സരത്നം വര്തുലാകാരം സ്ഥൂലം ചൈവ മഹാപ്രഭമ് ൯.
അവിടെ വലുതും വൃത്താകൃതിയിലുള്ളതുമായ, രത്നങ്ങൾകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട പ്രകാശമുള്ള ഒരു വലിയ പർവ്വതം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ചംദനൈഃ പാരിജാതൈശ്ച നാഗപുന്നാഗചംപകൈഃ ൯.
അത് ചന്ദനം, പാർിജാതം, നാഗം, പുന്നാഗം, ചമ്പകം എന്നിവയാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
മഹാശൈലം ദൃഷ്ട്വാ തേ സുരസത്തമാഃ ൯.
ആ മഹാപർവ്വതത്തെ കണ്ടപ്പോൾ ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠന്മാർ
അദ്രേ സുരാ വയം സര്വേ വിജ്ഞപ്തുമിഹ ചാഗതാഃ ൯.
'പർവ്വതമേ, ഞങ്ങൾ ദേവന്മാർ എല്ലാവരും ഇവിടെ ഒരു അപേക്ഷയുമായി എത്തിയിരിക്കുന്നു' എന്ന് പറഞ്ഞു.
ഏവമുക്തസ്തദാ ശൈലോ ദവൈര്ദൈത്യൈഃ സ മംദരഃ ൯.
അങ്ങനെ ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം ആ മന്ദരപർവ്വതം മറുപടി പറഞ്ഞു.
തേന രൂപേണ രൂപീ സ പര്വതോ മംദരാചലഃ ൯.
അതു പോലെ തന്നെ ആ രൂപം സ്വീകരിച്ച് മന്ദരപർവ്വതം അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തദാ ബലിരുവാചേദം പ്രസ്താവസദൃശം വചഃ ൯.
അപ്പോൾ ബലി അവിടെ അനുയോജ്യമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
അസ്മാഭിഃ സഹ കാര്യാര്ഥേ ഭവ ത്വം മംദരാചല ൯.
'മന്ദരപർവ്വതമേ, ഈ കാര്യത്തിൽ ഞങ്ങളോടൊപ്പം ചേർന്ന് സഹകരിക്കണം'.
തഥേതി മത്വാ തദ്വാക്യം ദേവാനാം കാര്യസിദ്ധയേ ൯.
അങ്ങനെ ദേവന്മാരുടെ കാര്യസിദ്ധിക്ക് വേണ്ടി അവരുടെ വാക്കുകൾ അംഗീകരിച്ച്
ഛേദിതൌ ച ത്വയാ പക്ഷൌ വജ്രേണ ശതപര്വണാ ൯.
'നിന്റെ ഇരുകൈകളും ശതപർവ്വയുള്ള വജ്രം കൊണ്ട് വെട്ടി മാറ്റിയതാണു'.
തദാ ദേവാസുരാഃ സര്വേ സ്തൂയമാനാ മഹാചലമ് ൯.
അപ്പോൾ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും എല്ലാവരും ആ മഹാപർവ്വതത്തെ സ്തുതിച്ചുകൊണ്ട്
ക്ഷീരാര്ണവം നേതുകാമാ ഹ്യശക്താസ്തേ തതോഽഭവന് ൯.
അത് ക്ഷീരസമുദ്രത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, പക്ഷേ അവർക്ക് അതിന് കഴിയില്ലായിരുന്നു.
കേചിദ്ഭഗ്നാ മൃതാഃ കേചിത്കേചിന്മൂര്ഛാപരാ ഭവന് ൯.
അവരിൽ ചിലർ തകർന്നു മരിച്ചു, ചിലർ അവശരായി വീണു.
േവം ഭഗ്നോദ്യമാ ജാതാ അസുരാഃസുരദാനവാഃ ൯.
ഇങ്ങനെ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ദാനവന്മാരും ക്ഷീണിച്ചു നിരാശരായി.
രക്ഷരക്ഷ മഹാവിഷ്ണോ ശരണാഗതവത്സല ൯.
'രക്ഷിക്കണം, രക്ഷിക്കണം മഹാവിഷ്ണുവേ, ശരണാഗതന്മാരെ സ്നേഹിക്കുന്നവനേ'.
ദേവാനാം കാര്യസിദ്ധ്യര്ഥം പ്രാദുര്ഭൂതോ ഹരിസ്തദാ ൯.
അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ കാര്യസിദ്ധിക്ക് വേണ്ടി ഹരി അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ലീലയാ പര്വതശ്രേഷ്ഠമുത്തഭ്യാരോപയത്ക്ഷണാത് ൯.
അവൻ വളരെ ലളിതമായി ആ മലകളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമായതിനെ ഉയർത്തി ഒരു നിമിഷത്തിൽ തന്നെ അതിന്റെ സ്ഥലത്ത് വച്ചു.
തത ഉത്ഥായ താന്ദേവാന്ക്ഷീരോസ്യോത്തരം തടമ് ൯.
അതിനുശേഷം, ആ ദേവന്മാർ എഴുന്നേറ്റ് പാൽക്കടലിന്റെ വടക്കേ കരയിലേക്ക് പോയി.
തദാ സര്വേ സുരഗണാഃ സ്വാഗത്യ അസുരൈഃ സഹ ൯.
അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവതകളും അസുരന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ കൂടി ചേർന്നു.
മംഥാനം മംദരം ചൈവ വാസുകിം രജ്ജുമേവ ച ൯.
അവർ മന്ദരപർവ്വതത്തെ കുലുക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ദണ്ഡമായി കൊണ്ടുവന്നു, വാസുകിയെ കയറ്റമായി എടുത്തു.
ക്ഷീരാബ്ധേര്മഥ്യമാനസ്യ പര്വതോ ഹി രസാതലമ് ഉദ്ധൃതസ്തത്ക്ഷണാദേവ തദദ്ഭുതമിവാഭവത്॥ ൯.
പാൽക്കടൽ കുലുക്കുമ്പോൾ, ആ പർവ്വതം അടിയിലേക്ക് താഴ്ന്നു പോയെങ്കിലും ഉടൻ തന്നെ വീണ്ടും ഉയർത്തപ്പെട്ടു—ഇത് അത്ഭുതകരമായൊരു ദൃശ്യമായി തോന്നി.
ഭ്രാമ്യമാണസ്തതഃ ശൈലോ നോദിതഃ സുരദാനവൈഃ ൯.
പർവ്വതം കറങ്ങുമ്പോഴും ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും പരിശ്രമം കൊണ്ട് അത് താഴെ കുഴഞ്ഞില്ല.
പരമാത്മാ തദാ വിഷ്ണുരാധാരോ മംദരസ്യ ച ൯.
അപ്പോൾ പരമാത്മാവായ വിഷ്ണു മന്ദരപർവ്വതത്തിന് ആധാരമായി നിലകൊണ്ടു.
തദാ സുരാസുരാഃ സര്വേ മമംഥുഃ ക്ഷീരസാഗരമ് ൯.
അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരുമൊത്ത് പാൽക്കടൽ കുലുക്കാൻ തുടങ്ങി.
പൃഷ്ഠകംഠോരുജാന്വംതഃ കമഠസ്യ മഹാത്മനഃ ഉഭയോര്ഘര്ഷണാദേവ വഡവാഗ്നിഃ സമുത്ഥിതഃ॥ ൯.
ആ മഹാത്മാവായ ആമയുടെ പുറം, കഴുത്ത്, തോളുകൾ, മുട്ടുകൾ എന്നിവയുടെ ഘർഷണത്തിൽ നിന്ന് ഒരു അടിയന്തിരാഗ്നി ഉയർന്നു.
ഹലാഹലം ച സംജാതം തദൄഷ്ട്വാ നാരദേന ഹി ൯.
അപ്പോൾ ഹാലാഹലമെന്ന വിഷം ഉദിച്ചുവന്നു; അതു നാരദൻ കണ്ടു.
ന കാര്യം മഥനം ചാബ്ധേര്ഭവദ്ഭിരധുനാഽഖിലൈഃ തദ്വിസ്മൃതിം ച വോയാതം വീരഭദ്രേണ യത്കൃതമ്॥ ൯.
ഇനി നിങ്ങൾ ആരും പാൽക്കടൽ കുലുക്കുന്നത് തുടരേണ്ടതില്ല; നിങ്ങൾ മറന്ന വീരഭദ്രന്റെ പ്രവർത്തി ഓർക്കണം.
തസ്മാച്ഛിവഃ സ്മര്യതാം ചാശു ദേവാഃ പരഃ പരാണാമപി വാ പരശ്ച ൯.
അതിനാൽ, ദേവന്മാരേ, നിങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ശിവനെ ഓർക്കൂ; അവൻ പരമന്മാരിൽ പോലും പരമൻ ആണ്.
തേ മഥ്യമാനാസ്ത്വരിതാ ദേവാഃ സ്വാത്മാര്ഥസാധകാഃ ൯.
സ്വന്തം ലക്ഷ്യം നേടാൻ ആഗ്രഹിച്ച ദേവന്മാർ അതിവേഗം പാൽക്കടൽ കുലുക്കി.
ഉപദേശൈശ്ച ബഹുഭിര്നോപദേശ്യാഃ കദാചന ൯.
അനവധി ഉപദേശങ്ങൾ ലഭിച്ചിട്ടും, അവരെ ഒരിക്കലും തടയാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.