കലേവരം ച തത്യാജ പതിലോകം ഗതാ തതഃ ൧൮.
അവൾ തൻ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു, ഭർത്താവിന്റെ ലോകത്തേക്ക് പോയി.
നാമ്നാ ബലിരിതി ഖ്യാതോ ബഭൂവ ച മഹായശാഃ ൧൮.
അവൻ ബലി എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി, വലിയ കീർത്തി നേടി.
ഗതസ്തേ കഥിതാഃ പൂര്വം കശ്യപസ്യാശ്രമം ശുഭമ് ൧൮.
മുൻപേ പോയവർ കശ്യപന്റെ പുണ്യമായ ആശ്രമത്തിലെത്തിയതായി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
സ്വയം തതാപ തപസാ സൂര്യോ ഭൂത്വാ തദാഽസുരഃ ൧൮.
അപ്പോൾ അസുരൻ തന്നെ സൂര്യനായി, കഠിനതപസ്സു ചെയ്തു.
തഥാ ച നൈര്ഋതോ ഭൂത്വാ തഥാ ത്വംബുപതിഃ സ്വയമ് ഏവമാസ്തേ ബലിഃ സാക്ഷാത്സ്വയമേവ ത്രിലോകഭുക്॥ ൧൮.
അങ്ങനെ തന്നെ, നൈരൃതൻ ആയി, ജലങ്ങളുടെ അധിപൻ ആയ ബലിയും താൻ നേരിട്ട് മൂന്ന് ലോകവും അനുഭവിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.
ശിവാര്ചനരതേനൈവ കിതവേന ബലിര്ദ്വിജാഃ ൧൮.
ശിവാരാധനയിൽ ആസ്വാദനമുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, ബലി കപടത്വം കാണിച്ചു, ദ്വിജന്മാരേ.
ഏകദാ തു സഭാമധ്യേ ആസ്ഥിതോ ഭൃഗുണാ സഹ ൧൮.
ഒരു ദിവസം സഭാമധ്യേ, ഭൃഗുവിനൊപ്പം ഇരുന്ന് ബലി വസിച്ചു.
ആവാസഃ ക്രിയതാമത്ര ക്രിയതാമത്ര അസുരൈര്മ്മമ സന്നിധൌ ൧൮.
ഇവിടെ തന്നെ, എന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, അസുരന്മാർ ഒരു വാസസ്ഥലം പണിയട്ടെ.
ഭാര്ഗവസ്തദുപശ്രുത്യ പ്രഹസ്യേദമുവാച ഹ ൧൮.
അത് കേട്ട ഭൃഗു ചിരിച്ചു, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
യാജ്ഞികൈശ്ച മഹാരാജ നാന്യഥാ സ്വര്ഗമേവ ഹി ൧൮.
മഹാരാജാവേ, യാഗങ്ങൾകൊണ്ടു മാത്രമേ സ്വർഗം നേടാൻ കഴിയൂ, വേറേതുകൊണ്ടല്ല.
ഗുരോര്വചനമാജ്ഞായ ദൈത്യേംദ്രോ വാക്യമബ്രവീത് സ്വര്ഗേ വസംതു സുചിരം നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ॥ ൧൮.
ഗുരുവിന്റെ വാക്ക് കേട്ട ദൈത്യാധിപൻ പറഞ്ഞു: 'അവർ സ്വർഗത്തിൽ ദീർഘകാലം വസിക്കട്ടെ; ഇവിടെ കൂടുതൽ ആലോചന ആവശ്യമില്ല.'
പ്രഹസ്യോ വാച ഭഗവാന്ഭാര്ഗവാണാം മഹാതപാഃ ൧൮.
ഭാർഗവന്മാരിൽ മഹാതപസ്സായ ഭഗവാൻ ചിരിച്ചു പറഞ്ഞു:
യത്ത്വയോക്തം ച വചനം ബലേ മമ ന രോചതേ ൧൮.
ബലി, നീ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ എനിക്ക് ഇഷ്ടമല്ല.
അശ്വമേധശതേനൈവ യജ ത്വം ജാതവേദസമ് ൧൮.
നീ ജാതവേദസിനെ ഉദ്ദേശിച്ച് നൂറ് അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തണം.
തഥേതി മത്വാ സ ബലിര്മഹാത്മാ ഹിത്വാ തദാനീം ത്രിദിവം മനസ്വീ ൧൮.
'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് മനസ്സിൽ ഉറപ്പിച്ച്, മഹാത്മാവായ ബലി അപ്പോൾ സ്വർഗം ഉപേക്ഷിച്ചു.
തന്നര്മദായാ ഗുരുകുല്യസംജ്ഞകം തീരേ മഹാതീര്ഥമുദാരശോഭമ് ൧൮.
നർമദയുടെ തീരത്ത് ഗുരുകുല്യസംജ്ഞയുള്ള മഹാ തീർത്ഥത്തിൽ അവൻ എത്തി.
തതോഽശ്വമേധൈര്ബഹുഭിര്വിചക്ഷണോ ഗുരുപ്രയുക്തഃ സ മഹായശാബലിഃ ൧൮.
പിന്നീട് ഗുരുവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, മഹാകീർത്തിയുള്ള ബലി അനേകം അശ്വമേധയാഗങ്ങൾ നടത്തി.
കൃത്വാ ബ്രാഹ്മണമാചാര്യമൃത്വിജഃ ഷോഡശാഽഭവന് ൧൮.
ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ ആചാര്യനായി നിയമിച്ച്, പതിനാറ് രുത്വിജന്മാർ ഉണ്ടായി.
യജ്ഞാനാമൂനമേകേന ശതം ദീക്ഷാപരേണ ഹി ൧൮.
ഒരു ദീക്ഷയിലൂടെ യജ്ഞങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനവും, മറ്റൊരു ദീക്ഷയിലൂടെ നൂറ് യജ്ഞങ്ങളും ആ രാജാവ് പൂർത്തിയാക്കി.
യാവദ്യജ്ഞശതം പൂര്ണം തസ്യ രാജ്ഞോ ഭവിഷ്യതി ൧൮.
അവൻ ആ രാജാവിന് നൂറ് യജ്ഞങ്ങൾ പൂർത്തിയാകാൻ സാധിക്കും.
വ്രതേന തേന സംതുഷ്ടോ ഭഗവാന്ഹരിരീശ്വരഃ ൧൮.
അവൻ ആ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചതിൽ ഭഗവാൻ ഹരിയും പരമേശ്വരനും സന്തോഷിച്ചു.
അദിത്യാഃ കശ്യപേനൈവ ഉപനീതസ്തദാ പ്രഭുഃ ൧൮.
അപ്പോൾ ആദിത്യന്മാരിൽ കശ്യപൻ ഭഗവാനെ ദീക്ഷയിലേക്കു നയിച്ചു.
ദത്തം യജ്ഞോപവീതം ച ബ്രഹ്മണാ പരമേഷ്ഠിനാ ൧൮.
ബ്രഹ്മാവായ പരമേശ്ഠി അവനു യജ്ഞോപവീതം നൽകി.
മേഖലാ ച സമാനീതാ അജിനം ച മഹാദ്ഭുതമ് ൧൮.
അവിടെ മെഖലയും അത്ഭുതകരമായ അജിനവും കൊണ്ടുവന്നു.
തത്ര ഭിക്ഷാ സമാനീതാ ഭവാന്യാ ചാര്ഥസിദ്ധയേ ൧൮.
അവിടെ ഭവാനി ലക്ഷ്യസിദ്ധിക്കായി ഭിക്ഷയും സമ്പാദിച്ചു.
അഭിവംദ്യ ശ്രീശോ വാമനോ ഹ്ദിതിം തഥാ യാജ്ഞികസ്യ ബലേരാഹ ച്ഛലനാര്ഥം സ്വയം പ്രഭുഃ॥ ൧൮.
ശ്രീ വാമനൻ ആദിതിയെ വന്ദിച്ച്, യജ്ഞം നടത്തുന്ന ബലിക്ക് വഞ്ചനയ്ക്കായി നേരിട്ട് സംസാരിച്ചു.
തദാ മഹേശഃ സ ജഗാമ സ്വര്ഗം പ്രകംപയന്ഗാം പ്രപദാ ഭരേണ ൧൮.
അപ്പോൾ മഹേശ്വരൻ തന്റെ കാൽവയറ്റിന്റെ ഭാരംകൊണ്ട് ഭൂമിയെ നടുങ്ങിച്ചുകൊണ്ട് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
ഗീര്ഭിര്യഥാര്ഥാഭിരഭിഷ്ടുതോ ജനൈര്മുനീശ്വരൈര്ദേവഗണൈര്മഹാത്മാ ൧൮.
ജനങ്ങളും മഹർഷികളും ദേവതകളും യഥാർത്ഥമായ വചനങ്ങളാൽ മഹാത്മാവിനെ സ്തുതിച്ചു.
ഉദ്ഗാപയന്സാമ യതോ ഹി സാക്ഷാച്ചകാര ദേവോ ബടുരൂപവേഷഃ ൧൮.
സാമവേദം പാടിക്കൊണ്ട് ദേവൻ വാമനരൂപവും വേഷവും സ്വീകരിച്ചു.
ദദര്ശ തം മഹായജ്ഞമശ്വമേധം ബലേസ്തദാ ൧൮.
അപ്പോൾ ബലി ആ മഹായജ്ഞമായ അശ്വമേധം കണ്ടു.