അലീകമേതദ്ദേവേന്ദ്ര സ ഹി ദേവസ്യ പോരതിഃ ൨൪.
ദേവേന്ദ്രാ, ഇതൊന്നും അസത്യമല്ല; ദേവന്റെ പുരാതനമായ ആചാരമാണിത്.
വേദാന്തേഷു ച മാം വിപ്രാ ഗര്ഹസംയതി പുനഃപുനഃ ൨൪.
വേദാന്തങ്ങളില് ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, എനിക്ക് വീണ്ടും വീണ്ടും അപമാനം നേരിടേണ്ടി വരുന്നു.
ആവൃതം ജ്ഞാനമേതേന ജ്ഞാനിനാം നിത്യവൈരിണാ ൨൪.
ജ്ഞാനികള്ക്ക് ശത്രുവായ ഈ വാസന ജ്ഞാനം മറയ്ക്കുന്നു.
ഏവം ശീലസ്യ മേ കസ്മാത്പ്രതുഷ്യതി മഹേശ്വരഃ ൨൪.
എനിക്ക് ഇങ്ങനെ നല്ല സ്വഭാവം ഉണ്ടെങ്കില് മഹേശ്വരന് എന്തിനാണ് കോപം?
മൈവം ബ്രൂഹി മഹാഭാഗ ത്വാം വിനാകഃ പുമാന്ഭുവി ൨൪.
മഹാഭാഗേ, ഇങ്ങനെ പറയരുത്; നിന്നെ കൂടാതെ ഭൂമിയില് ഒരാളും നിലനില്ക്കില്ല.
യത്കിംചിത്സാധ്യതേ ലോകേ മൂലം തസ്യ ച കാമനാ ൨൪.
ലോകത്ത് എന്ത് സാധിച്ചാലും അതിന്റെ അടിസ്ഥാനം ആഗ്രഹമാണ്.
സത്യം ചാപി ശ്രുതേര്വാക്യം തവ രൂപം ത്രിധാഗതമ് ൨൪.
ശാസ്ത്രവാക്യങ്ങള് സത്യമായാണ് പറയുന്നത്; നിന്റെ രൂപം മൂന്നു വിധമാണ്.
അമുക്തിതഃ കാമനയാ രൂപം തത്താമസം തവ ൨൪.
അനിയന്ത്രിതമായ ആഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് നിന്റെ രൂപം ഇരുണ്ടതാകുന്നത്.
കേവലം യാവദര്ഥാര്ഥം തദ്രൂപം സാത്ത്വികം തവ ൨൪.
ആവശ്യത്തിന് മാത്രം ഉപയോഗിക്കുന്നതാണു നിന്റെ ശുദ്ധമായ രൂപം.
ത്വം സാക്ഷാത്പരമഃ പൂജ്യഃ കുരു കാര്യമിദം ഹി നഃ സ്വപ്രാണൈരപി ത്രായാംതി പരമേതന്മഹാഫലമ്॥ ൨൪.
നീ നേരിട്ട് പരമമായ ആരാധനാര്ഹനാണ്; ഞങ്ങളുടെ ഈ കാര്യം ചെയ്യണം. സ്വന്തം ജീവന് പോലും സംരക്ഷിക്കുന്നവര്ക്ക് അത്യുത്തമമായ ഫലം ലഭിക്കും.
ഇതി സംചിംത്യ കാര്യം ത്വം സര്വഥാ കുരു തത്സ്ഫുടമ്॥ ൨൪.
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് നീ ആ കര്മ്മം പൂര്ണമായും വ്യക്തമായി ചെയ്യണം.
ഇത്യാ കര്ണ്യ തഥേത്യുക്ത്വാ വസംതരതിസംയുതഃ ൨൪.
അത് കേട്ടു, 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്നു പറഞ്ഞ്, വസന്തവും പ്രണയവും കൂടെ കൊണ്ടു അവന് പുറപ്പെട്ടു.
തത്രാപശ്യത ശംഭോഃ സ പുണ്യമാശ്രമമംഡലമ് ൨൪.
അവിടെ അവന് ശംഭുവിന്റെ പുണ്യമായ ആശ്രമവലയം കണ്ടു.
തത്രാപശ്യത്ത്രിനേത്രസ്യ വീരകംനാമ ദ്വാരപമ് ൨൪.
അവിടെ മൂന്നു കണ്ണുള്ള ദൈവത്തിന്റെ വാത്സല്യനായ വീരകനെ അവന് കണ്ടു.
ദദര്ശ ച മഹേശാനം നാസാഗ്രകൃതലോചനമ് സമാകായം സുഖാസീനം സമാധിസ്ഥം മഹേശ്വരമ്॥ ൨൪.
അവന് മഹേശ്വരനെ മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തില് കണ്ണുകള് പതിപ്പിച്ച്, ശരീരം നേരെ ഇരുന്ന്, ധ്യാനത്തില് ലീനനായി കാണുകയും ചെയ്തു.
നിസ്തരംഗം വിനിര്ഗൃഹ്യ സ്ഥിതമിംദ്രിയഗോചരാന് ൨൪.
അവന് പൂര്ണമായും ശാന്തനായി, ഇന്ദ്രിയങ്ങള് എല്ലാം പിന്വലിച്ച്, അചഞ്ചലമായി ഇരുന്നു.
തം തഥാവിധമാലോക്യ സോംതര്ഭേദായ യത്നവാന് ൨൪.
അവനെ അങ്ങനെയായിരിക്കുന്നു കണ്ടു, അവന് അകത്തുനിന്ന് അവനെ ഉല്ലാസിപ്പിക്കാന് ശ്രമിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നംതരേ ദേവോ വികാസിതവിലോചനഃ ൨൪.
അപ്പോള് ദൈവം പൂത്തുവീണ കണ്ണുകള് തുറന്നു.
നിവേദിതാ വീരകേണ വിവേശ ച ഗിരേഃ സുതാ ൨൪.
വീരകന് അറിയിച്ച ശേഷം, പര്വതപുത്രി അകത്തു കടന്നു.
തതസ്തസ്യാം മനഃ സ്വീയമനുരക്തമവേക്ഷ്യ ച താവദാപൂര്ണധനുഷമപശ്യത രതിപ്രിയമ്॥ ൨൪.
അവളുടെ മനസ്സ് അവനിലേക്കു ആകര്ഷിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ടു, അവള് തന്റെ പ്രിയനെ, വില്ല് പൂര്ണമായി വലിച്ച നിലയില് കണ്ടു.
തന്നാശകൃപയാ ദേവോ നാനാസ്ഥാനേഷു സോഽഗമത് ൨൪.
അവളോടുള്ള കരുണ കൊണ്ടു ദൈവം പല സ്ഥലങ്ങളിലും സഞ്ചരിച്ചു.
സ നദീഃ പര്വതാശ്ചൈവ ആശ്രമാന്സരസീസ്തഥാ ൨൪.
അവന് നദികളും പര്വതങ്ങളും ആശ്രമങ്ങളും തടാകങ്ങളും സന്ദര്ശിച്ചു.
ജഗത്ത്രയം പരിഭ്രമ്യ പുനരാഗാത്സ്വമാശ്രമമ് ൨൪.
മൂന്നു ലോകവും ചുറ്റി, പിന്നെ തന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
തതസ്തൃതീയനേത്രോത്ഥവഹ്നിനാ നാകവാസിനാമ് ൨൪.
അതിനുശേഷം, മൂന്നാം കണ്ണില് നിന്നുള്ള അഗ്നി സ്വര്ഗ്ഗവാസികള്ക്കായി പുറപ്പെട്ടു.
സസ തു തം ഭസ്മസാത്കൃത്വാ ഹരനേത്രോദ്ഭവോഽനലഃ ൨൪.
ഹരന്റെ കണ്ണില് നിന്നു ഉദിച്ച അഗ്നി അവനെ ചാരമാക്കി.
തതോ ഭവോ ജഗദ്ധേതോര്വ്യഭജജ്ജാതവേദസമ് ൨൪.
പിന്നീട് ഭവന് ലോകത്തിന്റെ ഭാവിക്കായി ആ അഗ്നിയെ വിഭജിച്ചു.
ഭൃംഗേഷു കോകിലാസ്യേഷു വിഹാരേഷു സ്മരാനലമ് ൨൪.
അവന് ആ കാമാഗ്നിയെ തേനീച്ചകളിലും, കുയിലിന്റെ പാട്ടിലും, വിനോദസ്ഥലങ്ങളിലും വെച്ചു.
ജ്വാലയത്യനിശം സോഽഗ്നിര്ദുശ്ചികിത്സ്യോഽസുഖാവഹഃ ൨൪.
ആ അഗ്നി ഒരുനിമിഷവും അണങ്ങാതെ കത്തുന്നു; അതിന് ചികിത്സയില്ല, ദു:ഖം മാത്രം നല്കുന്നു.
വിലലാപ രതിര്ദ്ദീനാ മധുനാ ബംധുനാ സഹ ൨൪.
രതി ദു:ഖിതയായി, തന്റെ സുഹൃത്ത് മധുവിനൊപ്പം വേദനയോടെ കരയുകയായിരുന്നു.
രത്യാഃ പ്രലാപമാകര്ണ്യ ദേവദേവോ വൃഷധ്വജഃ ൨൪.
രതിയുടെ വിലാപം കേട്ട ദേവദേവൻ, കാളയെ പതാകയാക്കി നില്ക്കുന്നവൻ, ആലോചനയോടെ കേട്ടുനിന്നു.