പ്രത്യൂഷശ്ച പ്രഭാസശ്ച അഷ്ടൌ തേ വസവഃ സ്മൃതാഃ ൫.
പ്രത്യൂഷൻ, പ്രഭാസൻ—ഇവരടക്കം ആറ് പേരും വസുക്കളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
അനുസ്വാരോ വിസര്ഗശ്ച ജിഹ്വാമൂലീയ ഏവ ച ൫.
അനുസ്വാരം, വിശർഗം, ജിഹ്വാമൂലീയവും ഉൾപ്പെടുന്നു.
സ്വേദജാശ്ചോദ്ഭിജാശ്ചേതി തത ജീവാഃ പ്രകീര്തിതാഃ ൫.
വിയർപ്പിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരും സ്വതവേ ഉദിച്ചവരുമാണ് ജീവികൾ എന്നു പറയുന്നു.
യേ പുമാംസസ്ത്വമൂന്ദേവാന്സമാശ്രിത്യ ക്രിയാപരാഃ ൫.
ഈ ദേവന്മാരെ ആശ്രയിച്ച് കര്മ്മത്തിൽ താല്പര്യമുള്ള പുരുഷന്മാരാണ്—
ചതുര്ണാം ജീവയോനീനാം തദൈവ പരിമുച്യതേ ൫.
അവർക്ക് ജീവികളുടെ നാലു ജനനരീതികളിൽ നിന്നുമാണ് മോചനം ലഭിക്കുന്നത്.
യസ്മിഞ്ഛാസ്ത്രേ ത്വമീ ദേവാ മാനിതാ നൈവ പാപിഭിഃ ൫.
ഏത് ശാസ്ത്രത്തിലും ഈ ദേവന്മാരെ ആദരിക്കുമ്പോൾ പാപം ഉണ്ടാകില്ല.
അമീ ച ദേവാഃ സര്വത്ര ശ്രൌതേ മാര്ഗേ പ്രതിഷ്ഠിതാഃ ൫.
ഈ ദേവന്മാർ എല്ലായിടങ്ങളിലും വേദമാർഗ്ഗത്തിൽ സ്ഥാപിതരായിരിക്കുന്നു.
തദമൂന്യേ വ്യതിക്രമ്യ തപോ ദാനമഥോ ജപമ് ൫.
ഇവയെ അവഗണിച്ച് തപസ്സ്, ദാനം, ജപം എന്നിവയിൽ മാത്രം ഏർപ്പെടുന്നു.
അഹോ മോഹസ്യ മാഹാത്മ്യം പശ്യതാവിജിതാത്മനാമ് ൫.
സ്വയം ജയിക്കാത്തവർക്കിടയിലെ മോഹത്തിന്റെ മഹത്വം കാണുക.
ഇതി തസ്യ വചഃ ശ്രുത്വാ പിതാഭൂദതിവിസ്മിതഃ ൫.
ഇവൻ്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അച്ഛൻ അത്യന്തം അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
മയാപി തവ പ്രോക്തോഽയം മാതൃകാപ്രശ്ര ഉത്തമഃ ൫.
ഞാനും നിന്നോട് ഈ മാതൃകാപ്രശ്നം ഉത്തമമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
പംചഭൂതാനി പഞ്ചൈവ കര്മജ്ഞാനേംദ്രിയാണി ച ൫.
അഞ്ചു ഭൂതങ്ങൾ, അഞ്ചു കര്മ്മേന്ദ്രിയങ്ങൾ, അഞ്ചു ജ്ഞാനേന്ദ്രിയങ്ങൾ—
പ്രകൃതിഃ പുരുഷശ്ചൈവ പഞ്ചവിംശഃ സദാശിവഃ ൫.
പ്രകൃതി, പുരുഷൻ, ഇരുപത്തിയഞ്ചാമനായ സദാശിവൻ.
ദേഹമേതദിദം വേദ തത്ത്വതോ യാത്യസൌ ശിവമ് ൫.
ഈ ശരീരം, ഈ വേദം സത്യമായി അറിയുന്നവൻ ശിവനിലയിലേക്ക് എത്തുന്നു.
സാ ഹി നാനാര്ഥഭജനാന്നാനാരൂപം പ്രപദ്യതേ ൫.
അവൾ പല ആവശ്യങ്ങൾക്കായി സേവനം ചെയ്യുമ്പോൾ, പല രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു.
ഇതി യോ വേദേ തത്ത്വാര്ഥം നാസൌ നരകമാപ്നുയാത് ൫.
വേദത്തിലെ സത്യാർത്ഥം ഇങ്ങനെ മനസ്സിലാക്കുന്നവൻ നരകത്തിൽ പോകുന്നില്ല.
വചനം തദ്ബുധാഃ പ്രഹുര്ബംധം ചിത്രകഥം ത്വിതി ൫.
അത്തരം വാക്കുകൾ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന, കല്പനാപരമായ കഥയാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു.
ഏകോ ലോഭോ മഹാന്ഗ്രാഹോ ലോഭാത്പാപം പ്രവര്തതേ ൫.
ലോഭം മാത്രം വലിയ കുടുക്കാണ്; ലോഭത്തിൽ നിന്നാണ് പാപം ഉരുത്തിരിയുന്നത്.
ലോഭാന്മോഹശ്ച മായാ ച മാനഃ സ്തമ്ഭഃ പരേഷ്സുതാ ൫.
ലോഭത്തിൽ നിന്ന് മായ, മോഹം, വഞ്ചന, മറ്റുള്ളവരോടുള്ള അഹങ്കാരം എന്നിവ ഉരുത്തിരിയുന്നു.
ഹരണം പരവിത്താനാം പരദാരാഭിമര്ശനമ് ൫.
മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്ത് അപഹരിക്കൽ, മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയെ അപമാനിക്കൽ—
സ ലോഭഃ സഹ മോഹേന വിജേതവ്യോ ജിതാത്മനാ ൫.
ആ ലോഭവും മോഹവും, ആത്മസംയമനം ഉള്ളവൻ ജയിക്കണം.
ഭവന്ത്യേതാനി സര്വാണി ലുബ്ധാനാമകൃതാത്മനാമ് ൫.
ഈ എല്ലാം ലോഭികളും ആത്മനിയന്ത്രണം ഇല്ലാത്തവർക്കാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്.
ഛേത്താരഃ സംശയാനാം ച ലോഭഗ്രസ്താ വ്രജംത്യധഃ ൫.
ലോഭം പിടിച്ചവരും സംശയങ്ങൾ മുറിക്കുന്നവരും താഴേക്ക് വീഴുന്നു.
അന്തഃക്ഷുരാ വാങ്മധുരാഃ കൂപാശ്ധന്നാസ്തൃണൌരിവ ൫.
അവർ ഉള്ളിൽ കത്തിയുള്ള വാൾപോലും, വായിൽ മധുരവും, പുല്ലുകൊണ്ട് മൂടിയ കിണറുപോലുമാണ്.
സര്വമാര്ഗം വിലുംമപംതി ലോഭാജ്ജാതിഷു നിഷ്ഠുരാഃ ൫.
ലോഭം മൂലം കഠിനഹൃദയരായവർ തങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ എല്ലാ വഴികളും നശിപ്പിക്കുന്നു.
ഏതേഽതിപാപിനോ ജ്ഞേയാ നിത്യം ലോഭസമന്വിതാഃ ൫.
ലോഭം എപ്പോഴും ഉള്ള ഇവരെ അത്യന്തം പാപികളായി അറിയണം.
ലോഭക്ഷയാദ്ദിവം പ്രാപ്താസ്തഥൈവാന്യേ ജനാധിപാഃ ൫.
ലോഭം ഇല്ലാതാക്കിയത് കൊണ്ട് മറ്റുള്ളവരും രാജാക്കന്മാരും സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സംസാരാഖ്യമതോഽനയേ യേ ഗ്രാഹഗ്രസ്താ ന സംശയഃ ൫.
ഇങ്ങനെ ഈ കുടുക്കിൽ കുടുങ്ങിയവർ സംശയമില്ലാതെ സംസാരത്തിൽ പെട്ടുപോകുന്നു.
മാത്രശ്ച ബ്രാഹ്മണശ്ചൈവ ശ്രോത്രിയശ്ച തതഃ പരമ് ൫.
അമ്മയും ബ്രാഹ്മണനും ശാസ്ത്രജ്ഞനുമായ ബ്രാഹ്മണനും ഇവരാണ് പ്രധാനമായത്.
ഏതേ ഹ്യഷ്ടൌ സമുദ്ദിഷ്ടാ ബ്രാഹ്മണാഃ പ്രഥമം ശ്രുതൌ ൫.
ഈ എട്ട് പേരെയും ആദ്യം ബ്രാഹ്മണരായി ശാസ്ത്രത്തിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.