികളാൽ നിറഞ്ഞതുമാണ്.
മോഹാംധകാരതിമിരം ലോഭവ്യാലസരീസൃപമ് ൪൨.
അത് മോഹത്തിന്റെ ഇരുണ്ടതയും, ലാലസയുടെ പാമ്പുകൾ നിറഞ്ഞ കാടുമാണ്.
തദതീത്യ മഹാദുര്ഗം പ്രവിഷ്ടോഽസ്മി മഹദ്വനമ് ൪൨.
ആ മഹാബന്ധം കടന്ന്, ഞാൻ വലിയ കാട്ടിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുന്നു.
ന ച ബിഭ്യതി കേഷാംചിന്നാസ്യ ബിഭ്യതി കേചന॥ ൪൨.
അത് ചിലർക്ക് ഭയമില്ല, അതിനെയും ആരും ഭയപ്പെടുന്നില്ല.
തസ്മിന്വനേ സപ്തമഹാദ്രുമാസ്തു സപ്തൈവ നദ്യശ്ച ഫലാനി സപ്ത ൪൨.
അവിടെ ആ കാട്ടിൽ ഏഴു വലിയ വൃക്ഷങ്ങളും, ഏഴു നദികളും, ഏഴു തരത്തിലുള്ള പഴങ്ങളും ഉണ്ട്.
പംചവര്ണാനി ദിവ്യാനി ചതുര്വര്ണാനി കാനിചിത് ൪൨.
അവിടെ അഞ്ചു ദിവ്യവണ്ണങ്ങളും, ചിലത് നാലു നിറങ്ങളിലുമാണ്.
സൃജംതഃ പാദപാസ്തത്ര വ്യാപ്യ തിഷ്ഠന്തി തദ്വനമ്॥ ൪൨.
അവിടെ വൃക്ഷങ്ങൾ പടർന്നു വളർന്ന് ആ കാട് മുഴുവൻ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു.
സപ്ത സ്ത്രിയസ്തത്ര വസംതി സത്യസ്ത്വവാങ്മുഖ്യോ ഭാനുമതോ ഭവംതി ൪൨.
അവിടെ ഏഴു സ്ത്രീകൾ വസിക്കുന്നു; അവർ സത്യവതികളും വാക്കിൽ ശ്രേഷ്ഠരുമാണ്, അവർ ഭാനുമതിയുടെ അനുയായികളാണ്.
സപ്തൈവ ഗിരയശ്ചാത്ര ധൃതം യൈര്ഭുവനത്രയമ് ൪൨.
അവിടെ ഏഴു മലകളും ഉണ്ട്; അവയാൽ മൂന്നു ലോകങ്ങളും നിലനിൽക്കുന്നു.
തേജശ്ചാഭയദാനത്വമദ്രോഹഃ കൌശലം തഥാ ൪൨.
അവിടെ പ്രകാശം, ഭയമില്ലായ്മ നൽകൽ, അനാഹിംസ, നൈപുണ്യം എന്നിവയും ഉണ്ട്.
ഇത്യേതേ ഗിരയോ ജ്ഞേയാസ്തസ്മിന്വിദ്യാവനേ സ്ഥിതാഃ ൪൨.
ഈ മലകൾ അതി വിശുദ്ധമായ ആ കാട്ടിൽ നിലകൊള്ളുന്നവയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
നിര്മമത്വം തപശ്ചാത്ര സന്തോഷഃ സപ്തമോ ഹ്രദഃ ൪൨.
അവിടെ അഹങ്കാരമില്ലായ്മ, തപസ്, സന്തോഷം, ഏഴാമത്തേത് ഒരു തടാകം എന്നിവയും ഉണ്ട്.
പുഷ്പാദിപൂജാ ദ്വിതീയാ തൃതീയാ ച പ്രദക്ഷിണാ ൪൨.
പൂക്കളാൽ തുടങ്ങിയ പൂജയാണ് രണ്ടാമത്തേത്; മൂന്നാമത്തേത് പ്രദക്ഷിണമാണ്.
ഷഷ്ഠീ ബ്രഹ്മൈകതാ പ്രോക്താ സപ്തമീ സിദ്ധിരേവ ച ൪൨.
ആറാമത്തേത് ബ്രഹ്മത്തോടുള്ള ഐക്യമാണ്; ഏഴാമത്തേത് സിദ്ധിയാണ്.
ബ്രഹ്മാ ധര്മോ യമശ്ചാഗ്നിരിംദ്രോ വരുണ ഏവ ച॥ ൪൨.
ബ്രഹ്മാവ്, ധർമ്മം, യമൻ, അഗ്നി, ഇന്ദ്രൻ, വരുണൻ ഇവരും ഉണ്ട്.
ധനദശ്ച ധ്രുവാദീനാം സപ്തകാനര്ചയംത്യമീ ൪൨.
ധനദനും കൂടെ, ഇവരെ ധ്രുവനും മറ്റ് അനുയായികളും ആരാധിക്കുന്നു.