സ്വയം പരിദധുശ്ചാന്യേ ദുകൂലാനി മുദാ യുതാഃ
മറ്റുചിലര് സന്തോഷത്തോടെ സ്വയം മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങള് ധരിച്ചു.
ഏകേന ച ഭഗോ ദേവഃ പശ്യംശ്ചക്രേ വിലോചനഃ
ഒറ്റ കണ്ണുള്ള ഭഗദേവന് അവിടെ എല്ലാം നോക്കി നിന്നു.
യജ്ഞഃ പലായിതോ ദൃഷ്ടഃ കേനചിന്മൃഗരൂപധൃക്
യജ്ഞന് മൃഗരൂപം ധരിച്ച് ഓടിപ്പോകുന്നത് ആരോ കണ്ടു.
ഏകഃ സരസ്വതീം യാംതീം ദൃഷ്ട്വാ നിര്നാസികാം വ്യധാത്
സരസ്വതീ ദേവിയെ പുറത്ത് പോകുന്നത് കണ്ട ഒരാള് അവളുടെ മൂക്ക് ഇല്ലാതാക്കി.
അര്യമ്ണോ ബാഹുയുഗലം തഥോത്പാടിതവാന്പരഃ
മറ്റൊരാള് അര്യമന്റെ ഇരുകൈകളും പിഴുതെടുത്തു.
ചിച്ഛേദ വായോര്വൃഷണം പാര്ഷദോന്യഃ പ്രതാപവാന്
ശക്തനായ മറ്റൊരാള് വായുവിന്റെ വൃഷണം വെട്ടി മാറ്റി.
യത്ര ധര്മേ മഹേശോ ന പ്രഥമം പരിപൂജ്യതേ
ധര്മത്തില് മഹേശ്വരനെ ആദ്യം ആരാധിക്കാത്തിടത്ത്—
അനീശ്വരം ഹവിര്ഭുക്തം ത്വയേത്യാ താഡയത്പദാ
നീ യജ്ഞഹോമം കഴിച്ചവന് ഈശ്വരനല്ല എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവനെ കാലുകൊണ്ട് അടിച്ചു.
വാമയാമാസ ബഹുശോ ഭക്ഷിതാ ഹ്യധ്വരാഹുതീഃ 4.2.89.
അവന് പലതവണ ഛര്ദിച്ചു, കാരണം യാഗഹോമങ്ങള് അവന് കഴിച്ചിരുന്നു.
രുദ്രാഖ്യാ ധാരണവശാത്പ്രമഥൈസ്തേഽവഹേലിതാഃ
രുദ്രന്റെ ആജ്ഞയുടെ ശക്തിയാല് പ്രമഥന്മാര് അവരെ അവഗണിച്ചു.
ബഹിരുദ്ഗിരയാമാസ യദ്ദത്തം ചേശവര്ജ്ജിതമ്
ഈശ്വരനു സമര്പ്പിച്ചിട്ടില്ലാത്തതെല്ലാം അവന് പുറത്തേക്ക് ഛര്ദിച്ചു.
ഉഡ്ഡീയ ഗിരിമാശ്രിത്യച്ഛന്നഃ കൌതുകമൈക്ഷത
അവന് പറന്ന് ഒരു പര്വതത്തില് ഒളിച്ചിരുത്തി, അവിടുന്ന് ആ കാഴ്ച നോക്കി.
പ്രമഥാഃ കാലയാമാസുരന്യാനപി ച യാചകാന് വീരഭദ്രഃ സ്വതഃ പ്രാപ്തഃ പ്രമഥാനീകിനീ വൃതഃ
പ്രമഥന്മാര് മറ്റുള്ള യാചകരെയും അവിടെ നിന്ന് അകറ്റി; വീരഭദ്രന് സ്വയം പ്രമഥന്മാരുടെ കൂട്ടത്തോടെ അവിടെ എത്തി.
യജ്ഞവാടം ശ്മശാനാഭം ദൃഷ്ട്വാ തൈഃ പ്രമഥൈഃ പുരാ
ആ പ്രമഥന്മാര് മുമ്പ് യാഗവാടിയെ ശ്മശാനംപോലെ ആക്കി മാറ്റിയത് കണ്ടു.
ഗണാഃ പശ്യത ദുര്വൃത്തൈഃ പ്രാരബ്ധാനാം ച കര്മണാമ്
ദുഷ്ടപ്രവൃത്തിയുള്ളവരുടെ ആരംഭിച്ച കർമ്മങ്ങൾ നോക്കൂ, ഗണങ്ങളേ.
യേ ദ്വിഷംതി മഹാദേവം സര്വകര്മൈകസാക്ഷിണമ്
സകല കർമ്മങ്ങൾക്കും സാക്ഷിയായ മഹാദേവനെ വെറുക്കുന്നവരാണവർ.
ക്വ സ ദക്ഷോ ദുരാചാരഃ ക്വ ച യജ്ഞഭുജഃ സുരാഃ
ദുഷ്പ്രവൃത്തിയുള്ള ദക്ഷൻ എവിടെയാണ്, യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ദേവന്മാർ എവിടെയാണ്?
ഇത്യാജ്ഞാ വീരഭദ്രസ്യ പ്രാപ്യ തേ പ്രമഥാ ദ്രുതമ്
വീരഭദ്രന്റെ ആജ്ഞ ലഭിച്ചപ്പോൾ പ്രമഥന്മാർ അതിവേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോയി.
തേന തേ പ്രമഥാഃ സര്വേ മഹാബലപരാക്രമാഃ 4.2.89.
അവന്റെ വഴി, മഹാശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ള എല്ലാ പ്രമഥന്മാരും ചേർന്നു.
അഥ നഷ്ടേഷു സര്വേഷു പ്രമഥേഷു ഹരേര്ഭയാത്
പിന്നീട്, ഹരിയെ ഭയന്ന് എല്ലാ പ്രമഥന്മാരും നശിച്ചപ്പോൾ—
ദദര്ശ ശാര്ങ്ഗിണം ചാഗ്രേ സ്വഗണൈശ്ച പരിഷ്ടുതമ്
അവൻ മുന്നിൽ തന്നെ ശാരംഗം കൈവശമുള്ളവനെ, സ്വന്തം ഗണങ്ങൾക്കിടയിൽ വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നത് കണ്ടു.
ചക്രിഭിര്ഗദിഭിര്ജുഷ്ടം ഖഡ്ഗിഭിശ്ചാപി ശാര്ങ്ഗിഭിഃ
ചക്രം, ഗദ, ഖഡ്ഗം, വില്ല് എന്നിവ കൈവശമുള്ളവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായിരുന്നു അവൻ.
ത്വം തു യജ്ഞപുമാനത്ര മഹായജ്ഞപ്രവര്തകഃ
ഇവിടെ യജ്ഞം നടത്തുന്നത് നീയാണു, മഹായജ്ഞത്തിന് തുടക്കം കുറിച്ചവനും നീ തന്നെയാണ്.
കിം വാ ദക്ഷം സമാനീയ ദേഹി യുധ്യസ്വ വാ മയാ
ദക്ഷനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക, അല്ലെങ്കിൽ എന്നോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യുക.
പ്രായശഃ ശംഭുഭക്തേഷു യതസ്ത്വം പ്രോച്യസേഽഗ്രണീഃ
ശംഭുവിന്റെ ഭക്തന്മാരിൽ നീയാണു മുൻപന്തിയിലുള്ളവൻ എന്ന് എല്ലാവരും പറയുന്നു.
തുഷ്ടേന ശംഭുനാ ദത്തം തുഭ്യം ചക്രം സുദര്ശനമ്
സന്തുഷ്ടനായ ശംഭു തന്നെയാണ് നിനക്ക് സുധർശനചക്രം നൽകിയതും.
ഇത്യാകര്ണ്യ വചസ്തസ്യ വീരഭദ്രസ്യ ചോര്ജിതമ്
വീരഭദ്രന്റെ ആ ശക്തമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ—
ത്വം ശംഭോഃ സുത ദേശീയോ ഗണാനാം പ്രവരോസ്യഹോ
ശംഭുവിന്റെ പുത്രനായ നീയാണു ഗണങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനൻ— അതെന്തൊരു അത്ഭുതം!
യോസി സോസ്യഹമപ്യത്ര ദക്ഷരക്ഷണദക്ഷധീഃ 4.2.89.
നീയും ഇവിടെ തന്നെ, ഞാനും ദക്ഷനെ രക്ഷിക്കാൻ ബുദ്ധിയുള്ളവനായി ഇവിടെ ഉണ്ട്.
ഇത്യുക്തോ വീരഭദ്രഃ സ തേന വൈ ശാര്ങ്ഗധന്വനാ
ശാരംഗം കൈവശമുള്ളവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ വീരഭദ്രൻ—