സംമിലിത്വാ സുരാന്സര്വാംസ്ത്വയാ സാകം ത്വരാന്വിതാഃ ൯.
നീ ദേവന്മാരെ എല്ലാം ഒത്തുചേർത്ത് വേഗത്തിൽ കൂടെ കൂട്ടുക.
തഥേതി ഗത്വാ തേ സര്വേ ശക്രാദ്യാ ലോകപാലകാഃ പ്രാപ്യോപവിശ്യ തേ സര്വേ ഹരിം സ്തോതും പ്രചക്രമുഃ॥ ൯.
'ശരി' എന്ന് പറഞ്ഞ്, ഇന്ദ്രൻമുതൽ ലോകപാലകർ എല്ലാവരും അവിടെ ചെന്നു, ഇരുന്നു, ഹരിയെ സ്തുതിക്കാൻ തുടങ്ങി.
ദേവദേവ ജഗാന്നാഥ സുരാസുരനമസ്കൃത ൯.
ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ആദരമർഹിക്കുന്ന ദേവദേവനേ, ലോകനാഥനേ,
യജ്ഞോഽസി യജ്ഞരൂപോഽസി യജ്ഞാംഗോഽസി രമാപതേ ൯.
ലക്ഷ്മിയുടെ നാഥനേ, നീയാണു യാഗം, യാഗത്തിന്റെ രൂപവും, യാഗത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളും.
ഗുരോരവജ്ഞയാ ചാദ്യ ഭ്രഷ്ടരാജ്യഃ ശതക്രതുഃ ൯.
ഗുരുവിനെ അവജ്ഞയാൽ ഇന്നിതാ ഇന്ദ്രന് തന്റെ രാജ്യം നഷ്ടമായി.
ദുകോകലജ്ഞയാ സര്വം നസ്യതീതി കിമദ്ഭുതമ് പിതരൌ നിംദിതൌ യൈശ്ച നിര്ദൈവാത്വേന സംശയഃ॥ ൯.
ധർമ്മം അറിയാത്തതുകൊണ്ട് എല്ലാം നശിച്ചാൽ അതിൽ എന്താണ് അത്ഭുതം? മാതാപിതാക്കളെ അപമാനിക്കുന്നവർക്കു ഭാവി സംശയമായിരിക്കും.
അനേന യത്കൃതം ബ്രഹ്മന്സദ്യസ്തത്ഫലമാഗതമ് ൯.
ബ്രാഹ്മണനേ, അവൻ ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ഉടൻ തന്നെ ലഭിച്ചു.
വിപരീതോ യദാ കാലഃ പുരുഷസ്യ ഭവേത്തദാ ൯.
ഒരു മനുഷ്യന് ദോഷകാലം വന്നാൽ ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കാറുണ്ട്.
തേന വൈ കാരണേനേംദ്ര മദീയം വചനം കുരു ൯.
ഇന്ദ്രാ, അതുകൊണ്ടു നീ എന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കണം.
ഏവം ഭഗവതാദിഷ്ടഃ ശക്രഃ പരമബുദ്ധിമാന് ൯.
ഇങ്ങനെ ഭഗവാന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം പരമബുദ്ധിമാനായ ശക്രൻ,
ഇന്ദ്രം സമാഗതം ശ്രുത്വാ ഇംദ്രസേനോ രുഷാന്വിതഃ ൯.
ഇന്ദ്രൻ വന്നെന്നു കേട്ടപ്പോൾ ഇന്ദ്രസേനൻ കോപത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
നാരദേന തദാ ദൈത്യാ ബലിശ്ച ബലിനാം വരഃ ൯.
അപ്പോൾ നാരദന്റെ വഴി, ദൈത്യന്മാരും ബലിയും, ശക്തന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനും,
ഋഷേസ്തസ്യൈവ വചനാത്ത്യക്തമന്യുര്ബലിസ്തദാ ൯.
ആ ഋഷിയുടെ വാക്ക് കേട്ടു ബലി തന്റെ കോപം ഉപേക്ഷിച്ചു.
ഇന്ദ്രസേനേന ദൃഷ്ടോഽസൌ ലോകപാലൈഃ സമാവൃതഃ ൯.
ലോകപാലന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായി അവനെ ഇന്ദ്രസേനൻ കണ്ടു.
കസ്മാദിഹാഗതഃ ശക്ര സുതലം പ്രതി കഥ്യതാമ്॥ തസ്യൈതദ്വചനം ശ്രുത്വാ സ്മയമാന ഉവാചതമ്.। ൯.
'ശക്രാ, നീ ഇവിടെ എന്തിനാണ് വന്നത്? സുതലത്തിലേക്ക് വന്നതിന്റെ കാര്യം പറയൂ.' ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ അവൻ പുഞ്ചിരിച്ച് മറുപടി പറഞ്ഞു.
വയം കശ്യപദായാദാ യൂയം സര്വേ തഥൈവ ച ൯.
'നാം കശ്യപന്റെ സന്തതികളാണ്, നിങ്ങളും അതുപോലെയാണ്.'
മമ രാജ്യം ക്ഷണേനൈവ നീതം ദൈവവശാത്തവയാ ഗതാനി തത്ക്ഷണാദേവ യത്നാനീതാനി വൈ ത്വയാ॥ ൯.
'എന്റെ രാജ്യം ഒരു നിമിഷത്തിൽ ദൈവത്തിന്റെ ഇച്ഛയാൽ നീ എടുത്തു; അതേ നിമിഷം തന്നെ നീ ശ്രമിച്ചുകൊണ്ട് നിന്റെ രാജ്യം നേടി.'
തസ്മാദ്വിമര്ശഃ കര്തവ്യഃ പുരുഷേണ വിപശ്ചിതാ ൯.
'അതുകൊണ്ട് വിവേകമുള്ളവൻ എല്ലാം ആലോചിച്ച് നോക്കണം.'
കിം തു മേ ബത ഉക്തേന ജാനേ ന ച തവാഗ്രതഃ ൯.
'എന്തായാലും, ഞാൻ പറഞ്ഞാൽ എന്ത് പ്രയോജനം? ഞാൻ അറിയുന്നു, പക്ഷേ നിന്റെ മുമ്പിൽ അല്ല.'
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു ശക്രസ്യ വാക്യം വാക്യവിദാം വരഃ ൯.
ശക്രന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, വാക്കിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ,
ത്വമാഗതോസി ദേവേംദ്ര കിമര്ഥം തന്ന വേദ്മയഹമ്॥ ൯.
ദേവേന്ദ്രാ, നീ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു, പക്ഷേ എന്തിനാണെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ല.
ശക്രസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ഹ്യശ്രുപൂര്ണാകുലേക്ഷണഃ ൯.
ഇത് കേട്ടശേഷം ശക്രന്റെ കണ്ണുകൾ കണ്ണീരുകൊണ്ട് നിറഞ്ഞു, മുഖം വിഷമത്തോടെ മാറി.
ബലേ ത്വം കിം ന ജാനാസി കാര്യാകാര്യവിചാരണാമ് ൯.
ബലി, ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും തിരിച്ചറിയാൻ നീ അറിയുന്നില്ലേ?
ശരണാഗതം ച വിപ്രം ച രോഗിണം വൃദ്ധമേവ ച ൯.
ആശ്രയം തേടുന്നവനും, ബ്രാഹ്മണനും, രോഗിയുമാണ്, വയസ്സായവനും കൂടെ—
ശരണാഗതശബ്ദേന ആഗതസ്തവ സന്നിധൌ ഏവമുക്തോ നാരദേന തദാ ദൈത്യപതിഃ സ്വയമ്॥ ൯.
'ആശ്രയം തേടുന്നവൻ' എന്നത്, അവൻ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തിയവനാണെന്നർത്ഥം; അങ്ങനെ നാരദൻ അന്നപ്പോൾ ദൈത്യാധിപനോട് പറഞ്ഞു.
വിമൃശ്യ പരയാ ബുദ്ധ്യാ കാര്യാകാര്യവിചാരണാമ് ലോകപാലൈഃ സമേതം ച തഥാ സുരഗണൈഃ സഹ॥ ൯.
ഊന്നിയ ബുദ്ധിയോടെ ചെയ്യേണ്ടതും ചെയ്യരുതാത്തതും ലോകപാലന്മാരോടും ദേവതകളോടും കൂടെ ആലോചിച്ചു—
പ്രത്യയാര്ഥം ച സത്ത്വാനി ഹ്യനേകാനി വ്രതാനി വൈ ൯.
ഉറപ്പാക്കാൻ വേണ്ടി പല വ്രതങ്ങളും ആചരണകളും നടന്നു.
ഏവം സ സമയം കൃത്വാ ശക്രഃ സ്വാര്ഥപരായണഃ ൯.
ഇങ്ങനെ ഉടമ്പടി ചെയ്തശേഷം, ശക്രൻ തന്റെ ലക്ഷ്യത്തിൽ ഉറച്ചവനായി—
ഏവം നിവസതസ്തസ്യ സുതലേഽപി ശതക്രതോഃ സംസ്മൃത്യ വചനം വിഷ്ണോര്വിമൃശ്യ ച പുനഃപുനഃ॥ ൯.
ശതക്രതു സുതലയിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ, വിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർത്ത് ആലോചിച്ചു.
ഏകദാ തു സഭാമധ്യ ആസീനോ ദേവരാട്സ്വയമ് ൯.
ഒരു ദിവസം, ദേവരാജാവ് സ്വയം സഭയുടെ നടുവിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ—