തദാപ്രഭൃതി തത്തീര്ഥം വിഖ്യാതിം പരമാം യയൌ
അന്നുമുതൽ ആ തീർത്ഥത്തിന് വലിയ പ്രസിദ്ധി ലഭിച്ചു.
പഞ്ചമ്യാമപി ശുക്ലായാം ശ്രാവണസ്യ വിശേഷതഃ സഹസ്രധാരാതീര്ഥേ ച നരഃ സ്വര്ഗമവാപ്നുയാത്
ശ്രാവണമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ അഞ്ചാം തീയതിയിൽ, സഹസ്രധാര തീർത്ഥത്തിൽ, മനുഷ്യൻ സ്വർഗം നേടും.
വിധിവദിഹ ഹി ധീമാന്സ്നാനദാനാനി തീര്ഥേ നരവര ഇഹ ശക്ത്യാ യഃ കരോത്യാദരേണ
ഇവിടെ ആരെങ്കിലും വിധിപ്രകാരം, മനസ്സോടെ, കഴിയുന്നത്ര ഭക്തിയോടെ സ്നാനവും ദാനവും ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ,
പ്രോവാച മധുരം വാക്യം കൃഷ്ണദ്വൈപായനോ മുനിഃ
കൃഷ്ണദ്വൈപായനമുനി മധുരമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ശ്രുത്വാ ത്വത്തോ മമ മനഃ പരമാനംദമായയൌ
നിന്നിൽ നിന്ന് കേട്ടപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സ് അത്യന്താനന്ദം അനുഭവിച്ചു.
അന്യത്തീര്ഥവരം ബ്രൂഹി തത്ത്വേന മമ ശൃണ്വതഃ
ഞാൻ കേൾക്കുമ്പോൾ, മറ്റൊരു ഉത്തമതീർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് സത്യമായി പറയൂ.
അഗസ്ത്യ ഉവാച ശൃണു വിപ്ര പ്രവക്ഷ്യാമി തീര്ഥമന്യദനുത്തമമ്
അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണാ, കേൾക്കൂ, ഞാൻ മറ്റൊരു അതുല്യമായ തീർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു.
സ്വര്ഗദ്വാരസ്യ മാഹാത്മ്യം വിസ്തരാദ്വക്തുമീശ്വരഃ
സ്വർഗ്ഗദ്വാരത്തിന്റെ മഹത്വം വിശദമായി പറയാൻ ഭഗവാൻക്ക് കഴിയും.
സഹസ്രധാരാമാരഭ്യ പൂര്വതഃ സരയൂജലേ
കിഴക്കേ ദിശയിലുള്ള സരയൂനദിയിലെ ആയിരം ഒഴുക്കുകളിൽ നിന്ന് ആരംഭിച്ച്,
സ്വര്ഗദ്വാരസ്യ വിസ്താരഃ പുരാണജ്ഞൈര്വിശാരദൈഃ
സ്വർഗ്ഗദ്വാരത്തിന്റെ വിശാലതയെ പഴയ കാലത്തെ പണ്ഡിതന്മാർ വിശദമായി വിവരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സത്യംസത്യം പുനഃ സത്യം നാസത്യം മമ ഭാഷിതമ്
സത്യം, സത്യം, വീണ്ടും സത്യം—എന്റെ വാക്കുകളിൽ ഒരിക്കലും അസത്യം ഇല്ല.
ഹിത്വാ ദിവ്യാനി ഭൌമാനി തീര്ഥാനി സകലാന്യപി
ദൈവികമായതും ഭൂമിയിലെതുമായ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്,
തസ്മാദത്ര പ്രകര്തവ്യം പ്രാതഃ സ്നാനം വിശേഷതഃ 2.8.3.
അതിനാൽ ഇവിടെ പ്രത്യേകിച്ച് പ്രഭാതസ്നാനം ചെയ്യണം.
ത്യജംതി പ്രാണിനഃ പ്രാണാന്സ്വര്ഗദ്വാരാംതരേ ദ്വിജ
സ്വർഗ്ഗദ്വാരത്തിനുള്ളിൽ ജീവികൾ ജീവൻ വിട്ടുപോകുന്നു, ദ്വിജൻ.
മുക്തിദ്വാരമിദം പശ്യ സ്വര്ഗപ്രാപ്തികരം നൃണാമ്
ഇവിടെ മോക്ഷദ്വാരം കാണൂ, മനുഷ്യർക്കു സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നതാണിത്.
സ്വര്ഗദ്വാരം സുദുഷ്പ്രാപ്യം ദേവൈരപി ന സംശയഃ
സ്വർഗ്ഗദ്വാരം ദേവന്മാർക്കുപോലും വളരെ പ്രാപ്തിയില്ലാത്തതാണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
സ്വര്ഗദ്വാരേ പരാ സിദ്ധിഃ സ്വര്ഗദ്വാരേ പരാ ഗതിഃ ധ്യാനമധ്യയനം സര്വം ദാനം ഭവതി ചാക്ഷയമ്
സ്വർഗ്ഗദ്വാരത്തിൽ പരമമായ സിദ്ധിയും പരമമായ ഗതിയും ലഭിക്കും; അവിടെ ധ്യാനം, പഠനം, ദാനം എന്നിവ എല്ലാം അക്ഷയമാകും.
ജന്മാംതരസഹസ്രേണ യത്പാപം പൂര്വസംചിതമ്
പല ജന്മങ്ങളിൽ കൂടി പണ്ടേ സമ്പാദിച്ച പാപം,
ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാഃ ശൂദ്രാ വൈ വര്ണസംകരാഃ।। കൃമിമ്ലേച്ഛാശ്ച യേ ചാന്യേ സംകീര്ണാഃ പാപയോനയഃ
ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ, വർണ്ണസംകരർ, കീടങ്ങൾ, വിദേശികൾ, മറ്റ് പാപജന്മക്കാർ,
കീടാഃ പിപീലികാശ്ചൈവ യേ ചാന്യേ മൃഗപക്ഷിണഃ
പുഴുക്കൾ, ഉരുളൻപുഴുക്കൾ, മറ്റു മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും,
കൌമോദകീകരാഃ സര്വേ പക്ഷിണോ ഗരുഡധ്വജാഃ
കുമുദമാല നിർമ്മിക്കുന്നവരും, ഗരുഡധ്വജം വഹിക്കുന്ന പക്ഷികളും,
അകാമോ വാ സകാമോ വാ അപി തീര്ഥഗതോപി വാ
ആഗ്രഹമില്ലാത്തവരായാലും ആഗ്രഹമുള്ളവരായാലും, തീർത്ഥയാത്രക്കാർ ആയാലും,
മുനയോ ദേവതാഃ സിദ്ധാഃ സാധ്യാ യക്ഷാ മരുദ്ഗണാഃ 2.8.3.
മുനികൾ, ദേവന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, സാധ്യർ, യക്ഷന്മാർ, മരുത്ഗണങ്ങൾ,
മധ്യാഹ്നേഽത്ര പ്രകുര്വംതി സാന്നിധ്യം ദേവതാഗണാഃ
ഇവിടെ ഉച്ചയ്ക്ക് ദേവതാഗണങ്ങൾ സാന്നിധ്യം പുലർത്തുന്നു.
കുര്വംത്യനശനം യേ തു സ്വര്ഗദ്വാരേ ജിതേംദ്രിയാഃ
സ്വർഗ്ഗദ്വാരത്തിൽ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച് ഉപവാസം ചെയ്യുന്നവർ,
അന്നദാനരതാ തേ ച രത്നദാ ഭൂമിദാ നരാഃ
അന്നദാനത്തിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവരും, രത്നവും ഭൂമിയും ദാനം ചെയ്യുന്നവരും,
യത്ര സിദ്ധാ മഹാത്മാനോ മുനയഃ പിതരസ്തഥാ
അവിടെ സിദ്ധന്മാർ, മഹാത്മാക്കൾ, മുനികൾ, പിതാക്കന്മാർ എന്നിവരും വസിക്കുന്നു.
ചതുര്ദ്ധാ ച തനും കൃത്വാ ദേവദേവോ ഹരിഃ സ്വയമ്
ദേവന്മാരിൽ പ്രധാനനായ ഹരിഃ സ്വയം നാലു രൂപങ്ങൾ ധരിച്ചു.
ബ്രഹ്മലോകം പരിത്യജ്യ ചതുര്വക്ത്രഃ സനാതനഃ
ശാശ്വതനായ നാലുമുഖൻ ബ്രഹ്മലോകം വിട്ടുപോയി.
കൈലാസനിലയാവാസീ ശിവസ്തത്രൈവ സംസ്ഥിതഃ
കൈലാസപർവതത്തിൽ വസിക്കുന്ന ശിവനും അവിടെയുണ്ട്.