തതഃ സ്വഭാവകാലാഭ്യാം സ്വരൂപാഭ്യാം സമീരിതമ് ൩൭.
പിന്നീട്, സ്വഭാവത്താലും കാലത്താലും അവരുടെ യഥാർത്ഥ രൂപങ്ങൾ ഉണർന്നു.
മഹത്തത്ത്വാദ്വികുര്വാണാദഹംതത്ത്വം വ്യജായത ൩൭.
മഹത്ത്വത്തിന്റെ പരിണാമത്തിൽ നിന്ന് അഹങ്കാരത്വം ഉദിച്ചു.
താമസാത്പംച ജാതാനി തന്മാത്രാണി വുദുര്ബുധാഃ ൩൭.
തമോഗുണത്തിൽ നിന്ന് അഞ്ചു സൂക്ഷ്മതത്ത്വങ്ങൾ ജനിച്ചു എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
സാത്ത്വികാച്ചാപ്യഹംകാരാദ്വിദ്വി കര്മേദ്രിയാണി ച ൩൭.
സത്ത്വഗുണമുള്ള അഹങ്കാരത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങളും കര്മേന്ദ്രിയങ്ങളും ഉദിച്ചു.
ചതുര്വിശതിതത്ത്വാനി ജാതാനീതി പുരാ വിദുഃ ൩൭.
ഇങ്ങനെ ഇരുപത്തിനാലു തത്ത്വങ്ങൾ ജനിച്ചു എന്ന് പുരാതനർ അറിഞ്ഞിരുന്നു.
ബുദ്ബുദാകാരതാം ജഗ്മുരംഡം ജാതം തതഃ ശുഭമ് ൩൭.
അവ ബുധ്ബുദത്തിന്റെ രൂപം എടുത്തു; അതിൽ നിന്ന് ശുഭമായ അണ്ഡം ജനിച്ചു.
ആത്മാസ്യ കഥിതോ ബ്രഹ്മാ വ്യഭജത്സ ത്രിധാ ത്വിദമ് ൩൭.
അതിന്റേതായ ആത്മാവ് ബ്രഹ്മാവാണെന്ന് പറയുന്നു; അവൻ അതിനെ മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചു.
നാഗാ ദൈത്യാശ്ച പാതാലേ ത്രിധൈതത്പരികല്പിതമ് ൩൭.
നാഗന്മാരെയും ദൈത്യന്മാരെയും പാതാളത്തിൽ പാർപ്പിച്ചു; അങ്ങനെ അത് മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിച്ചു.
പാതാലാനി ച ദ്വീപാനി സ്വര്ലോകാഃ സപ്തസപ്ത ച ൩൭.
പാതാളങ്ങൾ, ദ്വീപുകൾ, സ്വർഗ്ഗലോകങ്ങൾ — ഇവ ഓരോന്നും ഏഴെണ്ണമാണ്.
ലക്ഷയോജനവിസ്താരം ജംബൂദ്വീപം പ്രകീര്ത്യതേ ൩൭.
ജംബൂദ്വീപം ലക്ഷം യോജന വീതിയുള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ശാകദ്വീപം ദ്വിഗുണതോ ജംബൂദ്വീപാത്തതഃ പരമ് ൩൭.
അതിനുശേഷമുള്ള ശാകദ്വീപം, ജംബൂദ്വീപിനെക്കാൾ ഇരട്ടവലുപ്പമാണ്.
സുരാതോയേന ദൈത്യാനാം മോഹകാര്യര്ണവേന ഹി ൩൭.
ദൈവികജലമായ സമുദ്രം, ദൈത്യന്മാരെ മയക്കാൻ വേണ്ടിയാണ് അവിടെ ഉള്ളത്.
കുശദ്വീപം ദ്വിഗുണതസ്തതസ്തത്പരതഃ സ്മൃതമ് ൩൭.
കുശദ്വീപം മുമ്പുള്ളതിനെക്കാൾ ഇരട്ടിയോളം വലുതാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
തതഃ പരം ക്രൌഞ്ചസംജ്ഞം ദ്വിഗുണം ഹി ഘൃതാബ്ധിനാ ൩൭.
അതിനപ്പുറം ക്രൗഞ്ചം എന്ന പേരിലുള്ള പ്രദേശം, അതും വീണ്ടും ഇരട്ടിയോളം വലുതാണ്, ഉണക്കനെയ്യ് സമുദ്രം ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു.
ഇക്ഷുസാരസ്വരൂപേണ സമുദ്രേണ പരിവൃതമ് ൩൭.
അത് ഇഞ്ചിരസത്തിന്റെ സ്വഭാവമുള്ള സമുദ്രം കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സ്വാദുതോയേന രമ്യേണ സമുദ്രേണ സമംതതഃ ൩൭.
മധുരമുള്ള വെള്ളം നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ സമുദ്രം അതിനെ എല്ലാടും ചുറ്റിയിരിക്കുന്നു.
പംചാശച്ച സഹസ്രാണി സപ്തദ്വീപാഃ സസാഗരാഃ ൩൭.
ഏഴു ദ്വീപുകളും അവയുടെ സമുദ്രങ്ങളും ചേർന്ന് അമ്പതിനായിരം എണ്ണം ഉണ്ട്.
അപാം വൃദ്ധിക്ഷയോ ദൃഷ്ടഃ പക്ഷയോഃ ശുക്ലകൃഷ്ണയോഃ ൩൭.
വെള്ളത്തിന്റെ വർദ്ധനയും കുറയലും ശുക്ലപക്ഷത്തിലും കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലും കാണാം.
ദേവാനാം ക്രീഡനസ്ഥാനം ലോകാലോകസ്തതഃ പരമ് ൩൭.
അതിനപ്പുറം ദേവന്മാരുടെ കളിസ്ഥലമായ ലോകാലോകം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
അസ്യ ബാഹ്യേ തമോ ഘോരം ദുഷ്പ്രേക്ഷ്യം ജീവവര്ജിതമ് ൩൭.
ഇതിന്റെ പുറത്തു ജീവികൾ ഇല്ലാത്ത, കാണാൻ കഴിയാത്ത ഭയാനകമായ ഇരുട്ട് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ചത്വാരിംശത്സഹസ്രാണി യോജനാനാം ച ഫാല്ഗുന ൩൭.
ഫാൽഗുണാ, അതിന്റെ വിസ്തീർണ്ണം നാല്പതിനായിരം യോജനമാണ്.
കോടിയോജനവിസ്താരഃ കടാഹഋ സംവ്യവസ്ഥിതഃ ൩൭.
ഒരു കോടി യോജന വീതിയുള്ളത്, ഒരു പാത്രംപോലെ ആകൃതിയിലാണ് ഇത് നിലകൊള്ളുന്നത്.
പംചാശത്കോടയോ ജ്ഞേയാ ദശദിക്ഷു സമംതതഃ ൩൭.
പത്ത് ദിശകളിലും അമ്പത് കോടി വിസ്തീർണ്ണം ഉള്ളതായി അറിയണം.
സ ലക്ഷയോജനോ ജ്ഞേയോ ഹ്യധശ്ചോര്ധ്വം പ്രമാണതഃ ൩൭.
താഴെയും മുകളിലും അതിന്റെ നീളം ഒരു ലക്ഷം യോജനമാണ്.
ഉച്ഛ്രയശ്ചതുരാശീതിര്ദ്വാത്രിംശന്മൂര്ധ്നി വിസ്തൃതഃ ൩൭.
അത് എൺപത്തിനാലു ഉയരവും മുകളിൽ മുപ്പത്തിരണ്ട് വിസ്തൃതിയും ഉണ്ട്.
മധ്യശൃംഗേ ബ്രഹ്മവാസ ഐശാന്യാം ത്ര്യംബകസ്യ ച ൩൭.
നടുവിലെ കുന്നിൻമുകളിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാസവും, ഈശാന്യദിശയിൽ ത്രയമ്പകന്റെ വാസവും ഉണ്ട്.
രത്നജം ശംകരസ്യാപി രാജതം കേശവസ്യ ച ൩൭.
രത്നപർവ്വതം ശങ്കരനു സമർപ്പിതമായതും, വെള്ളിപർവ്വതം കേശവനു സമർപ്പിതമായതുമാണ്.
പൂര്വേണ മംദരോ നാമദക്ഷിണേ ഗംധമാദനഃ ൩൭.
കിഴക്കോട്ട് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത് മന്ദരപർവ്വതം, തെക്കോട്ട് ഗന്ധമാദനപർവ്വതം.
കദംബോ മംദരേ ജ്ഞേയോജംബുര്വൈ ഗംധമാദനേ ൩൭.
മന്ദരത്തിൽ കടമ്പമരവും, ഗന്ധമാദനത്തിൽ ജമ്പുമരവും അറിയപ്പെടുന്നു.
ഏകാദശശതായാമാശ്ചത്വാരോ ഗിരികേതവഃ ൩൭.
ഒന്നൊന്നായി പതിനൊന്ന് നൂറ് ദൈർഘ്യമുള്ള നാല് പർവ്വതശിഖരങ്ങൾ ഉണ്ട്.