പശ്വാദയഃ പൃഥഗ്ഭൂതാസ്തഥാന്യേ ബഹവോ ഹ്യമീ ൩൧.
പശുക്കളും മറ്റു ജീവികളും ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തിൽ വ്യത്യസ്തരായി, ഇതുപോലെ അനേകം ജീവികൾ ഉണ്ട്.
പതിതാ മൃഗതൃഷ്ണായാം മായയാ ച വശീകൃതാഃ ൩൧.
അവർ മൃഗതൃഷ്ണ എന്ന മായയിൽ വീണു, മായയാൽ നിയന്ത്രിതരായി കഴിയുന്നു.
പരസ്പരം ദൂഷയംതോ മിഥ്യാവാദരതാഃ ഖലാഃ॥ ൩൧.
ദുഷ്ടന്മാർ കള്ളവാക്കുകളിൽ ആസ്വദിച്ച് പരസ്പരം അപവാദം പറയുന്നു.
ത്രൈഗുണാ ഭവസംപന്നാ അതത്തവജ്ഞാശ്ച രാഗിണഃ ൩൧.
മൂന്നു ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവരും ജന്മമരണചക്രത്തിൽ കുടുങ്ങിയവരും സത്യസാരത്തെ അറിയാത്തവരും ആസക്തരായവരുമാണ്.
പരസ്പരം ദൂഷയംതോ ഹ്യതത്ത്വജ്ഞാ ബഹിര്മുഖാഃ ൩൧.
സത്യസാരത്തെ അറിയാത്ത, പുറംലോകത്തേക്ക് മനസ്സുള്ളവർ പരസ്പരം അപവാദം പറയുന്നു.
ഗുണാതീതേ ച വസ്ത്വര്ഥേ പരമാര്ഥൈകദര്ശനമ്॥ ൩൧.
ഗുണങ്ങളെ അതിജീവിച്ച യഥാർത്ഥത്തിൽ ഏകപരം സത്യം മാത്രം കാണപ്പെടുന്നു.
യസ്മിന്ഭേദോ ഹ്യഭേദം ച യസ്മിന്രാഗോ വിരാഗതാമ് ൩൧.
അവിടെ വ്യത്യാസം ഇല്ലാതാവുകയും, ആസക്തി വിരക്തിയാകുകയും ചെയ്യുന്നു.
ന തദ്ഭാസയതേ ശബ്ദഃ കൃതകത്വാദ്യഥാ ഘടഃ ൩൧.
ശബ്ദം അതിനെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നില്ല, കൃത്രിമമായ ഒരു പാത്രം സ്വയം വെളിപ്പെടുത്താത്തതുപോലെ.
പ്രവൃത്തിശ്ച നിവൃത്തിശ്ച തഥാ ദ്വംദ്വാനി സര്വശഃ ൩൧.
പ്രവൃത്തി, നിർവൃത്തി, ഇതുപോലെ എല്ലാ ദ്വന്ദങ്ങളും.
നിരംതരം നിര്ഗുണം ജ്ഞപ്തിമാത്രം നിരംജനം നിര്വികാശം നിരീഹമ് ൩൧.
തുടർച്ചയുള്ളത്, ഗുണങ്ങളില്ലാത്തത്, ശുദ്ധമായ ബോധം, കളങ്കമില്ലാത്തത്, പ്രകടമല്ലാത്തത്, ആഗ്രഹമില്ലാത്തത്.
ഏതജ്ജ്ഞാനം ജ്ഞാനവിദോ വദംതി സര്വാത്മഭാവേന നിരീക്ഷയംതി ൩൧.
ഇതാണ് ജ്ഞാനം എന്ന് ജ്ഞാനികളെ അറിയുന്നവർ പറയുന്നു; എല്ലായിടത്തും ആത്മാവിനെ കണ്ടറിയുന്നു.
അതീത്യ സംസാരമനാദിമൂലം മായാമയം മായയാ ദുര്വിചാര്യമ് ൩൧.
ആദിയില്ലാത്ത വേരുള്ള, മായയിൽ നിന്നുണ്ടായ, മായയാൽ ഗ്രഹിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള സംസാരത്തെ അതിജീവിച്ച്.
സംസൃതിഃ കല്പനാമൂലം കല്പനാ ഹ്യമൃതോപമാ ൩൧.
ജന്മമരണചക്രത്തിന് കൽപ്പനയാണ് വേരായിരിക്കുന്നത്; കൽപ്പന അമൃതംപോലെയാണ്.
ശുക്ത്യാം രജതബുദ്ധിശ്ച രജ്ജുബുദ്ധിര്യര്ഥോരണേ ൩൧.
ശുക്തിയിൽ വെള്ളി കാണുന്നതും കയറിൽ പാമ്പ് കാണുന്നതും ഭ്രമം കൊണ്ടാണ്.
സിദ്ധിഃ സ്വച്ഛംദവര്ത്തിത്വം പാരതംത്ര്യം ഹി വൈ മൃഷാ ൩൧.
വിജയം, ഇഷ്ടപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കൽ, മറ്റുള്ളവരിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുക — ഇവയൊക്കെയും യാഥാർത്ഥ്യമല്ല.
ഏകോ ഹ്യാത്മാ വിദിത്വാഥ നിര്മമോ നിരവഗ്രഹഃ ൩൧.
ഏകാത്മാവിനെ spparijñānam prāptikkayāḷ, അവൻ മമതയും തടസ്സങ്ങളും ഇല്ലാതാകുന്നു.
ശശവിഷാണമേവൈതജ്ത്രാനം സംസാര ഏവ ച ൩൧.
ഈ രക്ഷയും സംസാരവും മുയലിന് കൊമ്പ് പോലെയാണ്.
മമതാം ച നിരാകൃത്യ പ്രാപ്തുകാമാഃ പരം പദമ് ൩൧.
മമതയെ ഉപേക്ഷിച്ച് പരമപദം നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ.
യൈസ്ത്യക്തോ മമതാഭാവോ ലോഭകോപൌ നിരാകൃതൌ ൩൧.
ആരാണോ സ്വാർത്ഥതയും, ആഗ്രഹവും, കോപവും ഉപേക്ഷിച്ചിരിയ്ക്കുന്നത്,
യാവത്കാമശ്ച ലോഭശ്ച രാഗദ്വേഷൌ വ്യവസ്ഥിതൌ ൩൧.
ആഗ്രഹവും, ലാഭവും, ആസക്തിയും, വൈരാഗ്യവും നിലനിൽക്കുന്നതുവരെ,
ശബ്ദാച്ഛബ്ദഃ പ്രവര്ത്തേത നിഃശബ്ദം ജ്ഞാനമേവ ച ൩൧.
ശബ്ദത്തിൽ നിന്ന് ശബ്ദം ഉണ്ടാകുന്നു, മൗനത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം മാത്രം ഉല്പന്നമാകുന്നു.
അക്ഷരം ബ്രഹ്മപരമം ശബ്ദോ വൈ ഹ്യരാത്മകഃ ൩൧.
അക്ഷരമായ പരബ്രഹ്മം ശബ്ദരഹിതമാണ്; ശബ്ദം ആത്മാവില്ലാത്തതാണ്.
പ്രതിപാദ്യം ഹി യത്കിംചിച്ഛബ്ദേനൈവ വിനാ കഥമ് ൩൧.
വാക്കുകൾ ഇല്ലാതെ എന്തും വിശദീകരിക്കാൻ എങ്ങനെ കഴിയും?
ശ്രൃണുഷ്വാവഹിതോ ഭൂത്വാ പരമാര്ധയുതം വചഃ ൩൧.
പരമാർത്ഥം നിറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു.
ജ്ഞാനപ്രവാദിനഃ സര്വ ഋഷയോ വീതകല്മഷാഃ ൩൧.
ജ്ഞാനം പ്രസംഗിക്കുന്ന എല്ലാ ഋഷിമാരും പാപരഹിതരാണ്.
ജ്ഞാനം ജ്ഞേയം ജ്ഞാനഗമ്യം ജ്ഞാത്വാ ച പരിഗീയതേ ൩൧.
ജ്ഞാനം, അറിയേണ്ടത്, ജ്ഞാനത്തിലൂടെ ലഭിക്കുന്നത് — ഇവയെല്ലാം അറിഞ്ഞാൽ മഹത്വം പാടപ്പെടുന്നു.
ഏതത്സര്വം സമാസേന കഥയാമി നിബോധ മേ ൩൧.
ഇതെല്ലാം സംക്ഷിപ്തമായി ഞാൻ പറയും; എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു.
യഥാ ഭ്രമരികാദൃഷ്ടാ ഭ്രമ്യതേ ച മഹീ യമ ൩൧.
ഒരു ഭ്രമരിയെപ്പോലെ ഭൂമി ചുറ്റുന്നു എന്നു കാണുന്നത് പോലെ,
തസ്മാദ്വിമൃശ്യ തേനൈവ ജ്ഞാതവ്യഃ ശ്രവണേന ച ൩൧.
അതുകൊണ്ട് ആലോചനയിലും, ശ്രവണത്തിലുമാണ് സത്യം അറിയേണ്ടത്.
നിര്ദ്ധാര്യ ചാത്മനാത്മാനം സുഖം ബംധാത്പ്രമുച്യതേ ൩൧.
സ്വയം ആത്മാവിനെ തിരിച്ചറിയുമ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും.