നാസ്തി മാതൃസമം ത്രാണം നാസ്തി മാതൃസമാ പ്രപാ ൬.
അമ്മയുടേതിനോട് തുല്യമായ സംരക്ഷണം ഇല്ല; അമ്മയേക്കാൾ വലിയ ആശ്രയം ഇല്ല.
അംഗാനാം വര്ധനാദംബാ വീരസൂത്വേ ച വീരസൂഃ ൬.
അമ്മ കുട്ടിയുടെ ശരീരം വളരാൻ സഹായിക്കുന്നു; ധൈര്യശാലികളെ പ്രസവിക്കുന്നതിൽ അമ്മ തന്നെയാണ് മുൻപന്തിയിൽ.
ദേവതാനാം സമാവാപമേകത്വം പിതരം വിദുഃ മര്ത്യാനാം ദേവതാനാം ച പൂഗോ നാത്യേതി മാതരമ്॥ ൬.
ദേവന്മാരുടെ ഐക്യം പിതാവായി അറിയപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ മനുഷ്യരിലും ദേവന്മാരിലും അമ്മയെ മറികടക്കുന്ന കൂട്ടം ഇല്ല.
പതിതാ ഗുരവസ്ത്യാജ്യാ മാതാ ച ന കഥംചന ൬.
ഗുരുക്കന്മാർ തെറ്റിച്ചാൽ വിട്ടുകളയാം; പക്ഷേ അമ്മയെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
ഏവം സ കൌശികീതീരേ ബലിം രാജാനമീക്ഷതീമ് ൬.
ഇങ്ങനെ കൗശികി നദിക്കരയിൽ രാജാവിനെ ബലി അർപ്പിക്കുന്നതിൽ അവൻ കണ്ടു.
വിമൃശ്യ ചിരകാലം ഹി ചിംതാംതം നാഭ്യപദ്യത ൬.
ദീർഘകാലം ആലോചിച്ചിട്ടും, തന്റെ ചിന്തയുടെ അന്തിമതീരുമാനം അവൻ അംഗീകരിച്ചില്ല.
ഗായന്ഗാഖാമുപായാതഃ പിതുസ്തസ്യാശ്രമാംതികേ ൬.
പാട്ടുപാടി അവൻ അച്ഛന്റെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം എത്തി.
അതസ്താഭ്യഃ ഫലം ഗ്രാഹ്യം ന സ്യാദ്ദോഷേക്ഷണഃ സുധീഃ ൬.
അതിനാൽ, ജ്ഞാനികൾ അവരിൽ നിന്ന് ഫലം സ്വീകരിക്കണം; അതിൽ തെറ്റൊന്നുമില്ല.
ദുഃഖിതശ്ചിംതയന്പ്രാപ്തോ ഭൃശമശ്രൂണി വര്തയന് ൬.
വേദനയോടെ ആലോചിച്ചു, അവൻ കനത്ത കണ്ണീർ ചൊരിയുമ്പോൾ എത്തി.
ഹത്വാ നാരീം ച സാധ്വീം ച കോ നു മാം താരയിഷ്യതി ൬.
ഒരു സ്ത്രീയെയും നല്ലവളെയും കൊല്ലിച്ചപ്പോൾ, ഇനി എന്നെ ആരാണ് രക്ഷിക്കുക?
യദ്യയം ചിരകാരീ സ്യാത്സ മാം ത്രായേത പാതകാത് ൬.
ഇവൻ ദീർഘകാലം സഹിച്ചവനാണെങ്കിൽ, എന്നെ പാപത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാമായിരുന്നു.
യദദ്യ ചിരകാരീ ത്വം തതോഽസി ചിരകാരികഃ ൬.
ഇന്ന് നീ ദീർഘകാലം സഹിക്കുന്നവനാണ്, അതുകൊണ്ടു നിന്നെ ദീർഘകാലം സഹിച്ചവൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ആത്മാനം പാതകേ വിഷ്ടം ശുഭാഹ്വ ചിരകാരിക ൬.
ദീർഘകാലം സഹിച്ചവനെന്ന പേരിൽ നീ തന്നെയാണ് പാപത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നത്.
ചിരകാരികം ദദര്ശാഥ പുത്രം മാതുരുപാംതികേ ൬.
അവൻ ദീർഘകാലം സഹിച്ച മകനെ അമ്മയുടെ സമീപത്ത് കണ്ടു.
ശസ്ത്രം ത്യക്ത്വാ സ്ഥിതോ മൂര്ധ്നാ പ്രസാദായോപചക്രമേ ൬.
അയാൾ ആയുധം വച്ച് തലകുനിച്ച് കൃപയന്വേഷിക്കാൻ തുടങ്ങി.
പത്നീം ചൈവ തു ജീവംതീം പരാമഭ്യഗമന്മുദമ് ൬.
ജീവിച്ചിരുന്ന ഭാര്യയെ അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ സമീപിച്ചു.
ബുദ്ധിരാസീത്സുതം ദൃഷ്ട്വാ പിതുശ്ചരണയോര്നതമ് ൬.
മേധാതിഥിക്ക് തന്റെ മകൻ അച്ഛന്റെ കാലിൽ വണങ്ങിയിരിക്കുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ മനസ്സ് ഉല്ലാസത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
തതഃ പിത്രാ ചിരം സ്മൃത്വാ ചിരം ചാഘ്രായ മൂര്ധനി ൬.
അതിനുശേഷം, മകനെ ദീർഘകാലം ഓർത്ത്, ദീർഘകാലം തലയിൽ മണമേറ്റു,
ചിരം മുദാന്വിതഃ പുത്രം മേധാതിഥിരഥാബ്രവീത് ൬.
ദീർഘസമയത്തോളം സന്തോഷത്തോടെ, മേധാതിഥി മകനോടു പറഞ്ഞു.
ചിരായ യത്കൃതം സൌമ്യ ചിരമസ്മിന് ദുഃഖിതഃ ൬.
പ്രിയമേ, ദീർഘകാലം നടന്ന കാര്യങ്ങളും, ഇവിടെ ദീർഘകാലം ദു:ഖം ഉണ്ടാക്കിയതുമെന്താണെന്ന് പറയൂ.
ചിരേണ മംത്രം സംധീയാച്ചിരേമ ച കൃതം ത്യജേത് ൬.
ഏതെങ്കിലും കാര്യത്തിൽ ദീർഘകാലം ആലോചിച്ചശേഷം മാത്രമേ തീരുമാനമെടുക്കേണ്ടതുള്ളു; ദീർഘകാലം ചെയ്തതെന്തെങ്കിലും ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതുമുണ്ട്.
രോഗേ ദര്പേ ച മാനേ ച ദ്രോഹേ പാപേ ച കര്മണി ൬.
രോഗം, അഹങ്കാരം, മാന്യത, വൈരാഗ്യം, പാപം, പ്രവൃത്തി എന്നിവയിൽ,
ബംധൂനാം സുഹൃദാം ചൈവ ഭൃത്യാനാം സ്ത്രീജനസ്യ ച ൬.
ബന്ധുക്കൾ, സുഹൃത്തുകൾ, ഭൃത്യർ, സ്ത്രീകൾ എന്നിവരോടും,
ചിരം ധര്മാന്നിഷേവേത കുര്യാച്ചാന്വേഷണം ചിരമ് ൬.
ധർമ്മം ദീർഘകാലം അനുഷ്ഠിക്കണം; ദീർഘകാലം അന്വേഷിക്കുകയും വേണം.
ചിരം വിനീയ ചാത്മാനം ചിരം യാത്യനവജ്ഞതാമ് ൬.
ദീർഘകാലം ആത്മാവിനെ നിയന്ത്രിച്ചാൽ ദീർഘകാലം മാന്യതയും ലഭിക്കും.
ചിരം പൃച്ഛേച്ച ശ്രൃണുയാച്ചിരം ന പരിഭൂയതേ ൬.
ദീർഘകാലം ചോദിച്ചറിയുകയും, ദീർഘകാലം ശ്രദ്ധിച്ചുനിൽക്കുകയും ചെയ്താൽ, ഒരാൾക്ക് ദീർഘകാലം അപമാനം നേരിടേണ്ടി വരില്ല.
ഭയേ ച സാധുപൂജായാം ചിരകാരീ ന ശസ്യതേ ൬.
ഭയത്തിന്റെയും സത്പുരുഷരെ ആദരിക്കുന്നതിന്റെയും കാര്യത്തിൽ വൈകുന്നവർ പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നില്ല.
തതശ്ചിരമുപാസ്യാഥ ദിവം യാതിശ്ചിരം മുനിഃ ൬.
അതിനുശേഷം ദീർഘകാലം ആരാധന നടത്തി, മുനി ദീർഘകാലം സ്വർഗത്തിൽ എത്തുന്നു.
കലൌ ച ഭവതാം വിപ്രാ മച്ഛാപോ നിപതിഷ്യതി ൬.
കലിയുഗത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, എന്റെ ശാപം നിങ്ങളിൽ വീഴും.
പാദപ്രക്ഷാലനം കൃത്വാ തതോഽഹം ധര്മവര്മണഃ ൬.
കാലുകൾ കഴുകിയശേഷം, ഞാൻ ധർമവർമ്മന്റെ പേരിൽ,