വിഷ്ണോരമിതഭാവജ്ഞാ മുകുംദാച്ച മനോരമാഃ ശ്രീവത്സാംകധരാഃ സര്വേ പീതവാസോന്വിതാശ്ച തേ॥ ൨൩.
വിഷ്ണുവിന്റെ അപ്പാരമായ സ്വഭാവം അറിയുന്നവരും, മുകുന്ദനില് നിന്നുള്ള മനോഹരന്മാരും, എല്ലാവരും ശ്രീവത്സം എന്ന അടയാളം ധരിച്ചും മഞ്ഞ വസ്ത്രം അണിഞ്ഞും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചതുര്ഭുജാഃ കുംഡലിനഃ കിരീടകടകാംഗദൈഃ ശോഭിതാഃ സര്വ ഏവൈതേ മഹാപുരുഷലക്ഷണാഃ॥ ൨൩.
അവരൊക്കെയും നാല് കൈകളോടും കുണ്ഡലവും കിരീടവും കങ്കണവും അണിഞ്ഞും മഹാപുരുഷന്മാരുടെ ലക്ഷണങ്ങളോടെ ഭംഗിയായി നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
തേഷാം മധ്യേ ഗതോ വിഷ്ണുഃ ശ്രിയോപേതഃ സുരാരിഹാ॥ ൨൩.
അവരുടെ നടുവില് ശ്രീയോടൊപ്പം ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുന്ന വിഷ്ണു നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ബഭൌ ത്രിലോകീകൃതവിശ്വമംഗലോ മഹാനുഭാവൈര്ഹൃദി കൃത്യ ധിഷ്ഠിതഃ ൨൩.
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും മംഗളമായവന് മഹാനുഭാവികളുടെ ഹൃദയത്തില് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നവനായി പ്രകാശിച്ചു.
സ താര്ക്ഷ്യപുത്രോപരി സംസ്ഥിതോ മഹാഁല്ലക്ഷ്മ്യാ സമേതോ ഭുവനൈകഭര്താ ൨൩.
ലോകങ്ങളുടെ ഏകാധിപതിയായ അവന് വലിയ ലക്ഷ്മിയോടൊപ്പം ഗരുഡന്റെ മേല് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
തഥാ വിരിംചിര്നിജവാഹനസ്ഥോ വേദൈഃ സമേതഃ സഹ ഷഡ്ഭിരംഗൈഃ ൨൩.
അതു പോലെ തന്നെ ബ്രഹ്മാവും തന്റെ വാഹനത്തില് ഇരുന്നു, വേദങ്ങളോടും അവയുടെ ആറു അംശങ്ങളോടും കൂടെ അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വേധോഹരിഭ്യാം ച തദാ സുരേദ്രൈഃ സമാവൃതശ്ചര്ഷിഭിഃ സംപരീതഃ ൨൩.
അപ്പോള് ബ്രഹ്മാവും ഹരിയും ദേവന്മാരാല് ചുറ്റപ്പെട്ടും ഋഷിമാരാല് വലയം ചെയ്തും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ശുദ്ധസ്ഫടികസംകാശം വൃഷഭം ധര്മവത്സലമ് ൨൩.
വളരെ വെടിപ്പുള്ള സ്ഫടികംപോലുള്ള ഒരു കാള, ധര്മ്മത്തോടു സ്നേഹമുള്ളവന്, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏഭിസ്സമേതോഽസുരദാനവൈഃ സഹ യയൌ മഹേശോ വിബുദൈരലംകൃതഃ ൨൩.
ഇവരോടൊപ്പം, ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും കൂട്ടി, മഹേശ്വരന് ജ്ഞാനികളാല് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് മുന്നോട്ട് പോയി.
തഥൈവ സര്വം പരയാ മുദാന്വിതശ്ചക്രേ ഗിരീംദ്രഃ സ്വസുതാര്ഥമേവ ൨൪.
അതു പോലെ തന്നെ, പരമാനന്ദത്തോടെ, തന്റെ മകളെക്കായി ഗിരീന്ദ്രന് എല്ലാം ചെയ്തു.
ആഹൂയ വിശ്വകര്മാണം കാരയാമാസ സാദരമ് ൨൪.
അവന് വിശ്വകര്മ്മനെ വിളിച്ചു ആദരപൂര്വം ജോലി ചെയ്യാന് പറഞ്ഞു.
അയുതേനൈവ വിസ്താരം യോജനാനാം ദ്വിജോത്തമാഃ ൨൪.
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അതിന്റെ വീതി പതിനായിരം യോജനമായിരുന്നു.
സ്ഥാവരം ജംഗമം ചൈവ സദൃശം ച മനോഹരമ് ൨൪.
അവിടെ നിലനിൽക്കുന്നവയും സഞ്ചരിക്കുന്നവയും, മനോഹരവും പരസ്പരം സാമ്യമുള്ളതുമായ വസ്തുക്കളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ജംഗമേന ച തത്രൈവ ജിതം സ്ഥാവരമേവ ച ൨൪.
അവിടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന ജീവികൾ നിലനിൽക്കുന്നവയെ ജയിച്ചു.
ജലം കിം നു സ്ഥലം തത്ര ന വിദുസ്തത്ത്വതോ ജനാഃ ൨൪.
അവിടെയുള്ളവർക്ക് അതു വെള്ളമാണോ നിലമാണോ എന്ന് ശരിക്കും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ക്വചിച്ഛിഖംഡിനസ്തത്ര കൃത്രിമാഃ സുമനോഹരാഃ ൨൪.
ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ കൃത്രിമമായും അതീവ മനോഹരമായും മയിൽക്കഴികൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കേ സത്യാഃ കേ അസത്യാശ്ച സംസ്കൃതാ വിശ്വകര്മണാ ൨൪.
ചിലത് യഥാർത്ഥവും ചിലത് കൃത്രിമവുമായിരുന്നു, അവയെല്ലാം വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ചതാണ്.
പുംസോ ധനൂംഷി ചോത്കൃഷ്യ സ്ഥാവരാ ജംഗമോപമാഃ ൨൪.
പുരുഷന്മാർ വില്ലുകൾ പിടിച്ച് നിലകൊണ്ടു, അവർ നിലനിൽക്കുന്നവയെപ്പോലെയും സഞ്ചരിക്കുന്നവയെപ്പോലെയും തോന്നിച്ചു.
ചാമരൈര്വീജ്യമാനാശ്ച കേചിത്പുഷ്പാംകുരാന്വിതാഃ ൨൪.
ചിലരെ ചാമരങ്ങളാൽ വീശി, പൂക്കളും മുളകളും അണിഞ്ഞിരുന്നതായി കാണാം.
കൃത്രിമാശ്ച തഥാ ബഹ്വ്യഃ പതാകാഃ കല്പിതാസ്തഥാ ൨൪.
അവിടെ അനേകം കൃത്രിമ പതാകകളും മനോഹരമായി നിർമ്മിച്ചവയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഗജാഃ സ്വലംകൃതാ ഹ്യാസന്കൃത്രിമാ ഹ്യകൃതോപമാഃ ൨൪.
അവിടെ അലങ്കരിച്ച ആനകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവ കൃത്രിമമായിരുന്നെങ്കിലും യഥാർത്ഥമായതുപോലെ തോന്നിച്ചു.
രഥാ രഥിയുതാ ഹ്യാസന്കൃത്രിമാ ഹ്യകൃതോപമാഃ ൨൪.
അവിടെ രഥങ്ങളും രഥസാരഥികളും ഉണ്ടായിരുന്നു; അവയും കൃത്രിമമായിരുന്നെങ്കിലും യഥാർത്ഥമായതുപോലെ തോന്നിച്ചു.
മഹാദ്വാരി സ്ഥിതോ നംദീ കൃതസ്തേന ഹി മംഡപേ ൨൪.
വലിയ വാതിലിന് സമീപം ആ മണ്ഡപത്തിൽ വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ച നന്ദി നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
തസ്യോപരി മഹദ്ദിവ്യം പുഷ്പകം രത്നഭൂഷിതമ് ൨൪.
അവന്റെ മുകളിൽ മഹത്തായ ദിവ്യമായ പുഷ്പകവിമാനവും രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചതുമുണ്ടായിരുന്നു.
വാമപാര്ശ്വേ ഗജൌ ദ്വൌ ച ശുദ്ധകാശ്മീരസന്നിഭൌ ൨൪.
വലതുവശത്ത് രണ്ടു ആനകൾ ശുദ്ധമായ കാശ്മീരവസ്ത്രംപോലെ തിളങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
തഥൈവ ദക്ഷിണേ പാര്ശ്വേ ദ്വാവശ്വൌ ദംശിതൌ കൃതൌ ൨൪.
അതു പോലെ തന്നെ ഇടതുവശത്ത് രണ്ടു കുതിരകളും മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചവയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഷോഡശപ്രകൃതീസ്തേന യാഥാതഥ്യേന ധീമതാ ൨൪.
അവിടെ പതിനാറ് വകഭേദങ്ങളുള്ള ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഓരോരുത്തരെയും യഥാർത്ഥ രൂപത്തിൽ ധീരനായ വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ചു.
തഥൈവ ഋഷയഃ സര്വേ ഭൃഗ്വാദ്യശ്ച തപോധനാഃ ൨൪.
അതു പോലെ തന്നെ ഭൃഗു മുതലായ എല്ലാ മഹർഷിമാരെയും തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായവരെയും നിർമ്മിച്ചു.
കൃതാഃ സര്വേ മഹാത്മാനോ യാഥാതഥ്യേന ധീമതാ ൨൪.
അവിടെ എല്ലാ മഹാത്മാക്കളെയും യഥാർത്ഥ രൂപത്തിൽ ധീരനായ വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ചു.
അനേകാശ്ചര്യസംഭൂതോ ദിവ്യോ ദിവ്യവിമോഹനഃ ൨൪.
അവിടം അനവധി അത്ഭുതങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞു; ദിവ്യവും ദേവന്മാരെയും ആകർഷിക്കുന്നതുമായിരുന്നു.