തദപ്യഹോ ചാതികഷ്ട ഹേതുനാ തേന മേ മതമ് ൪.
എങ്കിലും, അതുപോലും എനിക്ക് വളരെ പ്രയാസകരമാണ്, അതിനാൽ എന്നെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം.
പ്രതീഗ്രഹേണ സംയുക്തം ഹ്യമീവമാവിശോദ്ദ്വിജമ് ൪.
സ്വീകരിക്കുമ്പോൾ, അതു ദ്വിജന്മാർക്ക് ദോഷം വരുത്തും.
തതഃ കേനാപ്യുപായേന ദ്വയോരന്യതരേണ തു ൪.
അതിനാൽ, ഏതെങ്കിലും മാർഗ്ഗത്തിലൂടെ, ഈ രണ്ടിൽ ഏതെങ്കിലും ഒന്നിലൂടെ,
യഥാ കുഭാര്യഃ പുരുഷശ്ചിന്താംതം ന പ്രപദ്യതേ ൪.
എങ്ങനെ ഒരു ദുഷ്ടഭാര്യയോ പുരുഷനോ വിഷമത്തിലാകാതെ ഇരിക്കാൻ കഴിയുമോ എന്നതാണ്.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ പാര്ഥ സ്നാതും തത്ര സമാഗതാഃ ൪.
ഇതിനിടയിൽ, പാർത്ഥാ, അവരൊക്കെയും അവിടെ കുളിക്കാൻ കൂടി വന്നു.
അഹം താനബ്രവം സര്വാന്കുതോ യൂയം സമാഗതാഃ ൪.
ഞാൻ അവരോടൊക്കെ ചോദിച്ചു: 'നിങ്ങൾ എവിടുനിന്നാണ് ഇവിടെ എത്തിയത്?'
ധര്മവര്മേതി നൃപതിര്യോഽസ്യ ദേശസ്യ ഭൂപതിഃ ൪.
ഈ ദേശത്തിന്റെ രാജാവായ ധർമ്മവർമ്മൻ എന്നാണവനെ വിളിക്കുന്നത്.
തതസ്തം പ്രാഹ ഖേ വാണീ ശ്ലോകമേകം നൃപ ശ്രൃണു ൪.
അപ്പോൾ ആകാശത്തിൽ നിന്നൊരു ശബ്ദം ഒരു ശ്ലോകം ഉച്ചരിച്ചു; രാജാവേ, കേൾക്കൂ.
ചതുഃപ്രകാരം ത്രിവിധം ത്രിനാശം ദാനമുച്യതേ ൪.
ദാനം നാലുവിധം, മൂന്നു തരത്തിൽ, മൂന്നു വിധ നാശത്തോടുകൂടിയതാണെന്ന് പറയുന്നു.
ശ്ലോകസ്യാര്ഥം നാവഭാഷേ പൃച്ഛമാനാപി നാരദ ൪.
നാരദാ, ഞാൻ ചോദിച്ചാലും ആ ശ്ലോകത്തിന്റെ അർത്ഥം വിശദീകരിച്ചില്ല.
യസ്തു ശ്ലോകസ്യ ചൈവാസ്യ ലബ്ധസ്യ തപസാ മയാ ൪.
എങ്കിലും, തപസ്സിലൂടെ ഞാൻ ലഭിച്ച ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ അർത്ഥം—
ഗവാം ച സപ്ത നിയുതം സുവര്ണം താവദേവ തു ൪.
ഏഴ് നിയുത് പശുക്കളും അത്രയേറെ സ്വർണ്ണവും—
പടഹേനേതി നൃപതേഃ ശ്രുത്വാ രാജ്ഞോ വചോ മഹത് ൪.
രാജാവിന്റെ മഹത്തായ വാക്കുകൾ പടവാദ്യത്തിലൂടെ അറിയിച്ചപ്പോൾ—
പുനര്ദുര്ബോധവിന്യാസഃ ശ്ലോകസ്തൈര്വിപ്രപുംഗവൈഃ ൪.
പിന്നീട്, ആ ശ്ലോകം വീണ്ടും ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാർ അസ്പഷ്ടമായി വ്യാഖ്യാനിച്ചു.
വയം ച തത്ര യാതാഃ സ്മോ ധനലോഭേന നാരദ ൪.
നാരദാ, ധനലോഭം കൊണ്ടാണ് ഞങ്ങൾ അവിടെ പോയത്.
ദുര്വ്യാഖ്യേയസ്ത്വയം ശ്ലോകോ ധനം ലഭ്യം ന ചൈവ നഃ ൪.
എങ്കിലും, ഈ ശ്ലോകം വ്യാഖ്യാനിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്; ഞങ്ങൾക്ക് ആ ധനം ലഭിച്ചില്ല.
ഏവം ഫാല്ഗുന തേഷാം തു വചഃ ശ്രുത്വാ മഹാത്മനാമ് ൪.
ഫാൽഗുനാ, ആ മഹാത്മാക്കളുടേത് പോലെ വാക്കുകൾ ഞാൻ കേട്ടപ്പോൾ—
അഹോ പ്രാപ്ത ഉപായോ മേ സ്ഥാനപ്രാപ്തൌ ന സംശയഃ ൪.
അഹോ! എനിക്ക് മാർഗം കണ്ടെത്തിയിരിക്കുന്നു; ആ സ്ഥാനം നേടുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല.
വിദ്യാമൂല്യേന നൈവം ച യാചിതഃ സ്യാത്പ്രതിഗ്രഹഃ ൪.
ഇങ്ങനെ, വിദ്യയുടെ വിലകൊടുത്ത് ദാനം ചോദിക്കുകയോ സ്വീകരിക്കുകയോ ചെയ്യരുത്.
ധര്മസ്യ യസ്യ ശ്രദ്ധാ സ്യാന്ന ച സാ നൈവ പൂര്യതേ ൪.
ധർമ്മത്തിൽ വിശ്വാസമുണ്ടെങ്കിലും, ആ വിശ്വാസം നിറവേറ്റപ്പെടുന്നില്ലെങ്കിൽ—
ഏവം വിചിംത്യ വിദ്വാംസഃ പ്രകുര്വംതി യഥാരുചി ൪.
ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച്, പണ്ഡിതന്മാർ തങ്ങൾക്കിഷ്ടമുള്ളതുപോലെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
മനോരഥോഽയം സഫലഃ സംഭൂതോംകുരിതഃ സ്ഫുടമ് ൪.
ഈ ആഗ്രഹം ഫലപ്രദമായി; അത് തെളിഞ്ഞു വളർന്നു പൂർത്തിയായി.
അമൂര്തൈഃ പിതൃഭിഃ പൂര്വമേവ ഖ്യാതോ ഹി മേ പുരാ ൪.
രൂപമില്ലാത്ത പിതാക്കളെ ഞാൻ പുരാതനകാലത്ത് തന്നെ അറിഞ്ഞിരുന്നു.
പ്രണമ്യ തീര്ഥം ചലിതോ മഹീസാഗരസംഗമമ് ൪.
ആ തിരുവിടത്ത് നമസ്കരിച്ചു, ഭൂമിയും സമുദ്രവും ചേർന്നിടത്തേക്ക് ഞാൻ പുറപ്പെട്ടു.
ഇദം ഭണിതവാനസ്മി ശ്ലോകവ്യാഖ്യാം നൃപ ശ്രൃണു ൪.
രാജാവേ, ഈ ശ്ലോകത്തിന്റെ വ്യാഖ്യാനം ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, കേൾക്കൂ.
ഏവമുക്തേ നൃപഃ പ്രാഹ പ്രോചുരേവം ഹി കോടിശഃ ൪.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവ് വീണ്ടും വീണ്ടും അനേകം രീതിയിൽ ചോദിച്ചു.
കേ ദ്വിഹേതൂ ഷഡാഖ്യാതാന്യധിഷ്ഠാനാനി കാനി ച ൪.
രണ്ടു കാരണങ്ങൾ ആരൊക്കെയാണ്, ആറ് ആധാരങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്?
കേ ച പ്രകാരാശ്ചത്വാരഃ കിംസ്വിത്തത്ത്രിവിധം ദ്വിജ ൪.
നാലു വിധങ്ങൾ എന്തൊക്കെയാണ്, മൂന്നു വിഭാഗം എങ്ങനെ വേർതിരിക്കുന്നു, ദ്വിജനേ?
സ്ഫുടാന്പ്രശ്നാനിമാന്സപ്ത യദി വക്ഷ്യസി ബ്രാഹ്മണ ൪.
ബ്രാഹ്മണനേ, ഈ ഏഴു വ്യക്തമായ ചോദ്യങ്ങൾ നീ ഉത്തരം പറയുമോ?
സപ്ത ഗ്രാമാംശ്ച ദാസ്യാമി നോ ചേദ്യാസ്യസി സ്വം ഗൃഹമ് ൪.
നീ ഉത്തരം പറഞ്ഞാൽ ഏഴു ഗ്രാമങ്ങൾ ഞാൻ തരാം; അല്ലെങ്കിൽ, നിന്റെ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങുക.