ഋഷയോ മനുജാ ദേവാഃ ശിവബ്രഹ്മമുഖാ അപി ൧൪.
മഹർഷിമാര്, മനുഷ്യര്, ദേവന്മാര്, ശിവനും ബ്രഹ്മാവും പോലും—
ഇതി ചിംത്യ വിരിംചോഽപി തത്രൈവാംതരധീയത ൧൪.
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച് വിഷ്ണുവും അവിടുത്തെ തന്നെ അപ്രത്യക്ഷനായി.
ആഹാരമിച്ഛന്സ്വാം ഭാര്യാം ന ദദര്ശാശ്രമേ സ്വകേ ൧൪.
ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിച്ച് തന്റെ ആശ്രമത്തില് ഭാര്യയെ കാണാനായില്ല.
വിലോകയന്സ്വകാം ഭാര്യാം വിധിത്സുഃ കര്മ നൈത്യകമ് ൧൪.
തന്റെ ഭാര്യയെ അന്വേഷിച്ച്, ദൈനംദിന കര്മ്മങ്ങള് ചെയ്യാന് ആഗ്രഹിച്ച്—
രുദന്തീം സ്വാം പ്രിയാം ദീനാം തരുപ്രച്ഛാദിതാനനാമ് ൧൪.
വൃക്ഷശാഖകള് മുഖം മറച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന, ദുഃഖിതയും കരയുന്ന തന്റെ പ്രിയവളെ അവന് കണ്ടു.
കേന തേഽപകൃതം ഭീരു വര്തംത്യാസ്തപസി സ്വകേ കം വാ കാമം പ്രയച്ഛാമി ശീഘ്രം പ്രബ്രൂഹി ഭാമിനി॥ ൧൪.
ഭയക്കരിയായേ, നീ തപസ്സില് ലയിച്ചിരിക്കുമ്പോള് ആരാണ് നിന്നെ ദുർവ്യവഹരിച്ചത്? അല്ലെങ്കില് നിനക്ക് എന്ത് ആഗ്രഹമാണ് വേണ്ടത്? വേഗം പറയൂ, സുന്ദരിയേ.
ഗൃഹേശ്വരീം സദ്ഗുണഭൂഷിതാം ശുഭാം പംഗ്വംധയോഗേന പതിം സമേതാമ് ൧൪.
സദ്ഗുണങ്ങളാല് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, ശുഭയുള്ള, ഭര്ത്താവുമായി വിവാഹബന്ധത്തിലൂടെ ഏകോപിതയായ ഗൃഹലക്ഷ്മി—
നാശിതാസ്മ്യപവിദ്ധാസ്മി ത്രാസിതാ പീഡിതാസ്മി ച ൧൫.
ഞാന് നശിച്ചുപോയി, ഉപേക്ഷിക്കപ്പെട്ടു, ഭയപ്പെടുത്തി, പീഡിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
ദുഃഖപാരമപശ്യംതീ പ്രാണാംസ്ത്യക്തും വ്യവസ്ഥിതാ ൧൫.
എന്റെ ദു:ഖത്തിന് ഒരു അവസാനം കാണുന്നില്ല; അതിനാല് ജീവന് ഉപേക്ഷിക്കാന് ഞാന് തീരുമാനിച്ചു.
ഏവമുക്തസ്തു ദൈത്യേംദ്രോ ദുഃഖിതോഽചിംതയദ്ധൃദി ൧൫.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ദൈത്യാധിപന് ദു:ഖിതനായി ഹൃദയത്തില് ആലോചിച്ചു.
തഥാപി മന്യേ ശാസ്ത്രൈഭ്യസ്ത്വനുകംപ്യാ പ്രിയേതി യത് ൧൫.
എങ്കിലും, ശാസ്ത്രങ്ങള് പ്രകാരം അവള് കരുണാര്ഹയാണെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു, കാരണം അവള് പ്രിയയാണല്ലോ.
വ്യസനാര്ണവമത്യേതി ജലയാനൈരിവാര്ണവമ് ൧൫.
കടല് കപ്പലുകള് കടക്കുന്നതുപോലെ, ദുരിതസമുദ്രം മനുഷ്യന് കടക്കുന്നു.
ഗേഹിനോ ഹേലയാ ജിഗ്യുര്ദസ്യൂന്ദൂര്ഗ പതിര്യഥാ ൧൫.
ഗൃഹസ്ഥര് അനാസക്തിയാല് കള്ളന്മാര്ക്ക് കീഴടങ്ങുന്നു, കോട്ടയുടെ ഉടമപോലെ.
അഥായുഷാ വാ കാര്ത്സ്ന്യേന ധര്മേ ദിത്സുര്യഥൈവ ച ൧൫.
അല്ലെങ്കില്, ഒരാള് തന്റെ ആയുസ്സോ ധര്മമോ മുഴുവനും വിട്ടുകൊടുക്കുന്നതുപോലെ.
ഭര്തവ്യാ ഏവ യസ്മാച്ച തസ്മാദ്ഭാര്യേതി സാ സ്മൃതാ ൧൫.
അവളെ പോഷിക്കേണ്ടതാണെന്നതിനാലാണ് അവളെ ഭാര്യ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
സംസാരകല്മഷാത്ത്രാത്രീ കലത്രമിതി സാ തതഃ ൧൫.
സാംസാരിക മലിനതയിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കുന്നവളായതിനാൽ അവളെ കലത്രം എന്നും പറയുന്നു.
ത്രീണി ജ്യോതീംഷി പുരുഷ ഇതി വൈ ദേവലോഽബ്രവീത് ൧൫.
പുരുഷനിൽ മൂന്നു പ്രകാശങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് ദേവളൻ പറഞ്ഞു.
തദേനാം പീഡിതാം ചേദ്യഃ പതിര്ഭൂത്വാ ന പാലയേ ൧൫.
ഭർത്താവായിട്ടും അവൾ കഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ അവളെ സംരക്ഷിക്കാതിരിക്കുകയാണെങ്കിൽ—
അഹ മപ്യേനമിംദ്രം വൈ ശക്തോ ജേതും യഥാഽനൃണാമ് ൧൫.
അങ്ങനെയെങ്കിൽ ഞാൻ കടമകളില്ലാത്തവനായി ഇന്ദ്രനെയും ജയിക്കാൻ കഴിയുമെന്നു.
ഇതി സംചിംത്യ വജ്രാംഗഃ കോപവ്യാകുലലോചനഃ ൧൫.
ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച വജ്രാംഗൻ കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവന്നവനായി—
ജ്ഞാത്വാ തു തസ്യ സംകല്പം ബ്രഹ്മാ ക്രൂരതരം പുനഃ ൧൫.
അവന്റെ അത്യന്തം ക്രൂരമായ ആഗ്രഹം മനസ്സിലാക്കി ബ്രഹ്മാവ്—
ഉവാചൈനം സ ഭഗവാന്പ്രഭുര്മധുരയാ ഗിരാ॥ ൧൫.
ആ മഹാത്മാവായ പ്രഭു മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ അവനോട് പറഞ്ഞു.
കിമര്ഥം ഭൂയ ഏവ ത്വം നിയമം ക്രൂരമിച്ഛസി ൧൫.
നീ വീണ്ടും എന്തിനാണ് ഇങ്ങനെ കഠിനമായ ഒരു വ്രതം ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
യാവദബ്ദസഹസ്രേണ നിരാഹാരേണ വൈ ഫലമ് ൧൫.
ആയിരം വർഷം ഉപവസിച്ചാലും ഫലം—
ത്യാഗോ ഹ്യപ്രാപ്തകാമാനാം ന തഥാ ച ഗുരുഃ സ്മൃതഃ ശ്രുത്വൈതദ്ബ്രഹ്മണോ വാക്യം ദൈത്യഃ പ്രാംജലിരബ്രവീത്॥ ൧൫.
ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറാത്തവരുടെ ത്യാഗം വലിയതല്ലെന്ന് പറയുന്നു. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ദാനവൻ കയ്യുകൂപ്പി പറഞ്ഞു:
പത്ന്യര്ഥേഽഹം കരിഷ്യാമി തപോ ഘോരം പിതാമഹ ൧൫.
എന്റെ ഭാര്യയ്ക്കായി ഞാൻ ഭയങ്കരമായ തപസ് ചെയ്യുമെന്ന്, പിതാമഹാ, ഞാൻ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ വചോ ദേവഃ പദ്മഗര്ഭോദ്ഭവസ്തദാ ൧൫.
ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടു, പദ്മത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ദേവൻ—
അലം തേ തപസാ വത്സ മാ ക്ലേശേ വിസ്തരേ വിശ ൧൫.
മക്കളേ, നിന്റെ തപസ്സു മതിയാകുന്നു; അനാവശ്യമായി വലിയ കഷ്ടത്തിൽ ഏർപ്പെടരുത്.
ദേവസീമംതിനീകാമ്യധമ്മില്ലകവിമോക്ഷണഃ ൧൫.
സീമന്തിനിയെ ആഗ്രഹിച്ച ദേവൻ, ധമ്മില്ലകയുടെ കെട്ട് അഴിച്ചു.
വിസൃജ്യ ഗത്വാ മഹിഷീം നംദയാ മാസ താം മുദാ ൧൫.
അവളെ വിട്ടയച്ചു, രാജ്ഞിയോടു ചേർന്ന് സന്തോഷത്തോടെ അവളെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു.