ശ്രുതമസ്തി മയാ സര്വം ചരിതം തവ സുവ്രത ൧൮.
ധർമ്മനിഷ്ഠനായവനേ, നിന്റെ എല്ലാ കൃത്യങ്ങളും ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
ഉടജാര്ഥേ ച മേ ദേഹി ഭൂമീം ഭൂമിഭൃതാംവര ൧൮.
എന്റെ കുഡിലിനായി ഭൂമി തരണമേ, ഭൂമിയിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ഹേ ബടോ പംഡിതോ ഭൂത്വാ യദുക്തം വചനം പുരാ ൧൮.
ബാലസന്യാസിനേ, പണ്ടു പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ നീ പണ്ഡിതനായി ഓർത്തിരിക്കണം.
വദ ശീഘ്രം മഹാഭാഗ കിയന്മാത്രാം മഹീം തവ ൧൮.
മഹാഭാഗനേ, എത്രയോ ഭൂമി വേണമെന്ന് വേഗത്തിൽ പറയൂ.
തദാഹ വാമനോ വാക്യം സ്മയന്മധുരയാ ഗിരാ ൧൮.
അപ്പോൾ വാമനൻ മധുരമായ ഒരു പുഞ്ചിരിയോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സംതുഷ്ടാ യേ ഹി വിപ്രാസ്തേ നാന്യേ വേഷധരാ ഹ്യമീ ൧൮.
തൃപ്തരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരാണ് സത്യമായവരെന്ന് പറയാം; വെറും വേഷം ധരിക്കുന്നവരല്ല സത്യം.
നിര്മത്സരാ ജിതകോധാവദാന്യാ ഹി മഹാമതേ ൧൮.
മഹാപണ്ഡിതനേ, അവർ അസൂയയില്ലാത്തവരും കോപം ജയിച്ചവരും ഉദാരഹൃദയരുമാണ്.
മനസ്വീ ത്വം ബഹുത്വാച്ച ദാതാസി ഭുവനത്രയേ ൧൮.
നീ മനസ്സുള്ളവനാണ്; സമൃദ്ധിയാൽ നീ മൂന്നു ലോകത്തിലും ദാനി ആയി നിലകൊള്ളുന്നു.
ബഹുത്വേ നാസ്തി മേ കാര്യം മഹ്യാ വൈ സുരസൂദന ൧൮.
ദേവന്മാരെ ജയിച്ചവനേ, എനിക്ക് സമൃദ്ധി വേണ്ടതല്ല.
ത്രിപദം പൂര്യതേഽസ്മാകം വസ്തും നാസ്ത്യത്ര സംശയഃ താവത്സംഖ്യാ പ്രദാതവ്യാ യദി ദാതാസി ഭോ ബലേ॥ ൧൮.
നമുക്ക് മൂന്ന് അടി മതി, ഇതിൽ സംശയമില്ല; നീ ദാനി ആണെങ്കിൽ അത്രയേറെ മാത്രം കൊടുക്കണം, ബലീ.
പ്രഹസ്യ തമുവാചേദം ബലിര്വൈരോചനാത്മജഃ ൧൮.
അപ്പോൾ വിരോചനപുത്രനായ ബലി ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മദീയാം വൈ മഹാഭാഗ മയാ ദത്താം ഗൃഹാമ വൈ ൧൮.
മഹാഭാഗനേ, ഞാൻ തന്നത് എന്റെ സ്വന്തം വസ്തുവാണ്; അതു നീ സ്വീകരിക്കണം.
യാചകോ ഹ്യല്പകോ വാസ്തു ദാതാ സര്വം വിമൃശ്യ വൈ ൧൮.
യാചകൻ ചെറിയവനോ വലിയവനോ ആയാലും, ദാനി എല്ലാം ആലോചിച്ചശേഷം ദാനം നൽകണം.
ആത്മൌപമ്യേന സര്വത്ര യോ ദദാതി ഹ്യുദാരധീഃ ൧൮.
സ്വയം ഉദാഹരണമാക്കി എല്ലായിടത്തും ദാനം ചെയ്യുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ ഉദാരഹൃദയൻ.
ബടോ ദദാമ്യഹം തേഽദ്യ സസൈലവനകാനനാമ് ൧൮.
ബ്രാഹ്മണകുമാരനേ, ഇന്ന് ഞാൻ പർവതങ്ങളും കാടുകളും വനങ്ങളും അലങ്കരിച്ച ഭൂമിയെ നിനക്ക് നൽകുന്നു.
പുനഃ പ്രോവാച സ ബടുര്വിരോചനസുതം പ്രതി ൧൮.
അവിടെ വീണ്ടും ആ ബ്രാഹ്മണകുമാരൻ വിരോചനപുത്രനോട് പറഞ്ഞു.
ബടോസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ അസുരേന്ദ്രോ ബലിസ്തദാ ഗൃഹ്യതാം ച മയാ ദത്താം പദൈസ്ത്രിഭിരലംകൃതാമ്॥ ൧൮.
ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അസുരാധിപൻ ബലി പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നൽകിയ മൂന്ന് അടി ഭൂമി നീ സ്വീകരിക്കണം.'
ഇത്യുക്തോ വാമനഃ പ്രാഹ പ്രഹസന്നസുരം പ്രതി ൧൮.
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ വാമനൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അസുരനോട് പറഞ്ഞു.
തഥേതി മത്വാ ബലിനാ സുപൂജിതഃ സ വാമനഃ കശ്യപനംദനോ മഹാന് ൧൮.
‘അങ്ങനെയാകട്ടെ’ എന്ന് കരുതി ബലിയുടെ ആദരവ് ലഭിച്ച മഹാവാമനൻ, കശ്യപപുത്രൻ, സന്തോഷിച്ചു.
തം പൂജയിത്വാ സ ബലിര്യാവദ്ദാതും സമുദ്യതഃ ൧൮.
അവനെ ആദരിച്ച ശേഷം ബലി വാഗ്ദാനം ചെയ്തതുപോലെ നൽകാൻ തയ്യാറായി.
ന ദാതവ്യം ത്വയാ ദാനം വിഷ്ണവേ ബടുരൂപിണേ തസ്മാത്ത്വയാ ന പൂജ്യോ ഹി വിഷ്ണുരധ്യാത്മദീപകഃ॥ ൧൮.
നീ ബ്രാഹ്മണരൂപം ധരിച്ച വിഷ്ണുവിന് ദാനം നൽകരുത്; അതിനാൽ ആത്മാവിനെ പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന വിഷ്ണുവിനെ നീ ആദരിക്കേണ്ടതുമില്ല.
പുരാ കൃതമനേനൈവ മോഹിനീരൂപധാരിണാ ൧൮.
മുന്പ് ഇതേ ദൈവം മോഹിനീ രൂപം സ്വീകരിച്ച് അങ്ങനെ ചെയ്തിരുന്നു.
യേന വിദ്രാവിതാ ദൈത്യാഃ കാലനേമിര്ഹതോ ബലീ॥ ൧൮.
ദാനവരെ ഓടിച്ചയച്ചതും, ശക്തനായ കാലനേമിയെ സംഹരിച്ചതും ഇദ്ദേഹം തന്നെയാണ്.
ഏവംവിധോഽയം പുരുഷോ മഹാത്മാ സ ഈശ്വരോ വിശ്വപതിഃ സ ഏവ ൧൮.
ഇവൻ ഇങ്ങനെയൊരു മഹാത്മാവാണ്, ലോകത്തിന്റെ ഉടമയും സർവ്വേശ്വരനുമാണ്.
ഏവം സംബോധിതോ ദൈത്യോ ഗുരുണാ ഭാര്ഗവേണ ഹി ൧൯.
ഇങ്ങനെ ഭൃഗുവംശത്തിൽ പെട്ട ഗുരു ദാനവനോട് പറഞ്ഞു.
ത്വയോക്തോഹം ഹിതാര്ഥായ യൈര്വാക്യൈശ്ചാലിതോഽസ്മ്യഹമ് ൧൯.
നിന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ എന്റെ നല്ലതിനായി ആയിരുന്നു; അവയെല്ലാം എന്റെ മനസിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചു.
ദാസ്യാമി ഭിക്ഷിതം ചാസ്മൈ വിഷ്മവേ ബടുരൂപിണേ ൧൯.
ബ്രഹ്മചാരിയുടെ രൂപത്തിൽ വന്ന വിഷ്ണുവിന് അവൻ ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ നൽകും.
യേഷാം ഹൃദി സ്ഥിതോ വിഷ്ണുസ്തേ വൈ പാത്രതമാ ധ്രുവമ് ൧൯.
വിഷ്ണു ആരുടെയൊക്കെയോ ഹൃദയത്തിൽ വസിക്കുന്നുവോ, അവർ തന്നെ ഏറ്റവും യോഗ്യരായ സ്വീകരിക്കുന്നവരാണ്.
യേന വേദാശ്ച യജ്ഞാശ്ച മംത്രതംത്രാദയോ ഹ്യമീ ൧൯.
വേദങ്ങൾ, യജ്ഞങ്ങൾ, മന്ത്രങ്ങൾ, തന്ത്രങ്ങൾ ഇവയെല്ലാം അവനാൽ നിലനിൽക്കുന്നു.
ആഗതഃ കൃപയാ മേദ്യ സര്വാത്മാ ഹരിരീശ്വരഃ ൧൯.
സർവ്വാത്മാവായ ഹരി, ദയയാൽ എന്റെ മുന്നിൽ വന്നിരിക്കുന്നു.